An ninh đi trước, dựng 'bệ phóng' cho kỷ nguyên vươn mình

Từng có thời điểm, 47 trong số 99 hộ dân ở xóm Khau Dề, xã Thái Sơn, huyện Bảo Lâm cũ (nay thuộc xã Yên Thổ, tỉnh Cao Bằng), bị dụ dỗ, lôi kéo tin theo tổ chức bất hợp pháp Dương Văn Mình.

Để làm thay đổi những nhận thức đã ăn sâu qua nhiều năm, cán bộ công an thực hiện phương châm “4 cùng”: cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng dân tộc; lên tận nương rẫy gặp người dân, lắng nghe từng băn khoăn, giải thích từng điều sai trái và tìm cách tháo gỡ những khó khăn hiện hữu trong cuộc sống.

Qua những lần gần dân như thế, cán bộ biết mong muốn thiết thực của bà con là có điện lưới. Lực lượng công an tham mưu với chính quyền, góp phần đưa những đường điện đầu tiên đến trường học và các khu dân cư trong xóm.

Tháng 6/2023, xã Thái Sơn được công nhận không còn bị ảnh hưởng bởi tổ chức bất hợp pháp Dương Văn Mình.

Ba năm sau, tại Phú Thọ, lực lượng an ninh đối mặt với một nguy cơ mang hình hài hoàn toàn khác.

Qua nắm tình hình, Công an tỉnh phát hiện nhóm đối tượng liên quan các tổ chức lừa đảo trực tuyến do người nước ngoài điều hành tại Campuchia chuẩn bị đưa hoạt động vào Việt Nam. Đối tượng Zhao Wei Zhong được chỉ đạo nhập cảnh vào Việt Nam để chuẩn bị điều kiện vận hành trung tâm lừa đảo công nghệ cao.

Ngày 17/6/2026, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Phú Thọ khởi tố vụ án, khởi tố 4 bị can về hành vi tổ chức cho người khác ở lại Việt Nam trái phép.

Điểm đáng chú ý của vụ án này là kế hoạch hình thành trung tâm lừa đảo bị ngăn chặn khi các đối tượng mới ở bước chuẩn bị hạ tầng và nhân lực.

Trong khi nguy cơ tại Phú Thọ bị ngăn chặn từ sớm, một chuyên án do Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lai Châu chủ trì, lại đặt ra bài toán phức tạp hơn khi nhiều giấy tờ giả đã được đưa ra thị trường.

Từ phản ánh về một bưu kiện chứa giấy phép lái xe giả ở Sìn Hồ, lực lượng Công an đã triệt phá đường dây làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức hoạt động liên tỉnh, xuyên quốc gia, bắt giữ 8 đối tượng. Đường dây này đã sản xuất, tiêu thụ gần 10.000 giấy tờ giả các loại, thu lợi bất chính nhiều tỷ đồng.

Ranh giới thực và ảo tiếp tục bị xóa nhòa trong hàng loạt chuyên án khác. Từ tháng 6-10/2024, Công an tỉnh Quảng Nam phối hợp với Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao cùng Công an nhiều địa phương triệt phá một đường dây mua bán ma túy trên không gian mạng, hoạt động trên phạm vi toàn quốc. Sáu đối tượng bị khởi tố; hơn 40kg cần sa khô và 7,5 tỷ đồng được thu giữ; số tiền thu lợi bất chính bước đầu được xác định hơn 30 tỷ đồng.

Tại TPHCM, mạng xã hội bị lợi dụng để dựng lên những “phòng khám quốc tế” không có thật nhằm lừa người bệnh. Bằng thủ đoạn này, từ tháng 11/2023-9/2025, cơ sở BK Dong Yang đã lừa đảo hàng trăm người, chiếm đoạt hơn 18 tỷ đồng.

Chỉ trong sáu tháng đầu năm 2026, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đã trực tiếp triệt phá 19 chuyên án lớn, phối hợp khởi tố 17 vụ án với hơn 200 bị can, phát hiện và xử lý 40 vụ việc lộ, mất, mua bán dữ liệu trái phép; đồng thời yêu cầu chặn truy cập hơn 36.000 trang mạng vi phạm.

Những chuyên án vừa nêu chỉ là những lát cắt cụ thể của một chuyển động lớn hơn. Khi các nguy cơ đã vượt khỏi ranh giới địa bàn, lĩnh vực và cả khoảng cách giữa không gian thực với không gian số, câu hỏi đặt ra không chỉ còn là xử lý từng vụ việc, mà là bảo vệ sự vận hành an toàn của cả hệ thống.

Câu hỏi ấy cũng được đặt ra tại lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân. Từ diễn đàn này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ, các yếu tố tác động đến an ninh quốc gia hiện không còn chỉ đến từ bên trong hay bên ngoài theo cách phân chia truyền thống.

Nguy cơ đã xuất hiện trong những không gian mới, dưới các hình thái như chiến tranh mạng, chiến tranh thông tin, chiến tranh nhận thức; trong khi trí tuệ nhân tạo và công nghệ lượng tử đang làm thay đổi nội hàm cũng như phương thức bảo vệ an ninh.

Từ thực tế đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu nguyên tắc: “Phát triển đến đâu, an ninh đến đó”. Phạm vi bảo vệ vì thế được đặt ra cùng với sự mở rộng của các không gian phát triển mới, từ an ninh mạng, dữ liệu và công nghệ đến an ninh kinh tế, văn hóa tư tưởng và thông tin truyền thông.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đồng thời đặt ra sự chuyển đổi trong cách tiếp cận: từ “bảo vệ lĩnh vực” sang “bảo vệ hệ thống”; từ “quản lý từng nguy cơ” sang “quản trị tương tác giữa các nguy cơ”. Yêu cầu đi kèm là không để rủi ro vượt ngưỡng kiểm soát, không để khủng hoảng lan rộng thành tổn thất chiến lược và chủ động chuyển hóa “nguy” thành “cơ” khi có điều kiện.

Xác định an ninh chế độ, an ninh cầm quyền là trọng yếu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh “an ninh con người và niềm tin xã hội là trung tâm của mọi chính sách an ninh”. An ninh con người hiện diện trong sự an toàn về sức khỏe, danh tính, dữ liệu số và niềm tin vào các thiết chế xã hội.

Câu chuyện tại Khau Dề cho thấy sự ổn định lâu dài được gây dựng từ việc gần dân và tháo gỡ những khó khăn ở cơ sở. Vụ ngăn chặn kế hoạch lừa đảo tại Phú Thọ thể hiện yêu cầu “an ninh chủ động”, bảo vệ “từ sớm, từ xa, ngăn chặn từ nơi xuất phát”.

Đồng thời, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia không chỉ bằng các biện pháp truyền thống mà phải ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ; “An ninh phải chủ động kiến tạo, tạo nền tảng thuận lợi phát triển bền vững và chất lượng cao của đất nước”.

Yêu cầu chủ động kiến tạo được đặt cùng nhiệm vụ giữ vững an ninh, trật tự, bảo vệ sự vận hành an toàn của nền kinh tế số, ngăn chặn mua bán dữ liệu và giả mạo danh tính; qua đó tạo điều kiện để các nguồn lực xã hội được huy động và đổi mới sáng tạo phát triển bền vững.

Để những yêu cầu ấy đi vào thực tiễn, yếu tố con người vẫn giữ vai trò quyết định.

Nhìn lại chặng đường 80 năm, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an khái quát những nền tảng làm nên sức mạnh của toàn lực lượng: tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân; “vì dân phục vụ và dựa vào dân mà làm việc”; phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới sáng tạo, dám chịu trách nhiệm và dám hy sinh vì lợi ích chung.

Đó là những nền tảng chung của Công an nhân dân. Trên trận tuyến bảo vệ an ninh quốc gia, các phẩm chất ấy được thể hiện trong khả năng vừa kiên định về nguyên tắc, vừa linh hoạt trước những phương thức, thủ đoạn liên tục thay đổi; vừa xử lý nghiêm hành vi vi phạm, vừa chú ý đến những điều kiện xã hội có thể làm phát sinh bất ổn.

Đối với lực lượng An ninh nhân dân trong kỷ nguyên mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt ra phương châm: “Kỷ luật nhất – Trung thành nhất – Gần dân nhất”.

Theo đó, trung thành xác định mục tiêu cao nhất của mỗi nhiệm vụ; kỷ luật bảo đảm quyền lực và công nghệ được sử dụng đúng pháp luật; gần dân giúp lực lượng nhận biết những chuyển động từ cơ sở và nhận được sự hợp tác của cộng đồng. Cán bộ An ninh thời đại mới cần có năng lực số, tư duy sáng tạo, khả năng học tập suốt đời, thích ứng nhanh, hợp tác trong môi trường toàn cầu, có đạo đức số và tinh thần công dân số.

Tám mươi năm trước, lực lượng Công an nhân dân nói chung, lực lượng An ninh nhân dân nói riêng ra đời với sứ mệnh bảo vệ chính quyền cách mạng. Hôm nay, phạm vi bảo vệ đã mở rộng tới dữ liệu, hạ tầng số, niềm tin xã hội và sự vận hành an toàn của cả hệ thống.

“Lá chắn thép” vì thế không chỉ giữ vững những thành quả đất nước đã tạo dựng, mà còn góp phần tạo môi trường ổn định để các nguồn lực phát triển được khơi thông. Khi lực lượng An ninh chủ động đi trước, đất nước có thêm một nền tảng vững chắc để bước vào kỷ nguyên mới.

Thiết kế: Trần Hằng