Ấn Độ mở 'van' USD, tìm cách chặn đà mất giá của đồng rupee

Động thái trên diễn ra khi đồng nội tệ mất hơn 7% giá trị so với USD kể từ đầu năm 2026 do tác động từ giá dầu tăng và lợi suất trái phiếu toàn cầu đi lên.

Theo Reuters, từ ngày 12-10, RBI sẽ mở cơ chế đặc biệt để đáp ứng nhu cầu USD hằng ngày của ba doanh nghiệp tiếp thị dầu khí nhà nước gồm Indian Oil Corporation, Hindustan Petroleum Corporation và Bharat Petroleum Corporation. Thay vì mua USD trên thị trường giao ngay như thông thường, các doanh nghiệp này có thể tiếp cận nguồn ngoại tệ trực tiếp từ dự trữ ngoại hối của ngân hàng trung ương thông qua các ngân hàng được chỉ định.

Biểu tượng Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) trên cổng trụ sở tại Mumbai. Ảnh: Reuters Connect

Biện pháp này nhằm chuyển một nguồn cầu USD lớn ra khỏi thị trường ngoại hối, qua đó giảm áp lực lên đồng rupee. Theo ông Dhiraj Nim, chiến lược gia ngoại hối tại ngân hàng ANZ ở Mumbai, cơ chế này có thể giúp hạn chế biến động tỷ giá, nhưng đồng thời khiến dự trữ ngoại hối của Ấn Độ suy giảm.

Song song với việc cung ứng USD, RBI tăng cường kiểm soát giao dịch ngoại hối phái sinh nhằm hạn chế đầu cơ và giảm nhu cầu phòng ngừa rủi ro quá mức. Ngưỡng giá trị vị thế giao dịch mà khách hàng được phép thực hiện mà không cần chứng minh mức độ rủi ro cơ sở đã giảm từ 100 triệu USD xuống còn 5 triệu USD. Quy định áp dụng với nhiều loại sản phẩm phái sinh, bao gồm hợp đồng tương lai giao dịch trên sàn.

RBI cũng yêu cầu các nhà kinh doanh ngoại hối duy trì khoản dự trữ rủi ro ngoại hối tương đương 20% giá trị danh nghĩa của những hợp đồng phái sinh đủ điều kiện, phục vụ việc phòng ngừa rủi ro đối với giao dịch tài khoản vãng lai. Quy định áp dụng với các giao dịch có giá trị danh nghĩa vượt 2 triệu USD, qua đó làm tăng chi phí bảo vệ doanh nghiệp trước nguy cơ đồng rupee tiếp tục mất giá.

Theo giới phân tích, các biện pháp này hướng tới việc hạn chế nhu cầu mua USD trên thị trường và ngăn những giao dịch phái sinh có thể làm gia tăng biến động tỷ giá. Tuy nhiên, hiệu quả sẽ phụ thuộc vào diễn biến của giá năng lượng và dòng vốn quốc tế.

Trước đó, Ấn Độ đã triển khai nhiều biện pháp thu hút ngoại tệ, ghi nhận hơn 140 tỷ USD dòng vốn thông qua các chính sách khuyến khích tiền gửi ngoại tệ từ nước ngoài và hoạt động vay vốn ở nước ngoài của doanh nghiệp, ngân hàng nhà nước. Ngân hàng trung ương cũng can thiệp thị trường và tăng lãi suất trong tuần qua. Dù vậy, đồng rupee vẫn chịu sức ép khi nhu cầu USD của các nhà nhập khẩu vượt nguồn cung từ các nhà xuất khẩu.

Sau khi RBI công bố biện pháp mới, đồng rupee tăng khoảng 0,6% trên thị trường kỳ hạn không giao nhận, trong điều kiện giao dịch khá thưa thớt. Diễn biến này cho thấy thông tin can thiệp đã hỗ trợ tâm lý thị trường trong ngắn hạn, song chưa đủ để khẳng định xu hướng giá sẽ đảo chiều.

Giới phân tích nhận định, việc cung cấp USD trực tiếp cho doanh nghiệp dầu khí có thể giúp giảm áp lực tức thời lên thị trường ngoại hối. Tuy nhiên, triển vọng của đồng rupee vẫn gắn chặt với biến động giá dầu, dòng vốn đầu tư và khả năng duy trì nguồn dự trữ ngoại hối của Ấn Độ.