AI tạo ra virus diệt vi khuẩn làm dấy lên mối lo an toàn sinh học
Một mô hình AI đã tạo ra các virus có khả năng tiêu diệt vi khuẩn, đánh dấu một bước tiến lớn của công nghệ sinh học nhưng đồng thời khiến nhiều người lo sợ.
Các nhà nghiên cứu do TS Brian Hie - Trợ lý giáo sư Đại học Stanford (Mỹ) dẫn đầu đã thành công trong việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để thiết kế ra những virus hoạt động trong thực tế.
Các virus đặc biệt này gọi là thực khuẩn thể, chỉ lây nhiễm cho vi khuẩn và không lây bệnh cho người, động vật hay thực vật, được dùng để điều trị các bệnh nhiễm khuẩn kháng kháng sinh.
Minh họa thực thế khuẩn (virus tấn công vi khuẩn)
Thay vì sử dụng các mô hình ngôn ngữ xử lý văn bản như ChatGPT, nhóm nghiên cứu áp dụng "mô hình ngôn ngữ bộ gene" - một dạng AI được huấn luyện để học quy luật trong trình tự DNA.
Để giảm thiểu rủi ro, AI chỉ được huấn luyện trên khoảng 2 triệu bộ gene của thực khuẩn thể. Dữ liệu về các virus có khả năng gây bệnh cho người và các sinh vật khác đã được loại bỏ khỏi quá trình huấn luyện.
Một quy trình AI có tên Germinal định hướng các thế hệ virus với đặc tính giống kháng thể tự nhiên để tiêu diệt vi khuẩn.
Sau khi phân tích dữ liệu, AI tạo ra hàng nghìn bộ gene virus tiềm năng. Từ đó nhóm nghiên cứu lựa chọn gần 300 bộ gene để tổng hợp trong phòng thí nghiệm. Cuối cùng, chỉ 16 virus hoạt động thành công.
16 thực khuẩn thể này đã nhanh chóng tiêu diệt hai chủng Escherichia coli (E. coli) vốn đã kháng lại các thực khuẩn thể tự nhiên.
Theo nhóm nghiên cứu, khả năng thiết kế nhanh các virus phù hợp với từng loại vi khuẩn và vượt qua cơ chế kháng thuốc có thể tạo ra bước ngoặt cho liệu pháp thực khuẩn thể trong tương lai.
Song song với kết quả nghiên cứu, nhiều chuyên gia cảnh báo thành tựu này cũng mở ra những rủi ro mới. Các nhà khoa học thuộc Trung tâm An ninh Y tế Johns Hopkins (Mỹ) nhận định khả năng sử dụng AI để tạo bộ gene virus đã trở thành hiện thực nhưng các cơ chế quản trị và giám sát vẫn chưa theo kịp.
Các virus thực khuẩn tập hợp tấn công một vi khuẩn kháng thuốc.
Theo họ, nếu công nghệ tương tự được áp dụng cho các virus có khả năng gây bệnh ở người, động vật hoặc thực vật, nó có thể tạo ra những mầm bệnh mới mà các biện pháp phòng chống hiện nay chưa thể kiểm soát.
GS Tom Ellis, chuyên gia kỹ thuật gene tổng hợp tại Đại học Imperial College London (Anh) cho rằng, nghiên cứu rất ấn tượng nhưng cũng chỉ mới thực hiện trên loại virus có bộ gene nhỏ và đơn giản nhất. Ông nhận định việc thiết kế các bộ gene phức tạp hơn sẽ khó khăn hơn nhiều.
Trong khi đó, TS Filippa Lentzos, chuyên gia về khoa học và an ninh quốc tế tại Đại học King's College London (Anh) lưu ý, việc quản lý không nên chỉ tập trung vào AI mà cần áp dụng nhiều lớp bảo vệ, từ kiểm soát mô hình AI.
Pháp luật cần có các công cụ rà soát các nghiên cứu có nguy cơ cao, sàng lọc quá trình tổng hợp DNA cho đến tăng cường các quy định về an toàn và an ninh trong phòng thí nghiệm.
Mời độc giả xem thêm video Tình trạng kháng thuốc kháng sinh trên thế giới:
(Nguồn: VTV1)
Tin nóng
Một đoạn video ghi lại cảnh cá heo mẹ mũi chai mang xác con non trên lưng suốt nhiều ngày giữa vùng biển ngoài khơi Australia đã khiến nhiều người xúc động. Mỗi khi xác con trượt xuống nước, cá mẹ lại nhẹ nhàng dùng mõm nâng lên và tiếp tục bơi cùng đàn.
Một nhóm nhà khoa học Trung Quốc đã hoàn thành bản đồ địa chất cập nhật của toàn bộ Mặt Trăng ở tỷ lệ 1:5 triệu.
Sét đánh được xem như “án tử” từ thiên nhiên, nhưng vẫn có những người khiến thế giới kinh ngạc khi sống sót sau những cú giáng kinh hoàng, thậm chí nhiều lần đối mặt với tia sét mà vẫn bình an trở về.
Trong trận động đất xảy ra tại Nhật Bản, camera trong phòng mổ đã ghi lại khoảnh khắc xúc động khi mặt đất rung lắc dữ dội. Thay vì rời đi tìm nơi an toàn, các bác sĩ và nhân viên y tế lập tức dùng cơ thể che chắn cho bệnh nhân.
Công ty DEEP ở Anh đã phát triển trạm sinh sống Vanguard, môi trường sinh sống dưới nước dành cho con người đầu tiên được triển khai tại vùng biển Mỹ trong 40 năm qua.
PGS.TS Hà Đình Đức, người dành hơn 30 năm nghiên cứu rùa Hồ Gươm qua đời lúc 4h45 ngày 7/8 tại Bệnh viện Hữu Nghị (Hà Nội), hưởng thọ 86 tuổi.
Tin mới
Theo phóng viên TTXVN tại Phnom Penh, Hiệp hội Bảo tồn Động vật Hoang dã (WCS) thông báo trong thập niên vừa qua, các nhà bảo tồn làm nhiệm vụ bảo vệ tổ chim tại Khu bảo tồn Động vật Hoang dã Keo Seima ở Campuchia đã phát hiện 17 tổ của loài cò quăm lớn, giúp 18 cá thể chim non nở thành công.
Giữa thời đại chưa có máy móc hiện đại, người La Mã đã tạo nên những công trình khổng lồ khiến hậu thế vẫn kinh ngạc sau hàng nghìn năm.
Từ lâu con người từng tin rằng khả năng chế tạo công cụ là dấu hiệu đặc trưng của trí thông minh nhân loại, nhưng thiên nhiên đã chứng minh điều ngược lại.
Bên trong phần mộ, lượng chức năng Quảng Ngãi tìm thấy chiếc lược nhựa có khắc chữ 'CHATLET GHUAT', bút kim tinh, 2 ví da có in chữ 'Quân giải phóng'.
Sự thật đằng sau clip cạo đồ điện tử cũ "đúc" ra vàng nguyên chất gây tò mò trên mạng xã hội.
Một vệ tinh của Hàn Quốc đã chụp được những bức ảnh đầu tiên về hiện trường vụ va chạm giữa một tầng tên lửa SpaceX và bề mặt Mặt Trăng.
Việc ở trong nhà và đóng kín cửa sổ có thể giúp giảm mức độ tiếp xúc với khói từ các vụ cháy rừng, nhưng không thể bảo vệ hoàn toàn. Trong khi đó, nếu thực hiện biện pháp này trong điều kiện thời tiết nắng nóng, nguy cơ quá nhiệt trong nhà có thể gia tăng. Đây là những kết quả ban đầu được các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Manchester - Anh công bố mới đây.
Một doanh nghiệp tại Mỹ đang triển khai biện pháp kiểm soát muỗi truyền bệnh bằng cách thả 600.000 con muỗi đực mang vi khuẩn Wolbachia tại các khu dân cư ở ngoại ô thủ đô Washington từ nay đến cuối mùa Hè.