AI trên smartphone đã đi xa tới đâu

AI Agent xử lý trực tiếp dữ liệu trên điện thoại.

Cuộc đua AI trên di động mở rộng không ngừng bởi sự xâm lấn của những hãng trí tuệ nhân tạo đời mới. Bằng hệ thống plug-in, ChatGPT hay Claude hiện tự chạy được nhiều tác vụ mà không cần chờ được Apple hay Samsung cấp quyền trên điện thoại.

Khi lợi thế nắm giữ phần cứng người dùng dần bị xóa nhòa, các nhà sản xuất di động cần tìm cách khác để chứng minh nền tảng AI mình cài sẵn có giá trị, thay vì dần để mất người dùng vào ứng dụng bên thứ 3. Hãng Trung Quốc như Oppo tiến xa khi cho phép các tác nhân (Agent) chạy trực tiếp trên máy để làm được nhiều việc hơn. Đổi lại, thuật toán xử lý cùng quyền riêng tư trở thành vấn đề phải khống chế.

Đối trọng AI mới

ChatGPT hay Claude đang phát triển hệ thống ứng dụng rất nhanh. Thông qua mỗi phiên bản cập nhật, các chatbot này làm được nhiều việc hơn. Những chức năng trước đây tưởng chừng cần phải đọc dữ liệu hệ thống, giờ chúng đều có thể tương tác.

Các plug-in giúp các AI chạy tự động, liên thông nhiều ứng dụng mà không cần lấy dữ liệu trên điện thoại.

Ví dụ, sau khi cho OpenAI liên kết vào tài khoản Google, ChatGPT hiện đọc được email gửi tới mỗi ngày, tổng hợp thông tin đáng chú ý và thêm sự kiện vào lịch nếu có. Ứng dụng cũng tự rà soát các tập tin trên Drive vừa được mở để gợi ý chế độ làm việc, xử lý dữ liệu. Những tác vụ này phần nào giống quảng cáo Apple Intelligence Táo khuyết từng công bố, nhưng đến này chưa thành hình.

Sự bành trướng này cũng phần nào hạn chế lợi thế của các nhà sản xuất di động. Những bên này dùng lợi thế nắm giữ hệ sinh thái, phần cứng người dùng để tối ưu nền tảng AI. Tuy nhiên khi các rào cản dần bị dỡ bỏ, gói trí tuệ nhân tạo trên điện thoại dần thất thế, không còn là điểm hút khách mua smartphone.

Khi Samsung, Apple chậm chân, các hãng Trung Quốc như Oppo, Vivo lại cởi mở hơn trong việc tích hợp AI Agent kiểu mới. Lượng dữ liệu mà trí tuệ nhân tạo có thể tiếp cận được mở thêm, cung cấp giải pháp ứng dụng bên thứ 3 chưa làm được.

Mẫu Find X10 của Oppo cài sẵn tùy chọn tác tử từ Manus. Trí tuệ tạo sinh có thể làm việc với dữ liệu người dùng trên máy, từ ảnh đến các tập tin tải về. So với việc dùng Claude hay ChatGPT, người dùng giảm bớt quy trình tìm kiếm, thao tác mà hoàn toàn ra lệnh bằng ngôn ngữ tự nhiên.

Oppo kết hợp với AI Agent Manus để xử lý tác vụ tự động.

Phương án này cũng tồn tại nguy cơ về việc lượng tài nguyên trao đổi trực tuyến quá lớn. Đồng thời, quyền riêng tư bị đặt dấu hỏi khi lượng lớn thông tin được đẩy lên máy chủ bên thứ 3. ColorOS giải quyết bằng cách chạy mô hình nhỏ, xử lý phân loại dữ liệu đầu vào tại biên, bằng nhân NPU của con chip điện thoại. Phần được đưa lên mạng chỉ gồm thông tin thô để AI Agent can thiệp.

Trí nhớ của AI

Để trở thành trợ lý cá nhân, những chatbot hàng đầu đang gặp vấn đề về bộ nhớ. Ví dụ một phiên làm việc Claude Opus có ngữ cảnh kéo dài khoảng 1 triệu token. Nếu không tự nén, AI sẽ quên đi thông tin ban đầu khi vượt mức này. Các nhà sản xuất di động có lợi thế khi phần mềm hệ thống nắm giữ được dữ liệu đầu vào từ người dùng. Tuy nhiên, để ghi nhớ tất cả là bài toán không khả thi.

Apple từng quảng cáo việc Siri AI có thể làm được tác vụ này, khi toàn bộ dữ liệu ứng dụng trên iPhone được số hóa và xử lý tại biên. Đến nay, Táo khuyết vẫn chưa làm được.

AI MindSpace có trí nhớ nhờ ảnh chụp màn hình.

Oppo không chọn bước đi tự làm khó mình như đối thủ. Hãng cung cấp tùy chọn AI Mind Space, dùng một phím bấm để lưu ảnh chụp màn hình và bóc tách dữ liệu người dùng muốn điện thoại ghi nhớ. Bằng cách này, luồng thông tin đầu vào được làm sạch, thu gọn hệ thống xử lý. Khi người dùng cần tìm lại một tin nhắn hay bài đăng Facebook, AI dễ dàng lục lại để cung cấp.

Tùy từng nhà sản xuất, mức độ ứng dụng trí tuệ tạo sinh lên smartphone ở mức độ khác nhau. Apple làm chủ hệ sinh thái, nhưng tiến trình chậm và thận trọng khi hãng theo đuổi giải pháp đảm bảo dữ liệu người dùng riêng tư hoàn toàn. Samsung phát triển sớm, nhưng dần chậm lại khi các giải pháp phải phụ thuộc vào Gemini. Trong khi đó, mảng AI của Google đang bị đánh giá yếu kém, khi đặt cạnh OpenAI, Anthropic.

Các hãng Trung Quốc cởi mở trong khả năng ứng dụng, liên tục cập nhật giải pháp kết hợp với đối tác ngoài như cách Oppo đang làm với Manus hay Vivo cố biến Jovi thành tác tử đa nền tảng. Tuy nhiên, giới hạn nguồn lực hỗ trợ cho mô hình AI bị hạn chế. ColorOS cung cấp lượng quota giới hạn cho tác vụ Agent hay phiên âm. Nhưng khi người dùng có nhu cầu vượt mức, hãng lại không cung cấp tùy chọn bán thêm.