Ai không nên uống nước lá đinh lăng?

Một số nhóm đối tượng cần thận trọng, đặc biệt phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người có bệnh nền hoặc đang sử dụng thuốc điều trị.

Đinh lăng có tên khoa học Polyscias fruticosa, thuộc họ Ngũ gia bì (Araliaceae), được sử dụng làm thực phẩm và dược liệu. Rễ, thân và lá đinh lăng đều có thể được sử dụng trong các bài thuốc y học cổ truyền.

Trong lá đinh lăng có nhiều hợp chất thực vật như saponin, flavonoid, alkaloid và một số vitamin, khoáng chất. Một số nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận các hoạt tính sinh học của đinh lăng, nhưng bằng chứng về hiệu quả điều trị bệnh ở người còn hạn chế. Vì vậy, không nên xem nước lá đinh lăng như một loại thuốc hoặc thức uống có thể thay thế điều trị y khoa.

1. Những ai cần thận trọng khi uống nước lá đinh lăng?

1.1. Phụ nữ mang thai không nên dùng kéo dài trong thai kỳ

Đối với phụ nữ mang thai, dữ liệu về tính an toàn của việc sử dụng lá đinh lăng với mục đích làm thuốc hoặc uống thường xuyên còn hạn chế. Do đó, không nên tự ý sử dụng nước lá đinh lăng với lượng lớn hoặc dùng kéo dài trong thai kỳ.

Nếu có nhu cầu sử dụng các sản phẩm từ đinh lăng, phụ nữ mang thai nên trao đổi với bác sĩ hoặc nhân viên y tế, đặc biệt khi đang dùng thuốc hoặc có bệnh lý nền.

Lá đinh lăng được sử dụng nhiều trong đời sống và Y học cổ truyền. Ảnh: ST

1.2. Trẻ nhỏ không nên tự ý dùng

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có hệ tiêu hóa, chuyển hóa và khả năng đáp ứng với các hoạt chất khác với người trưởng thành. Trong khi đó, dữ liệu về liều lượng và độ an toàn của nước lá đinh lăng ở nhóm tuổi này chưa đầy đủ.

Vì vậy, cha mẹ không nên tự ý cho trẻ uống nước lá đinh lăng với mục đích trị mất ngủ, biếng ăn, tiêu hóa kém hoặc các vấn đề sức khỏe khác. Khi trẻ có triệu chứng bất thường, cần xác định nguyên nhân và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.

1.3. Người có bệnh nền cần hỏi ý kiến bác sĩ

Những người đang mắc bệnh mạn tính, đặc biệt bệnh gan, thận, tim mạch hoặc rối loạn chuyển hóa, không nên tự ý sử dụng nước lá đinh lăng với lượng lớn trong thời gian dài.

Đối với người bệnh thận, khả năng đào thải một số chất của cơ thể có thể đã suy giảm. Vì vậy, việc sử dụng thường xuyên các loại nước thảo dược cần được cân nhắc dựa trên tình trạng sức khỏe cụ thể.

Người có huyết áp thấp cũng không nên mặc định rằng uống nhiều nước lá đinh lăng sẽ làm tụt huyết áp, bởi bằng chứng về tác động này trên người chưa đủ để đưa ra một khuyến cáo chung. Tuy nhiên, nếu sau khi sử dụng xuất hiện chóng mặt, choáng váng, mệt bất thường, người dùng nên ngừng sử dụng và đi khám khi triệu chứng kéo dài hoặc nặng lên.

Quan niệm "thảo dược lành tính nên uống càng nhiều càng tốt" có thể dẫn đến việc sử dụng không phù hợp. Nước lá đinh lăng không phải là nước lọc và cũng không nên được sử dụng thay thế hoàn toàn lượng nước cần thiết hằng ngày.

Việc sử dụng với lượng lớn, kéo dài hoặc chế biến không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn. Những biểu hiện bất thường như buồn nôn, đau bụng, chóng mặt, mệt mỏi hoặc các triệu chứng khác sau khi uống cần được lưu ý.

Ngoài ra, cần lựa chọn nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, không bị nấm mốc hoặc nhiễm hóa chất. Lá phải được rửa sạch trước khi chế biến. Không nên sử dụng lá được thu hái tại khu vực có nguy cơ ô nhiễm hoặc phun thuốc bảo vệ thực vật mà chưa bảo đảm thời gian cách ly.

2. Lời khuyên thầy thuốc

Đinh lăng có giá trị sử dụng trong ẩm thực và y học cổ truyền, nhưng những tác dụng được ghi nhận trong nghiên cứu thực nghiệm không đồng nghĩa với hiệu quả điều trị đã được chứng minh trên người.

Vì vậy, người dân không nên uống nước lá đinh lăng theo các lời truyền miệng như một biện pháp "bổ cơ thể", "chữa mất ngủ", "hạ đường huyết" hay điều trị bệnh mạn tính.

Đối với người khỏe mạnh, nếu sử dụng lá đinh lăng như thực phẩm hoặc thức uống, cần dùng ở mức hợp lý, bảo đảm vệ sinh và không thay thế chế độ ăn uống đa dạng, nước lọc hoặc các phương pháp điều trị cần thiết.

Đặc biệt, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người mắc bệnh mạn tính và người đang sử dụng thuốc nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi dùng nước lá đinh lăng thường xuyên. Khi xuất hiện triệu chứng bất thường sau khi sử dụng, cần ngừng dùng và đi khám để được đánh giá nguyên nhân.