AI sẽ khai tử hơn 50% phần mềm doanh nghiệp

Arthur Mensch - CEO của Mistral AI - đưa ra dự báo bi quan cho phần mềm doanh nghiệp

Nhận định này được đưa ra ngay giữa lúc thị trường chứng khoán đang chứng kiến làn sóng bán tháo ồ ạt các cổ phiếu phần mềm lớn, thổi bùng lên nỗi lo sợ rằng kỷ nguyên của các ứng dụng "đóng gói sẵn" đang đi đến hồi kết. Khi AI không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ mà bắt đầu trực tiếp đảm nhận việc xây dựng và vận hành các quy trình công việc, ranh giới giữa người sáng tạo phần mềm và người sử dụng đang bị xóa nhòa với tốc độ ánh sáng.

Sự sụp đổ của mô hình SaaS truyền thống

Phát biểu bên lề sự kiện India Accelerates vào hôm nay 18.2, Arthur Mensch đã không ngần ngại chỉ thẳng vào tử huyệt của ngành công nghiệp phần mềm dịch vụ (SaaS). Ông cho rằng mô hình kinh doanh từng được coi là "gà đẻ trứng vàng" của thung lũng Silicon trong hai thập kỷ qua đang đứng trước nguy cơ bị đào thải.

Mensch khẳng định: "Tôi có thể nói rằng hơn một nửa những gì bộ phận CNTT đang mua hiện nay dưới dạng SaaS sẽ chuyển sang AI". Cơ sở cho nhận định này nằm ở khả năng lập trình và tùy biến siêu việt của các mô hình ngôn ngữ lớn hiện đại. Theo ông, AI đang cho phép con người phát triển phần mềm với "tốc độ ánh sáng", điều mà các quy trình phát triển phần mềm truyền thống không thể nào theo kịp.

Để minh chứng cho luận điểm này, CEO Mistral AI đã vẽ ra một viễn cảnh nơi các doanh nghiệp không còn cần phải mua những bộ phần mềm chuyên biệt đắt đỏ (vertical SaaS) để quản lý chuỗi cung ứng hay quy trình mua sắm nữa. Thay vào đó, miễn là họ có hạ tầng dữ liệu phù hợp, họ có thể kết nối dữ liệu đó với hệ thống AI và chỉ trong vài ngày – chứ không phải vài tháng hay vài năm – một ứng dụng hoàn toàn tùy chỉnh để vận hành quy trình công việc sẽ được tạo ra. Mensch phân tích: "Trước đây, cách đây 5 năm, bạn sẽ thực sự cần đến một phần mềm SaaS chuyên biệt để làm điều đó. Nhưng giờ đây, khách hàng của chúng tôi đang tự tạo ra giải pháp cho riêng mình".

Sự dịch chuyển này đang tạo ra một xu hướng mà Mensch gọi là "tái cấu trúc nền tảng". Các doanh nghiệp lớn, vốn đang gánh trên vai những hệ thống CNTT cồng kềnh, cũ kỹ và đắt đỏ được mua từ 20 năm trước, đang nhìn thấy ở AI một cơ hội thoát xác. Họ muốn loại bỏ những "di sản" công nghệ tốn kém này để chuyển sang các hệ thống AI linh hoạt hơn, hiệu quả hơn và quan trọng nhất là rẻ hơn. Đối với Mistral AI, đây là một cơ hội kinh doanh khổng lồ khi hơn 100 khách hàng doanh nghiệp lớn đang tìm đến họ với mong muốn thực hiện cuộc đại phẫu thuật hệ thống này.

Tuy nhiên, đối với các nhà đầu tư phố Wall, đây lại là một tín hiệu báo động đỏ. Nỗi lo sợ rằng AI sẽ "ăn mòn" miếng bánh của các công ty SaaS đã phản ánh rõ nét lên thị trường chứng khoán. Quỹ ETF iShares Expanded Tech-Software Sector – nơi quy tụ những cái tên sừng sỏ như Microsoft và Salesforce – đã bốc hơi hơn 20% giá trị trong năm nay.

Sự hoảng loạn càng gia tăng sau khi Anthropic ra mắt sản phẩm Cowork, một công cụ AI có khả năng thực hiện nhiều tác vụ văn phòng phức tạp, khiến giới đầu tư tin rằng AI đang dần làm tốt hơn những gì phần mềm doanh nghiệp hiện tại cung cấp. Làn sóng bán tháo này cũng lan sang cả Ấn Độ, kéo giảm giá cổ phiếu của các ông lớn gia công phần mềm như Tata Consultancy Services và Infosys.

"Vùng xanh" an toàn và tham vọng chinh phục thị trường tỉ dân

Mặc dù vẽ ra một bức tranh khá ảm đạm cho các phần mềm quy trình (workflow software), Arthur Mensch cũng chỉ ra những "vùng xanh" an toàn mà AI chưa thể – hoặc không có ý định – xâm phạm. Đó chính là các "hệ thống ghi chép". Đây là những phần mềm chịu trách nhiệm lưu trữ và quản lý dữ liệu gốc, đóng vai trò như bộ nhớ cốt lõi của tổ chức.

Mensch khẳng định: "Loại phần mềm này sẽ không thay đổi". Lý do là AI cần dữ liệu để hoạt động, và các hệ thống ghi chép chính là nguồn nhiên liệu nuôi sống trí tuệ nhân tạo. Do đó, thay vì bị thay thế, các phần mềm này sẽ hoạt động song song (in tandem) và trở thành nền tảng hạ tầng không thể thiếu cho AI.

Quan điểm này nhận được sự đồng thuận từ Bipul Sinha, CEO của Rubrik. Ông cũng cho rằng trong khi các phần mềm quản lý quy trình làm việc sẽ bị "gián đoạn đáng kể", thì các phần mềm hạ tầng dữ liệu lại đứng trước cơ hội tăng trưởng dương nhờ vai trò kích hoạt AI. Sự phân hóa này sẽ buộc các công ty công nghệ phải định vị lại sản phẩm của mình: hoặc trở thành nền tảng dữ liệu không thể thay thế, hoặc chấp nhận bị AI nuốt chửng nếu chỉ cung cấp các công cụ xử lý quy trình đơn thuần.

Bên cạnh những nhận định về thị trường, sự hiện diện của Arthur Mensch tại New Delhi còn mang một ý nghĩa chiến lược quan trọng: Mistral AI đang chính thức tham chiến tại thị trường Ấn Độ. Ông tiết lộ kế hoạch mở văn phòng đầu tiên tại quốc gia tỷ dân này ngay trong năm nay, một động thái cho thấy tham vọng cạnh tranh sòng phẳng với các gã khổng lồ công nghệ Mỹ tại "Nam bán cầu". Tuy nhiên, chiến lược của Mistral tại Ấn Độ sẽ rất khác biệt so với cách họ làm tại châu Âu.

Thay vì đổ tiền xây dựng các trung tâm dữ liệu riêng biệt, Mistral chọn cách tiếp cận thực dụng hơn là hợp tác với các doanh nghiệp địa phương đã có sẵn hạ tầng vật lý. Chiến lược này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn phù hợp hoàn hảo với định hướng "chủ quyền số" của chính phủ Ấn Độ, vốn đang khuyến khích các công ty AI phát triển các mô hình chạy cục bộ với dữ liệu được lưu trữ trong nước.

Mensch cũng nhấn mạnh khả năng hỗ trợ đa ngôn ngữ của các mô hình Mistral, bao gồm cả tiếng Hindi và tiếng Punjabi, như một lợi thế cạnh tranh then chốt. Mensch khẳng định: "Đó là điều cực kỳ quan trọng đối với thị trường tiêu dùng Ấn Độ trong tương lai". Bằng cách địa phương hóa sâu sắc và tận dụng hạ tầng có sẵn, Mistral đang muốn chứng minh rằng trong cuộc đua AI toàn cầu, sự linh hoạt và thấu hiểu thị trường bản địa đôi khi còn quan trọng hơn cả sức mạnh tài chính thuần túy.

Bùi Tú