Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ vùng khó

Giáo viên Trường Mầm non Sín Thầu, xã Sín Thầu tổ chức hoạt động vui chơi tập thể cho trẻ.

Năm học 2026 - 2027, toàn tỉnh có 51 trường mầm non với 2.366 lớp, 52.010 trẻ. Tỷ lệ huy động trẻ từ 3 - 5 tuổi ra lớp đạt 99,82%; riêng trẻ 5 tuổi đạt 99,95%. Đây là kết quả từ sự nỗ lực của ngành Giáo dục và Đào tạo, chính quyền các cấp và các cơ sở giáo dục trong mở rộng cơ hội đến trường cho trẻ.

Ở các xã biên giới, miền núi như Sín Thầu, Chiềng Sinh, công tác phổ cập giáo dục mầm non được triển khai bằng những giải pháp sát thực tế. Trường học phối hợp với chính quyền địa phương, gia đình và trưởng bản rà soát trẻ trong độ tuổi, vận động trẻ đến lớp, nhất là trẻ thuộc hộ nghèo, gia đình khó khăn và đồng bào dân tộc thiểu số.

Tại Trường Mầm non Sín Thầu, xã Sín Thầu, việc duy trì mạng lưới điểm trường có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm cơ hội học tập cho trẻ em vùng khó. Điển hình như điểm trường bản Tả Ló San, cách trung tâm xã khoảng 50km. Vào mùa mưa, đường sá thường xuyên sạt lở, lầy lội, gây khó khăn cho việc đi lại. Vì vậy, duy trì điểm trường giúp trẻ được học tập gần nơi cư trú, hạn chế việc phải di chuyển quãng đường xa.

Cô giáo Nguyễn Thị Ngọc, Hiệu trưởng Trường Mầm non Sín Thầu cho biết: Trước đây, vẫn còn tình trạng trẻ trong độ tuổi không đến lớp do nhận thức của một số phụ huynh về giáo dục mầm non còn hạn chế. Tuy nhiên, nhờ sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương cùng các giải pháp tuyên truyền, vận động phù hợp, tình trạng này đến nay không còn. Phụ huynh đã chủ động, yên tâm đưa con đến trường; trẻ đến lớp vui vẻ, tự tin, với những khuôn mặt tươi cười rạng rỡ.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, năm học 2026 - 2027, Trường Mầm non Sín Thầu duy trì 32 điểm trường với 531 trẻ, tỷ lệ huy động ra lớp đạt 100%.

Giáo viên Trường Mầm non Chiềng Sinh hướng dẫn trẻ hoạt động tạo hình, phát triển kỹ năng và tư duy sáng tạo.

Chú trọng phối hợp giữa nhà trường, chính quyền địa phương và gia đình, việc huy động trẻ đến trường ở Trường Mầm non Chiềng Sinh, xã Chiềng Sinh đạt hiệu quả. Cô giáo Nguyễn Thị Yến, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, đơn vị thường xuyên phối hợp với UBND xã, Phòng Văn hóa và Xã hội, các thôn, bản và phụ huynh rà soát trẻ trong độ tuổi, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động trẻ đến trường. Năm học 2026 - 2027, trường có 25 lớp mẫu giáo với 710 trẻ từ 3 - 5 tuổi; tỷ lệ huy động trẻ 5 tuổi đạt 100%. Nhà trường tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, duy trì ăn bán trú và phối hợp với phụ huynh trong chăm sóc, quản lý, bảo đảm tỷ lệ chuyên cần.

Trường Mầm non Chiềng Sinh, xã Chiềng Sinh tổ chức các hoạt động trải nghiệm, tạo cơ hội cho trẻ khám phá.

Bên cạnh huy động trẻ ra lớp, nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ là yếu tố quan trọng để duy trì kết quả phổ cập. Tại Trường Mầm non Sín Thầu, cô Hoàng Thị Yến phụ trách lớp ghép 4 - 5 tuổi cho biết: Vào mùa đông, thời tiết rét đậm, sương mù dày đặc; mùa mưa, đường đến điểm trường trơn trượt khiến nhiều phụ huynh e ngại đưa con đến lớp. Một số gia đình có bố mẹ thường xuyên đi làm nương xa, ở lại nhiều ngày, không có điều kiện đưa đón con; có trẻ được ông bà tuổi cao chăm sóc nên việc đến trường chưa thường xuyên.

Khó khăn còn đến từ rào cản ngôn ngữ. Phần lớn trẻ quen giao tiếp bằng tiếng mẹ đẻ như tiếng Hà Nhì, tiếng La Hủ, chưa hiểu và nói thành thạo tiếng Việt. Khả năng nhận thức, tập trung không đồng đều ảnh hưởng đến việc tổ chức các hoạt động giáo dục.

Trước thực tế đó, cô Yến kiên trì làm quen, giao tiếp gần gũi để giúp trẻ hòa nhập với lớp học. Khi trẻ nghỉ học nhiều ngày, cô chủ động tìm hiểu nguyên nhân, đến gia đình vận động trẻ trở lại trường. Trong lớp, giáo viên xây dựng môi trường thân thiện, tăng cường hoạt động trải nghiệm, giao tiếp, sử dụng đồ dùng, đồ chơi tự tạo và tổ chức nhiệm vụ phù hợp với khả năng từng trẻ, khuyến khích các em tích cực tham gia học tập.

Không gian lớp học được giáo viên sắp xếp, trang trí, tạo môi trường học tập gần gũi, giúp trẻ hứng thú khi đến trường.

Để các giải pháp tại nhà trường phát huy hiệu quả, sự phối hợp của chính quyền địa phương có vai trò quan trọng. Ông Đỗ Văn Sơn, Chủ tịch UBND xã Chiềng Sinh cho biết, xã phân công cán bộ phụ trách từng bản, phối hợp với nhà trường và trưởng bản rà soát trẻ trong độ tuổi, tuyên truyền, vận động phụ huynh đưa trẻ đến lớp. Địa phương quan tâm hỗ trợ các gia đình khó khăn, huy động nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất và thực hiện đầy đủ chính sách hỗ trợ trẻ em, giáo viên, góp phần duy trì sĩ số, nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục mầm non.

Nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục mầm non ở Điện Biên đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của ngành Giáo dục và Đào tạo, chính quyền cơ sở, nhà trường, giáo viên và gia đình. Từ huy động trẻ đến lớp, duy trì sĩ số đến nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục, mỗi giải pháp đều góp phần bảo đảm quyền được học tập của trẻ em, từng bước thu hẹp khoảng cách tiếp cận giáo dục giữa các vùng miền, tạo nền tảng để trẻ em vùng khó phát triển toàn diện, sẵn sàng bước vào bậc tiểu học.