AI và bài toán quản lý chất lượng giáo dục

Công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi sâu rộng trong lĩnh vực giáo dục. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích thiết thực, việc ứng dụng AI cũng đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức kiểm tra, đánh giá và quản lý chất lượng giáo dục, nhằm bảo đảm công nghệ thực sự phục vụ việc học.

Giờ học môn Tin học của thầy và trò Trường Tiểu học Tân Thành.

Giờ học môn Tin học của thầy và trò Trường Tiểu học Tân Thành.

Bước vào năm học 2026-2027, cùng với xu hướng chuyển đổi số của cả nước, việc ứng dụng AI trong các cơ sở giáo dục tại Thái Nguyên đang từng bước được mở rộng. Từ giảng đường đại học đến các trường phổ thông, công nghệ này được khai thác ở nhiều khâu như hỗ trợ soạn giáo án, xây dựng học liệu, tìm kiếm thông tin, cá nhân hóa lộ trình học tập và hỗ trợ công tác quản lý, điều hành.

Tại lớp 10 chuyên Trung, Trường THPT Chuyên Thái Nguyên, giáo viên đã lồng ghép kiến thức và hướng dẫn học sinh tìm hiểu, sử dụng các ứng dụng AI trong một số tiết học Tin học. Qua đó, các em bước đầu nhận diện được khả năng hỗ trợ của công nghệ, đồng thời biết lựa chọn và sử dụng công cụ phù hợp với mục đích học tập.

Em Đàm Hồ Ngọc Diệp, học sinh lớp 10 chuyên Trung, Trường THPT Chuyên Thái Nguyên cho biết: Với những kiến thức về AI đã được thầy cô giảng dạy, em đã có thể sử dụng AI vào việc nghiên cứu từ mới, AI cũng hỗ trợ em cách phát âm từ chuẩn và làm bài tập. Nhưng em vẫn phải sử dụng thêm các công cụ khác như từ điển có sẵn, sách giáo khoa và kiến thức thầy cô dạy để có kết quả học tập tốt nhất.

Thầy giáo Phạm Chí Hiếu, Trường THPT Chuyên Thái Nguyên chia sẻ: Trang bị kiến thức về AI cho học sinh là cần thiết, nhưng quan trọng hơn là hướng dẫn các em sử dụng công nghệ một cách hiệu quả và có trách nhiệm. Chúng tôi đang phải thay đổi cái cách kiểm tra, đánh giá hằng ngày từ việc giao bài tập về nhà, đến việc chuyển sang hình thức kiểm tra đánh giá bằng phỏng vấn trực tiếp, hoặc đánh giá bằng cách bảo vệ các dự án, các bài thuyết trình của các em học sinh.

Những thay đổi trong phương thức đánh giá là yêu cầu đặt ra khi AI ngày càng tham gia sâu vào quá trình học tập. Thay vì chỉ dựa vào sản phẩm cuối cùng như bài viết hay bài tập, giáo viên cần chú trọng hơn đến quá trình thực hiện, khả năng trình bày, lập luận, vận dụng kiến thức và giải quyết vấn đề của học sinh. Qua đó, đánh giá đúng năng lực thực chất, hạn chế tình trạng người học phụ thuộc vào câu trả lời có sẵn từ công nghệ.

Nội dung AI được lồng ghép trong giờ học môn Tin học của Trường THPT Chuyên Thái Nguyên.

Nội dung AI được lồng ghép trong giờ học môn Tin học của Trường THPT Chuyên Thái Nguyên.

Thực hiện Quyết định số 2422/QĐ-BGDĐT ngày 18-8-2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về Khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông, nhiều cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đang nghiên cứu, lồng ghép nội dung AI vào một số môn học.

Đây là bước đi nhằm trang bị cho học sinh kiến thức, kỹ năng cần thiết trong môi trường số, đồng thời đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Tuy nhiên, cùng với việc mở rộng ứng dụng, các nhà trường cần chú trọng xây dựng quy định, hướng dẫn và cơ chế kiểm soát phù hợp, tránh tình trạng chạy theo công nghệ mà xem nhẹ chất lượng thực chất.

Theo PGS.TS Phùng Trung Nghĩa, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông (Đại học Thái Nguyên): Khi sử dụng AI chúng ta phải biết rõ AI sẽ giúp chúng ta được những việc gì và mỗi người sẽ phải có trách nhiệm trong việc kiểm soát, xác thực độ chính xác từ kết quả của AI mang lại.

Đối với các nhà trường, việc triển khai AI cần phải đảm bảo các yếu tố liên quan đến đạo đức AI và Luật Trí tuệ nhân tạo; giáo viên cũng cần đưa ra các khuyến cáo và giám sát chặt chẽ đối với việc sử dụng AI của học sinh trong quá trình học tập.

Có thể thấy, AI đang mở ra nhiều cơ hội đổi mới giáo dục, nhưng công nghệ không thể thay thế vai trò định hướng, dẫn dắt và giáo dục nhân cách của người thầy. Bài toán đặt ra đối với các nhà trường không chỉ là đưa AI vào dạy và học mà quan trọng hơn là quản lý, kiểm soát và khai thác công nghệ đúng mục đích, hiệu quả.

Hồng Hạnh

Nguồn Thái Nguyên: https://baothainguyen.vn/ai-va-bai-toan-quan-ly-chat-luong-giao-duc-9x6u9k0u