AI xác thực sinh trắc học sai, ai chịu trách nhiệm?

Tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ nhất, ngày 28/9, các đại biểu góp ý về các dự thảo Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; Luật An ninh dữ liệu; Luật Định danh và xác thực điện tử.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng), khi dữ liệu ngày càng gắn với hoạt động của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và đời sống của người dân, một sự cố làm lộ, làm sai lệch hoặc làm gián đoạn dữ liệu có thể gây hậu quả rất lớn.

Vì vậy, bảo đảm an ninh dữ liệu là điều kiện để bảo vệ lợi ích quốc gia, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời tạo niềm tin cho chuyển đổi số và phát triển kinh tế dữ liệu.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng).

Đề cập đến một số vấn đề cụ thể, đại biểu đề nghị cần xác định rõ những thủ tục thực sự cần thiết và xử lý dứt điểm nguy cơ chồng chéo với pháp luật hiện hành.

Đại biểu đề nghị Chính phủ lập danh mục đầy đủ từng thủ tục cụ thể dự kiến phát sinh từ dự thảo luật và nghị định; nêu rõ căn cứ, đối tượng, thành phần hồ sơ, thời hạn, số lần thực hiện và chi phí tuân thủ.

Đồng thời, cần thể hiện ngay trong luật nguyên tắc có tính ràng buộc: không yêu cầu tổ chức, cá nhân lặp lại việc thẩm định, chứng nhận hoặc cung cấp thông tin đối với cùng một đối tượng, cùng một nội dung đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận.

Cùng mối quan tâm, đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) đề nghị tiếp tục rà soát để quy định rõ hơn nguyên tắc áp dụng trong những trường hợp một hoạt động đồng thời thuộc phạm vi điều chỉnh của nhiều luật.

Về bảo vệ quyền, lợi ích của người bị ảnh hưởng khi xảy ra sự cố an ninh dữ liệu, đại biểu đề nghị rà soát thêm vấn đề: khi sự cố an ninh dữ liệu trực tiếp ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của cá nhân thì người bị ảnh hưởng được thông tin như thế nào để chủ động bảo vệ mình?

ĐBQH Nguyễn Đặng Ân phát biểu. (Ảnh: QH)

Ông Ân viện dẫn báo cáo đánh giá thực trạng của cơ quan soạn thảo cho thấy, các vụ lộ lọt dữ liệu, tấn công mã hoá dữ liệu, chiếm đoạt tài khoản có thể gây thiệt hại trực tiếp cho cá nhân, tổ chức và hoạt động kinh tế - xã hội.

“Vì vậy, tôi đề nghị nghiên cứu quy định hoặc giao Chính phủ quy định phù hợp về nội dung, phương thức thông tin cho người bị ảnh hưởng, bảo đảm họ biết được nguy cơ liên quan trực tiếp đến dữ liệu của mình, biện pháp cần thực hiện để tự bảo vệ và đầu mối hỗ trợ khi cần thiết", đại biểu đoàn Lạng Sơn nói.

Làm rõ trách nhiệm khi AI xác thực sai

Liên quan Luật Định danh và xác thực điện tử, đại biểu Sùng A Lềnh (Đoàn Lào Cai) quan tâm đến quy định về trách nhiệm pháp lý khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong xác thực sinh trắc học. Dự thảo Luật quy định tổ chức, cá nhân sử dụng kết quả định danh và xác thực từ hệ thống trí tuệ nhân tạo chịu trách nhiệm cuối cùng về quyết định của mình trên cơ sở kết quả đó.

Đại biểu Sùng A Lềnh (Đoàn Lào Cai)

Theo ông Sùng A Lềnh, cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu và làm rõ tổ chức cung cấp dịch vụ định danh, xác thực AI phải chịu trách nhiệm liên đới bồi thường thiệt hại nếu lỗi xác thực sai xuất phát từ lỗ hổng kỹ thuật hoặc sự cố hệ thống AI của đơn vị cung cấp, trừ trường hợp do lỗi cố ý hoặc gian lận thuộc về người sử dụng.

Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo các dự án luật, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an khẳng định sẽ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ ý kiến của các đại biểu, hoàn thiện các dự án luật trên tinh thần đảm bảo rõ về phạm vi, rõ về những vấn đề cần giải thích trong quá trình áp dụng, đảm bảo đồng bộ, thống nhất với các dự án luật có liên quan.

Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an, tại phiên họp. (Ảnh: QH)

Theo ông, những vấn đề liên quan thẩm quyền, chi phí, thủ tục...sẽ được rà soát để đảm bảo đồng bộ với các quy định có liên quan, nhất là vấn đề xử lý vi phạm hành chính, vấn đề thẩm quyền. Bộ Công an cũng sẽ có báo cáo giải trình, tiếp thu đầy đủ các ý kiến của đại biểu Quốc hội.