Ẩn họa 'cạm bẫy' sau các hội nhóm kín trên không gian mạng

Hội nhóm trên Telegram (ảnh minh họa).

Để kiếm tiền, Nguyễn Tiến Đức đã lập và quản trị các nhóm Telegram, sử dụng video có nội dung khiêu dâm, đồi trụy để lôi kéo người tham gia, thu phí từ 250.000 - 400.000 đồng/người. Vụ việc tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về những hội nhóm độc hại trên không gian mạng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với người dùng, đặc biệt là thanh thiếu niên và học sinh, sinh viên.

Lời mời gọi “VIP” trên Telegram

Ngày 4/6, thông tin từ Công an tỉnh Bắc Ninh cho biết, cơ quan chức năng vừa triệt xóa một nhóm Telegram chuyên phát tán văn hóa phẩm đồi trụy để thu lợi bất chính. Qua công tác rà soát, xác minh các dấu hiệu vi phạm pháp luật trên không gian mạng, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra phối hợp với Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đã phát hiện nhóm Telegram do Nguyễn Tiến Đức (SN 2003, trú tại Nghệ An) quản trị.

Theo kết quả điều tra ban đầu, Nguyễn Đức Tiến đã tạo lập các nhóm mang tên “LUIS BÁN NHÓM VIP 18” và “Kênh HSSV”, sử dụng video có nội dung khiêu dâm, đồi trụy để quảng bá, thu hút nhiều thành viên tham gia. Sau khi lôi kéo được người dùng, Nguyễn Đức Tiến yêu cầu chuyển khoản từ 250.000 - 400.000 đồng để được truy cập các nhóm kín chứa nội dung vi phạm.

Bước đầu, cơ quan chức năng xác định các nhóm này có hàng trăm thành viên tham gia, nhiều trường hợp đã trả phí để truy cập nội dung đồi trụy. Quá trình khám xét, trích xuất dữ liệu điện tử, lực lượng Công an thu giữ khoảng 5GB dữ liệu liên quan phục vụ công tác điều tra.

Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập được, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh đã ra quyết định tạm giữ hình sự Nguyễn Tiến Đức để điều tra về hành vi “Truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy”. Vụ việc đang tiếp tục được mở rộng điều tra.

Nguyễn Đức Tiến tại cơ quan công an.

Theo Đại tá Nguyễn Anh Sơn, Chánh Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra (Công an tỉnh Bắc Ninh), kết quả trên cho thấy hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị trong phát hiện, truy vết, thu thập chứng cứ và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng. Vụ việc đang được cơ quan chức năng Công an tỉnh Bắc Ninh điều tra mở rộng.

Nguy cơ từ những 'vùng tối' trên không gian số

Vụ việc tại Bắc Ninh cho thấy các nền tảng mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin đang bị một số tội phạm lợi dụng để phát tán nội dung độc hại, thu lợi bất chính. Điều đáng lo ngại là các hội nhóm này thường hoạt động dưới dạng kín, sử dụng nhiều thủ đoạn để lôi kéo người tham gia bằng.

Đằng sau những lời mời gọi tưởng như vô hại đó có thể là các hành vi vi phạm pháp luật, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ lộ lọt thông tin cá nhân hoặc bị lôi kéo vào các hoạt động trái phép khác. Đối với học sinh, sinh viên - nhóm thường xuyên sử dụng internet và mạng xã hội - việc tiếp xúc với nội dung phản cảm có thể ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức, hành vi và quá trình hình thành nhân cách.

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ chiều 3/6, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ Công an cho biết, chỉ trong gần một tháng thực hiện cao điểm đấu tranh với các hành vi vi phạm trên không gian mạng, lực lượng công an đã ngăn chặn 194 trang mạng, gồm 8 trang chiếu phim, 27 trang bán hàng vi phạm quyền sở hữu công nghiệp và 159 trang phát trực tiếp các trận bóng đá vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ Công an (Ảnh: Minh Châu).

Trên phạm vi cả nước, lực lượng công an đã khởi tố 56 vụ án với 98 bị can về các tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp và sản xuất, buôn bán hàng giả. Đối với xử lý hành chính, sau gần một tháng cao điểm, các cơ quan chức năng đã xử phạt khoảng 216 cá nhân vi phạm với tổng số tiền hơn 850 triệu đồng.

Liên quan đến tình trạng lợi dụng AI, công nghệ deepfake, giả giọng nói, giả hình ảnh để lừa đảo, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản cho biết, công nghệ đang phát triển rất nhanh, đem lại nhiều cơ hội và lợi ích chưa từng có. Tuy nhiên, đi cùng với đó là những thách thức lớn trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự.

Bộ Công an xác định cần chủ động phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm mạng, tội phạm sử dụng công nghệ cao thông qua nhiều nhóm giải pháp. Trọng tâm đầu tiên là hoàn thiện pháp luật, đặc biệt là các quy định xử lý hành vi vi phạm xuất hiện trên môi trường số.

Chia sẻ với Báo GD&TĐ, TS. Lê Đức Thuận - nguyên Trưởng phòng GD&ĐT quận Ba Đình (TP Hà Nội) cảnh báo, người trẻ cần được trang bị kỹ năng số, kỹ năng nhận diện thông tin giả, bảo vệ dữ liệu cá nhân và ứng xử an toàn trên môi trường mạng. Gia đình, nhà trường cũng cần tăng cường giáo dục kỹ năng sử dụng internet an toàn, giúp học sinh nhận diện sớm các nguy cơ từ không gian số. Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, việc nâng cao nhận thức, tuân thủ pháp luật và sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm là giải pháp quan trọng để hạn chế những hệ lụy từ các “cạm bẫy” trên không gian mạng, góp phần xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh cho giới trẻ.