AI mở cơ hội rút ngắn khoảng cách công nghệ cho ngành ô tô Việt Nam

AI có thể rút ngắn quá trình chuyển đổi

Việt Nam đang trải qua một giai đoạn chuyển tiếp quan trọng khi thị trường xe điện tăng trưởng nhanh. Phát biểu tại phiên thảo luận liên chủ đề “Sản xuất xe điện và pin: Nâng tầm năng lực, tối ưu chuỗi cung ứng và thúc đẩy đầu tư tại Việt Nam” gần đây, TS. Phùng Thị Việt Bắc, Giám đốc Điều hành, Trung tâm Trí Tuệ Môi Trường, Trường Đại học VinUni, cho rằng Việt Nam cần tập trung mạnh vào yếu tố con người và năng lực đào tạo, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao cho xe điện.

Theo TS. Phùng Thị Việt Bắc (thứ 2 từ bên trái vào), Giám đốc Điều hành, Trung tâm Trí Tuệ Môi Trường, Trường Đại học VinUni, Việt Nam đang trải qua một giai đoạn chuyển tiếp quan trọng khi thị trường xe điện tăng trưởng nhanh.

Theo TS. Bắc, một yếu tố mới có thể rút ngắn đáng kể quá trình này là AI. Công nghệ có thể được ứng dụng trong nhiều công đoạn, từ sản xuất pin, lắp ráp đến tối ưu hóa hệ thống năng lượng.

Với tốc độ phát triển hiện nay, nếu được ứng dụng đúng cách, quá trình chuyển đổi có thể diễn ra nhanh hơn thay vì phải chờ cả một thập kỷ.

Như vậy, cùng với việc phát triển thị trường và năng lực sản xuất xe điện, bài toán đặt ra với Việt Nam là làm thế nào để rút ngắn quá trình xây dựng năng lực công nghệ và nhân lực. Đây cũng là nơi AI có thể tạo ra khác biệt trong quá trình nghiên cứu và phát triển sản phẩm.

Trao đổi với PV AutoNews, ôngNguyễn Thanh Thủy, MSc., Chủ tịch – Thinksmart Group, Ủy viên BCH – SAE-HCMC, Phó Chủ nhiệm – SAE AutoClubVN, cho rằng mức độ sẵn sàng của các doanh nghiệp ô tô Việt Nam trước xu hướng ứng dụng AI, phần mềm và dữ liệu hiện có sự phân hóa khá rõ.

Một số doanh nghiệp vừa và lớn đã đầu tư vào số hóa, tự động hóa, phần mềm, dữ liệu và AI. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng vẫn ứng dụng ở từng công đoạn, chưa hình thành hệ thống xuyên suốt từ R&D, thiết kế, mô phỏng đến sản xuất và kiểm thử.

Ông Nguyễn Thanh Thủy, Chủ tịch Thinksmart Group, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Ô tô và Thiết bị động lực TP.HCM (SAE-HCMC).

Theo ông Thủy, rào cản hiện nay không hẳn là thiếu công nghệ. Doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể tiếp cận AI, CAE Simulation, Digital Twin và các nền tảng phát triển sản phẩm tiên tiến.

Vấn đề quan trọng hơn nằm ở nguồn nhân lực, dữ liệu và khả năng tích hợp công nghệ vào thực tế. Nếu làm tốt ba yếu tố này, AI sẽ là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam rút ngắn thời gian R&D và từng bước thu hẹp khoảng cách công nghệ với thế giới.

Đây là một khoảng trống đáng chú ý khi ngành ô tô ngày càng trở thành sự tích hợp của nhiều lĩnh vực, thay vì chỉ tập trung vào cơ khí truyền thống. Nguồn nhân lực Việt Nam có khả năng tiếp cận công nghệ mới khá nhanh, đặc biệt là các kỹ sư trẻ. Tuy nhiên, khoảng trống lớn nhất không nằm riêng ở AI, phần mềm hay dữ liệu, mà ở khả năng kết hợp công nghệ số với chuyên môn ô tô.

Ô tô hiện đại là sự tích hợp của cơ khí, điện – điện tử, phần mềm, điều khiển, dữ liệu và AI. Việt Nam có nhân lực tốt ở từng lĩnh vực, nhưng còn thiếu những kỹ sư có khả năng kết nối các lĩnh vực này để giải quyết một bài toán R&D và phát triển sản phẩm hoàn chỉnh.

Vì vậy, theo ông Thủy, cần tập trung đào tạo nhân lực liên ngành, vừa có nền tảng kỹ thuật ô tô, vừa có khả năng sử dụng AI và các công nghệ số vào thực tế.

Đây cũng là điều kiện để doanh nghiệp không chỉ tiếp cận được công nghệ, mà còn có khả năng đưa công nghệ vào quá trình phát triển sản phẩm.

Từ thực tế triển khai tại Thinksmart Group, ông Thủy cho biết AI hiện được ứng dụng trực tiếp vào quá trình R&D và phát triển sản phẩm ô tô, tập trung vào ba nhóm chính: thiết kế styling, thiết kế kết cấu và mô phỏng – tối ưu hóa.

Ở giai đoạn styling, AI giúp kỹ sư phát triển nhanh nhiều ý tưởng và phương án thiết kế.

Trong thiết kế kết cấu và mô phỏng, AI được kết hợp với các công cụ CAD/CAE để hỗ trợ phân tích, so sánh và tối ưu nhiều phương án, qua đó giảm số vòng lặp trong quá trình phát triển.

Ông Thuỷ cho hay, hiệu quả rõ nhất là rút ngắn thời gian từ ý tưởng đến thiết kế – mô phỏng – tối ưu, qua đó giảm thời gian R&D và giúp kỹ sư tập trung nhiều hơn vào các quyết định kỹ thuật quan trọng.

Việc rút ngắn các công đoạn này có ý nghĩa đặc biệt trong quá trình phát triển sản phẩm, khi thời gian dành cho việc thử nghiệm, phân tích và tối ưu từng phương án có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ đưa sản phẩm ra thị trường.

Rút ngắn quá trình học hỏi để thu hẹp khoảng cách

“Một trong những lợi thế của AI là giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian học hỏi, phân tích dữ liệu và phát triển giải pháp”, ông Thuỷ nói.

Ảnh minh hoạ: VF.

AI tạo ra cơ hội để doanh nghiệp ô tô Việt Nam rút ngắn quá trình tích lũy kiến thức và phát triển công nghệ. Thay vì mất nhiều thời gian để tìm kiếm, phân tích và thử từng phương án, AI có thể giúp kỹ sư tiếp cận tri thức nhanh hơn, phân tích lượng dữ liệu lớn và đưa ra nhiều phương án để đánh giá, tối ưu.

Điều này mở ra khả năng rút ngắn đáng kể chu kỳ R&D, qua đó giúp doanh nghiệp học hỏi nhanh hơn và từng bước thu hẹp khoảng cách công nghệ với các quốc gia đi trước.

Tuy nhiên, ông Thủy nhận định AI không có nghĩa là doanh nghiệp có thể bỏ qua nền tảng kỹ thuật. Điều quan trọng là phải kết hợp AI với năng lực engineering, mô phỏng, thử nghiệm và dữ liệu thực tế.

Nếu làm được điều này, doanh nghiệp Việt Nam có thể rút ngắn đáng kể chu kỳ R&D, học hỏi nhanh hơn và từng bước thu hẹp khoảng cách công nghệ với các quốc gia đi trước.

Từ yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho xe điện mà TS. Phùng Thị Việt Bắc đặt ra, đến thực tế ứng dụng AI trong R&D mà ông Nguyễn Thanh Thủy chia sẻ, có thể thấy yếu tố con người và khả năng ứng dụng công nghệ sẽ đóng vai trò quan trọng trong quá trình nâng cao năng lực của ngành ô tô Việt Nam. Trong đó, AI không chỉ được đặt trong câu chuyện ứng dụng một công nghệ mới, mà gắn với bài toán rút ngắn thời gian nghiên cứu, phát triển sản phẩm và tích lũy năng lực công nghệ. Đây có thể là một hướng để doanh nghiệp Việt Nam tận dụng tốc độ phát triển của AI nhằm từng bước thu hẹp khoảng cách với các quốc gia đi trước.