4 sai lầm khi sử dụng lá mơ lông nhiều người mắc phải

Theo ThS.BS. Nguyễn Quang Dương, Khoa Ngoại, Bệnh viện Tuệ Tĩnh, lá mơ lông (tên gọi khác là mơ tam thể, ngưu bì đống) có vị đắng hơi chát, tính mát, quy vào kinh Tỳ và Đại tràng, có tác dụng thanh nhiệt, tiêu viêm, sát khuẩn, trừ thấp, hỗ trợ chỉ tả (cầm tiêu chảy), giảm đầy bụng và cải thiện rối loạn tiêu hóa.

Y học hiện đại cũng ghi nhận lá mơ lông chứa nhiều flavonoid, tinh dầu, sulfur hữu cơ, carotenoid và các hợp chất chống oxy hóa có khả năng kháng khuẩn, chống viêm và hỗ trợ bảo vệ niêm mạc đường tiêu hóa.

Dù có nhiều lợi ích, việc sử dụng không đúng cách có thể khiến công dụng của lá mơ lông không được phát huy, thậm chí gây bất lợi cho sức khỏe.

1. Sai lầm khi sử dụng lá mơ lông

1.1. Coi lá mơ lông là ‘thuốc chữa các bệnh về tiêu hóa’

Một trong những sai lầm phổ biến cho rằng chỉ cần ăn lá mơ lông hoặc uống nước ép lá mơ lông là có thể chữa khỏi mọi bệnh đường tiêu hóa.

Thực tế, lá mơ lông chỉ có vai trò hỗ trợ cải thiện một số triệu chứng như đầy hơi, khó tiêu, tiêu chảy nhẹ hoặc hội chứng ruột kích thích mức độ nhẹ. Với các bệnh lý như viêm loét dạ dày, viêm đại tràng mạn tính, nhiễm khuẩn đường ruột nặng, ngộ độc thực phẩm hay xuất huyết tiêu hóa, người bệnh cần được khám và điều trị theo chỉ định của bác sĩ, không được tự ý coi lá mơ lông như một thuốc thần thánh.

Việc quá tin tưởng vào các bài thuốc dân gian có thể khiến bệnh diễn tiến nặng hơn do chậm điều trị.

Uống nước lá mơ lông sống mỗi ngày với số lượng lớn có thể làm tổn thương tỳ vị. Ảnh: AI.

1.2. Uống nước lá mơ lông sống mỗi ngày với số lượng lớn

Nhiều người có thói quen xay hoặc giã lá mơ lông lấy nước uống hằng ngày với mong muốn thanh lọc cơ thể hoặc phòng bệnh - đây là cách sử dụng chưa phù hợp. Theo Đông y, bất kỳ vị thuốc nào cũng cần dùng đúng đối tượng, đúng liều lượng. Lá mơ lông có tính mát, nếu dùng quá nhiều trong thời gian dài có thể làm tổn thương tỳ vị ở người có thể trạng hư hàn, dễ gây lạnh bụng, đầy hơi hoặc tiêu chảy.

Ngoài ra, nước ép lá sống nếu không được rửa sạch có nguy cơ nhiễm vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc tồn dư thuốc bảo vệ thực vật. Người trưởng thành khỏe mạnh chỉ nên sử dụng lá mơ như một loại rau trong bữa ăn hoặc dùng theo hướng dẫn của thầy thuốc khi cần điều trị.

1.3. Nghĩ rằng ai cũng dùng được lá mơ lông

Lá mơ lông tương đối an toàn nhưng không phải phù hợp với mọi đối tượng.

Những người tỳ vị hư hàn, thường xuyên lạnh bụng, tiêu chảy mạn tính, huyết áp thấp hoặc người đang có biểu hiện lạnh trong người không nên sử dụng quá nhiều.

Phụ nữ mang thai hoặc người đang mắc bệnh mạn tính nếu muốn dùng lá mơ lông như một bài thuốc nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc thầy thuốc y học cổ truyền trước khi áp dụng.

Trẻ nhỏ bị tiêu chảy cũng không nên tự ý cho uống nước lá mơ sống vì nguy cơ nhiễm khuẩn và khó kiểm soát liều lượng.

1.4. Chỉ chú ý đến lá mơ lông mà bỏ qua chế độ ăn uống và sinh hoạt

Lá mơ lông không thể phát huy hiệu quả nếu người bệnh vẫn duy trì chế độ ăn uống thiếu khoa học. Khi bị rối loạn tiêu hóa, bên cạnh việc sử dụng lá mơ lông hợp lý, cần ăn thức ăn mềm, dễ tiêu, uống đủ nước, hạn chế rượu bia, đồ ăn nhiều dầu mỡ, cay nóng và thực phẩm sống.

Việc ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng, vận động phù hợp và giữ vệ sinh an toàn thực phẩm mới là những yếu tố quan trọng giúp hệ tiêu hóa phục hồi và phòng ngừa tái phát.

2. Cách sử dụng lá mơ lông đúng 

Để phát huy lợi ích của lá mơ lông, ThS.BS. Nguyễn Quang Dương cho rằng, có thể áp dụng một số cách sử dụng sau:

Ăn kèm các món thịt luộc, lòng lợn, trứng hoặc cá để hỗ trợ tiêu hóa, giảm độc tính của cá, thịt.
Hấp lá mơ lông với trứng gà là món ăn dân gian thường dùng khi tiêu chảy nhẹ.
Dùng làm rau gia vị trong các món cuốn hoặc salad.
Sử dụng theo bài thuốc của thầy thuốc y học cổ truyền nếu điều trị bệnh.

Dù sử dụng dưới hình thức nào, cần lựa chọn lá tươi sạch, rửa kỹ dưới vòi nước và chế biến hợp vệ sinh để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn. ThS.BS. Nguyễn Quang Dương cho biết, lá mơ lông là loại rau - vị thuốc có giá trị trong y học cổ truyền, hỗ trợ tốt cho sức khỏe đường tiêu hóa khi được sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, đây không phải là "thần dược" có thể thay thế thuốc điều trị.

Nếu các triệu chứng tiêu hóa kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc kèm theo sốt, đau bụng dữ dội, nôn nhiều, sụt cân hoặc đi ngoài ra máu, người bệnh cần đi khám để được xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp, không nên chỉ dựa vào các bài thuốc dân gian.