An ninh văn hóa và sứ mệnh tư tưởng cách mạng trong thời đại mới
THỂ THAO VÀ VĂN HÓA - LONGFORM
Lịch sử dựng nước và giữ nước hàng nghìn năm của dân tộc Việt Nam là một pho trường ca bất tận, nơi mỗi tấc đất, ngọn rau, tiếng ru bên nôi đều thấm đượm linh khí non sông. Trong dặm dài sinh tồn trước phong ba bão táp của thiên nhiên và họa xâm lăng liên miên từ ngoại bang, điều giúp dân tộc đứng vững không chỉ là gươm giáo, chiến hào, mà trước hết và trên hết là sức mạnh của trầm tích văn hóa. Văn hóa là thực tế sống, là năm tháng, là tấm khiên che chắn non sông qua dặm dài biến thiên lịch sử.
Bước vào kỷ nguyên mới, năm 2026 chính thức ghi dấu một mốc son đặc biệt khi Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 lần đầu tiên được tổ chức. Đây không thuần túy là một sự kiện mang tính lễ nghi hành chính mà là sự kết tinh của nhận thức chiến lược, sự khẳng định tầm vóc văn hóa như một trụ cột vững chãi trong thế đứng rồng bay của đất nước.
Trong niềm tự hào và phấn khởi dâng trào của hàng triệu trái tim con Lạc cháu Hồng, niềm vui ấy đồng thời đặt lên vai toàn thể nhân dân, đặc biệt là đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ và những người làm công tác tư tưởng, một trách nhiệm lịch sử lớn lao: kiến tạo, bảo vệ và phát triển nền văn hóa nước nhà trong một thế giới đầy biến động.
"Hệ miễn dịch tinh thần"
Nhìn lại lịch sử cách mạng, bản Đề cương về Văn hóa Việt Nam năm 1943 của Đảng đã vạch ra 3 nguyên tắc nền tảng: Dân tộc hóa, Đại chúng hóa, Khoa học hóa. Tiếp nối dòng chảy đó, tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đúc kết một chân lý giản dị mà sâu sắc: "Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi". Lời dạy ấy xuyên suốt qua 2 cuộc kháng chiến trường kỳ, qua công cuộc Đổi mới gian nan và đang tiếp tục vang vọng mạnh mẽ trong thời đại hôm nay.
Đề cương về văn hóa Việt Nam 1943 cùng sức mạnh văn hóa tinh thần được tạo ra trong cuộc vận động văn hóa từ tháng 2/1943 đã góp phần xứng đáng vào thắng lợi vĩ đại của cuộc Cách mạng Tháng Tám, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á. Ảnh: Tư liệu TTXVN
Văn hóa không phải là bọt nước trôi nổi bên lề đời sống vật chất, mà là dòng hải lưu sâu thẳm quyết định phương hướng và vận mệnh của cả một dân tộc. Ngày Văn hóa Việt Nam ra đời chính là sự tiếp nối mạch nguồn thiêng liêng ấy, thắp sáng nhận thức rằng một quốc gia chỉ thực sự hùng cường khi tâm hồn và bản sắc của nó được bồi đắp và giữ gìn vẹn nguyên.
Tuy nhiên, niềm tự hào và niềm tin chỉ thực sự trọn vẹn khi đi liền với sự tỉnh táo và ý chí kiên định. Giữa bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng, không gian mạng bao trùm và các cuộc chiến tranh thông tin, chiến tranh tâm lý diễn ra từng phút từng giờ, một vấn đề mang tính sống còn được đặt ra: Vấn đề an ninh văn hóa.
Hoạt động văn hóa không thể tách rời bài toán an ninh toàn diện. Từ thanh âm, nét vẽ, trang viết cho đến hình ảnh, cử chỉ, bất luận biểu hiện nghệ thuật nào cũng phải định hình trên một chuẩn mực văn hóa và được dẫn dắt bởi một sợi chỉ đỏ xuyên suốt: Tư tưởng yêu nước, trung thành tuyệt đối với quê hương, Tổ quốc, dân tộc và con đường cách mạng Việt Nam.
Việc thường ngày của những cán bộ, chiến sĩ an ninh mạng là màn hình máy tính với những dòng lệnh quan trọng. Ảnh: Phạm Kiên
Khi nhắc đến an ninh quốc gia, người ta thường nghĩ ngay đến biên giới, biển đảo, bầu trời, sức mạnh của quân đội, vũ khí và thế trận quốc phòng - an ninh... Điều đó hoàn toàn đúng đắn nhưng chưa đủ trong thế giới hiện đại. Bên cạnh đường biên cương cắm mốc nơi rừng sâu, hải đảo xa xôi, còn có một đường biên cương vô hình nhưng vô cùng nhạy cảm: Đường biên cương văn hóa.
An ninh văn hóa là trạng thái ổn định, vững chắc của hệ giá trị tinh thần, tư tưởng, đạo đức và lối sống dân tộc, bảo đảm cho nền văn hóa dân tộc không bị xâm thực, biến dạng, lai căng hay bị thao túng bởi các yếu tố độc hại từ bên trong lẫn bên ngoài. Nếu an ninh quân sự bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ về mặt địa lý, an ninh kinh tế bảo đảm mạch máu vật chất, thì an ninh văn hóa bảo vệ linh hồn, bảo vệ sự tồn vong của bản sắc và bản lĩnh giống nòi. Mất đất, mất đảo là nỗi đau hữu hình mà muôn đời sau còn nhìn thấy vết thương; nhưng mất văn hóa, đánh mất bản sắc, xói mòn hệ giá trị tinh thần là sự tha hóa từ bên trong, một sự suy vong vô hình, êm thấm nhưng triệt để và hiểm hóc hơn gấp vạn lần.
Concert “Tự hào là người Việt Nam 2026” với chủ đề “Nối vòng tay lớn”. Ảnh: Vũ Hoàng Giang
Lịch sử nhân loại từng chứng kiến những đế chế sụp đổ không phải vì chiến bại trên chiến trường, mà vì sự rệu rã của niềm tin, sự đồi trụy của văn hóa và sự tan rã của hệ giá trị cốt lõi.
Trong thời đại số hóa, an ninh văn hóa mang tính chất toàn diện và đa chiều. Nó không còn giới hạn trong phạm vi xuất bản sách báo, thẩm định phim ảnh theo cách truyền thống, mà đã mở rộng sang không gian số, mạng xã hội, các thuật toán phân phối nội dung xuyên biên giới và công nghệ trí tuệ nhân tạo.
Những luận điệu sai trái, những sản phẩm văn hóa độc hại, đồi trụy hay mang tư tưởng phản động không xuất hiện một cách thô thiển; chúng được ngụy trang tinh vi dưới vỏ bọc "tự do sáng tạo ", "xu hướng giải trí ", "bắt kịp thời đại ", từng bước làm xói mòn thế giới quan, nhân sinh quan của thế hệ trẻ. Bởi vậy, an ninh văn hóa không đơn thuần là sự phòng thủ tiêu cực, thụ động hay đóng cửa cách ly với thế giới. An ninh văn hóa trong tầm nhìn chiến lược của Đảng và Nhà nước là xây dựng một nền tảng văn hóa nội tại vững mạnh, một "hệ miễn dịch tinh thần " kiên cố để tiếp thu tinh hoa nhân loại mà không bị hòa tan, chủ động đấu tranh quét sạch rác rưởi văn hóa, giữ vững chủ quyền tinh thần của Tổ quốc.
Văn hóa trong nghệ thuật
Nghệ thuật là đỉnh cao của văn hóa, là phương thức tinh tế nhất để con người phản ánh thế giới và bộc lộ tâm hồn. Người nghệ sĩ có quyền tự do tìm tòi, khai phá những phương thức biểu đạt mới lạ; nhưng nghệ thuật chân chính không bao giờ là sự buông thả vô nguyên tắc hay chạy theo những khoái cảm bản năng thấp hèn. Nghệ thuật phải có văn hóa.
“
Thế hệ trẻ - rường cột tương lai của nước nhà - cần nuôi dưỡng lòng tự hào sâu sắc về cội nguồn lịch sử, không ngừng học tập, tiếp thu tri thức hiện đại nhưng không bao giờ quên đi tiếng mẹ đẻ, phong tục tập quán và truyền thống hào hùng của cha ông.
Âm nhạc có sức mạnh cảm hóa kỳ diệu. Một giai điệu hào hùng có thể thôi thúc hàng triệu người xông pha trận mạc; một khúc ca trữ tình sâu lắng có thể xoa dịu những nỗi đau và khơi dậy tình thương giữa con người với con người. Âm nhạc đi thẳng vào trái tim, bỏ qua mọi rào cản lý trí thuần túy. Chính vì tính lan tỏa mãnh liệt ấy, âm nhạc đòi hỏi một chuẩn mực văn hóa khắt khe. Chúng ta không thể nhân danh cái gọi là "phong cách hiện đại " hay "cá tính nghệ thuật " để dung túng cho những ca khúc mang ca từ nhảm nhí, dung tục, kích động lối sống thực dụng, bạo lực hay u sầu, bi lụy, phủ định quá khứ. Càng không thể chấp nhận những sản phẩm âm nhạc mượn cớ phá cách để lăng mạ các giá trị thiêng liêng, xuyên tạc lịch sử hay truyền bá tư tưởng vị kỷ cực đoan.
Nghệ thuật truyền thống là một bộ phận quan trọng của đời sống văn hóa Việt Nam. Trích đoạn chèo "Phù thủy sợ ma ". Ảnh: Khánh Hòa
Văn hóa trong âm nhạc đòi hỏi sự hòa quyện giữa tinh thần thời đại và nhịp điệu cội nguồn. Người nhạc sĩ, người biểu diễn chân chính phải biết lắng nghe nhịp thở của non sông, tiếng sóng biển Đông dạt dào, tiếng kẽo kẹt của cánh võng ngày xưa và nhịp đập hối hả của công cuộc dựng xây đất nước hôm nay... Âm nhạc phải nâng đỡ tâm hồn con người, chắp cánh cho những ước mơ cao đẹp, hun đúc lòng dũng cảm và niềm tự hào dân tộc, thay vì đầu độc đôi tai và hạ thấp thị hiếu của công chúng.
Mỗi đường nét, sắc màu trong hội họa hay điêu khắc không đơn thuần là kỹ thuật xử lý không gian, ánh sáng; đó là thế giới quan và tâm thức của người nghệ sĩ được hữu hình hóa. Từ những bức tranh cổ động hào hùng thời kỳ kháng chiến, những bức sơn mài khắc họa vẻ đẹp lao động sản xuất, cho đến những tác phẩm đương đại, hội họa Việt Nam luôn đồng hành cùng vận mệnh dân tộc.
Văn hóa trong hội họa thể hiện ở chiều sâu nhân văn và sự tôn trọng đối với biểu tượng quốc gia, danh nhân lịch sử và thuần phong mỹ tục. Chúng ta kiên quyết phản đối những khuynh hướng "nghệ thuật vị nghệ thuật " méo mó, những tác phẩm bôi nhọ biểu tượng thiêng liêng dưới chiêu bài "giải cấu trúc " hay sao chép mù quáng những trào lưu ngoại lai phản cảm, quái dị. Một nét bút có văn hóa là nét bút biết trân trọng đất đai, con người Việt Nam hiền hòa, kiên trung; biết vẽ nên vẻ đẹp của non sông gấm vóc và ánh sáng của lý tưởng cách mạng, khơi dậy trong lòng người xem tình yêu quê hương xứ sở thiết tha.
Vở kịch chính luận “Đồng chí” nằm trong chuỗi sự kiện 50 năm Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh: Hữu Duyên
Ngay từ thuở "Nam quốc sơn hà ", thơ ca Việt Nam đã mang tư cách của một bản tuyên ngôn độc lập, một vũ khí tư tưởng sắc bén. Trải qua các thời kỳ, từ Nguyễn Trãi với Bình Ngô đại cáo, Nguyễn Đình Chiểu với ngọn bút "Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm/ Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà ", cho đến thơ ca cách mạng thời đại Hồ Chí Minh, ngòi bút của các văn nhân thi sĩ luôn hòa chung nhịp đập với sự nghiệp cứu nước và dựng nước. Nhà văn là kỹ sư tâm hồn. Mỗi trang viết, mỗi vần thơ được sinh ra mang theo sức mạnh gieo mầm tư tưởng vào lòng hàng triệu độc giả. Nếu người viết thiếu bản lĩnh, bị chi phối bởi những tư tưởng lệch lạc, hoài nghi, bi quan hoặc cố tình xuyên tạc hiện thực lịch sử, ngòi bút ấy sẽ trở thành công cụ gieo rắc nọc độc tinh thần.
Văn học chân chính phải dám đối diện với hiện thực, thấu cảm nỗi đau của con người, nhưng mục đích cuối cùng của nó phải là hướng thiện, là thắp sáng niềm tin và khát vọng vươn lên. Văn hóa trong văn học chính là lương tâm và trách nhiệm của người cầm bút trước nhân dân, trước lịch sử. Không thể có một thứ văn học đích thực mà lại quay lưng với Tổ quốc, bôi đen truyền thống cách mạng vẻ vang hoặc phủ nhận những hy sinh xương máu của các thế hệ cha anh đã ngã xuống vì độc lập, tự do.
Giới trẻ tới Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam để tìm hiểu về văn hóa, lịch sử dân tộc. Ảnh: Phan Phương - TTXVN
Văn hóa không phải là một khái niệm trừu tượng, lơ lửng trên không trung. Nó hiển hiện sống động và cụ thể qua từng phương thức biểu đạt hàng ngày: từ cách trình bày, cách dùng từ ngữ, cách lựa chọn hình ảnh cho đến âm thanh. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: "Tiếng nói là thứ của cải vô cùng lâu đời và vô cùng quý báu của dân tộc. Chúng ta phải giữ gìn nó, quý trọng nó, làm cho nó phổ biến ngày càng rộng khắp". Tiếng Việt không chỉ là phương tiện giao tiếp; đó là nơi lưu giữ hồn cốt, trí tuệ, tình cảm và chiều sâu văn hóa của người Việt Nam qua hàng ngàn năm.
Thế nhưng, trong đời sống hiện đại, đặc biệt là trên không gian mạng và trong một bộ phận giới trẻ, chúng ta đang chứng kiến sự xâm lấn của lối hành văn lai căng, báng bổ ngôn ngữ, lạm dụng tiếng nước ngoài một cách kệch cỡm, cùng với việc bình thường hóa tiếng lóng dung tục, thô thiển. Thậm chí, trong một số diễn đàn nghệ thuật, lối nói giật gân, xúc phạm lẫn nhau lại được tôn sùng như một biểu hiện của sự "thẳng thắn ", "cá tính ".
Văn hóa ngôn ngữ đòi hỏi sự chuẩn mực, thanh lịch, tinh tế và giàu lòng trắc ẩn. Dù sáng tác văn học, biểu diễn sân khấu, phát thanh truyền hình hay giao tiếp thường nhật, việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt chính là hành vi yêu nước thiết thực nhất. Làm nhơ bẩn tiếng nói dân tộc chính là làm tổn thương cội nguồn văn hóa của chính mình.
“
Văn hóa chính là thước đo đạo đức, tính nhân văn và trách nhiệm xã hội của từng tác phẩm nghệ thuật.
Trong kỷ nguyên số, chúng ta đang sống trong một thế giới ngập tràn hình ảnh và âm thanh. Các nền tảng video ngắn, mạng xã hội, các chương trình giải trí cạnh tranh khốc liệt từng giây từng phút để thu hút sự chú ý của người dùng. Để đạt được lượt xem (views), lượt tương tác cao, không ít cá nhân và đơn vị sẵn sàng sử dụng những hình ảnh phản cảm, hở hang, bạo lực, rùng rợn, cùng những âm thanh chát chúa, thô lậu, gây kích động tiêu cực. Đó là sự "ô nhiễm văn hóa ", làm suy thoái thị hiếu thẩm mỹ của công chúng, nhất là thanh thiếu niên.
Khách du lịch quốc tế tham quan triển lãm ảnh "Âm vang ngày mới " tại Hoàng thành Thăng Long. Ảnh: Tuyết Mai - TTXVN
Văn hóa hình ảnh đòi hỏi sự chỉn chu, đoan trang, tôn trọng mỹ cảm cộng đồng và tôn vinh cái đẹp thánh thiện của con người và cảnh sắc non sông. Văn hóa âm thanh đòi hỏi sự hài hòa, sâu lắng, lay động những rung cảm tinh tế, đem lại sự thanh lọc cho tâm hồn thay vì những kích động hỗn loạn nhất thời.
Nghệ thuật không chỉ nằm ở tác phẩm hoàn chỉnh, mà còn nằm ở phong thái biểu diễn, phong cách tổ chức và cách tương tác với công chúng. Văn hóa trình bày thể hiện sự tôn trọng tối thiểu đối với khán giả và đối với chính nghề nghiệp của người làm nghệ thuật. Sự cẩu thả trong dàn dựng, sự trịch thượng trong phát ngôn của một số cá nhân mang danh nghệ sĩ, hay việc biến sân khấu nghệ thuật thành nơi khoe khoang của cải, phô trương lối sống xa hoa, kệch cỡm... đều là biểu hiện của sự thiếu hụt văn hóa trầm trọng. Nghệ thuật đích thực phải khiêm nhường, thanh cao và cống hiến. Người nghệ sĩ lớn là người biết cúi mình trước nhân dân, dùng tài năng và nhân cách của mình để phụng sự cái đẹp và sự tiến bộ xã hội.
Văn hóa tư tưởng là gốc rễ
Tất cả những chuẩn mực về ngôn ngữ, âm thanh, hình ảnh, phong cách trình bày dù quan trọng đến đâu cũng mới chỉ là phần biểu hiện bên ngoài. Cái làm nên linh hồn, sức sống và giá trị bền vững của mọi hoạt động văn hóa nghệ thuật chính là văn hóa tư tưởng.
Văn hóa tư tưởng là gốc rễ, là kim chỉ nam định hướng cho toàn bộ đời sống tinh thần. Đối với một dân tộc đã trải qua hàng nghìn năm chống giặc ngoại xâm, chịu đựng muôn vàn gian khổ, hy sinh để giành lấy độc lập, tự do như Việt Nam, thì văn hóa tư tưởng ấy chỉ có thể là: Tư tưởng yêu nước nồng nàn, trung thành tuyệt đối với quê hương, đất nước, dân tộc và ngọn cờ cách mạng của Đảng.
Vở ballet đương đại "Dó " kể câu chuyện về sự kết nối giữa kỹ thuật phương Tây và tâm hồn Việt Nam mộc mạc. Ảnh: Khánh Hoà - TTXVN
Quê hương là bờ tre, bến nước, mái đình cong; là cánh đồng lúa chín vàng ươm dưới nắng chiều; là khói lam chiều bảng lảng trên nếp nhà sàn; là tiếng mẹ ầu ơ ru con ngọt ngào qua năm tháng. Tình yêu quê hương là thứ tình cảm tự nhiên, thuần khiết và thiêng liêng nhất trong lòng mỗi con người. Bất luận một tác phẩm nghệ thuật nào, dù mang hình thức hiện đại, cách tân đến đâu, nếu rời xa hơi thở của đất mẹ, nếu không cảm nhận được vị mặn mòi của phù sa châu thổ, không nghe thấy tiếng gọi của non sông… tác phẩm ấy sẽ lập tức trở nên vô hồn, rỗng tuếch và sớm bị thời gian đào thải.
Thấm nhuần tinh thần quê hương là biết đau trước nỗi đau của đất nước, biết vui trước niềm vui của nhân dân, biết cất lên tiếng hát ngợi ca vẻ đẹp bình dị mà kiên cường của con người Việt Nam. Dân tộc Việt Nam là một thực thể trường tồn, được tôi luyện qua lò lửa lịch sử. Ý thức dân tộc là niềm tự hào về dòng giống Tiên Rồng, về truyền thống nhân nghĩa, khoan dung nhưng bất khuất, kiên cường.
Trong thời kỳ hội nhập quốc tế sâu rộng, nguy cơ đồng hóa văn hóa là có thật. Toàn cầu hóa không có nghĩa là san phẳng bản sắc; hội nhập không đồng nghĩa với hòa tan. Một nền nghệ thuật thiếu ý thức dân tộc sẽ chỉ là cái bóng mờ nhạt, đi nhặt nhạnh tàn dư của các trào lưu ngoại lai. Tự hào dân tộc trong sáng tác và hoạt động văn hóa là biết chắt lọc tinh hoa thế giới để làm giàu thêm cho bản sắc Việt Nam, đồng thời tự tin giới thiệu những giá trị độc đáo của văn hóa Việt Nam ra trường quốc tế với tư thế ngẩng cao đầu.
Cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh là con đường mà cả dân tộc đã lựa chọn. Nhờ có cách mạng, nhân dân ta từ thân phận nô lệ lầm than đã đứng lên làm chủ vận mệnh của mình; đất nước từ hoang tàn đổ nát của chiến tranh đã vươn mình trở thành một quốc gia hòa bình, ổn định, phát triển và có uy tín cao trên trường quốc tế. Lý tưởng cách mạng không phải là những khẩu hiệu khô cứng. Đó là khát vọng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; là mục tiêu xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, nơi con người được giải phóng, phát triển toàn diện và có cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày nay, việc bảo vệ độc lập về văn hóa, giữ gìn bản sắc dân tộc càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Bản sắc dân tộc sẽ tạo nên cốt cách, tinh hoa, "quốc hồn, quốc túy " cho văn hóa Việt Nam, bảo đảm sự trường tồn của dân tộc. Ảnh: TTXVN
Bất luận hoạt động gì thuộc lĩnh vực văn hóa nghệ thuật cũng phải được soi rọi bởi lý tưởng cao đẹp ấy. Nghệ thuật không thể đứng ngoài cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh bảo vệ chế độ và con đường đi lên của dân tộc. Đội ngũ văn nghệ sĩ, những chiến sĩ trên mặt trận văn hóa tư tưởng, phải luôn giữ vững lập trường, tỉnh táo nhận diện và kiên quyết đập tan những âm mưu "diễn biến hòa bình ", những luận điệu xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành quả cách mạng của các thế lực thù địch.
Kiên định lý tưởng cách mạng chính là nguồn cảm hứng lớn lao nhất để văn nghệ sĩ sáng tạo nên những tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, phản ánh chân thực, sinh động công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, ngợi ca những tấm gương hy sinh thầm lặng vì sự bình yên của Tổ quốc, và củng cố niềm tin sắt son của nhân dân vào tương lai tươi sáng của dân tộc.
Trách nhiệm gìn giữ và phát triển văn hóa
Chào đón Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11/2026, sự tự hào và phấn khởi trong mỗi chúng ta phải được chuyển hóa thành những hành động cụ thể, thiết thực và đồng bộ trên khắp các mặt trận. Người nghệ sĩ cần nhận thức sâu sắc về sứ mệnh cao cả của mình. Sáng tạo là tự do, nhưng tự do chân chính luôn đi liền với trách nhiệm công dân. Mỗi tác phẩm ra đời phải là sự kết tinh của tài năng, mồ hôi và tấm lòng trong sáng hướng về Tổ quốc. Hãy để ngòi bút, phím đàn, nét vẽ của mình hòa nhịp cùng hơi thở cuồn cuộn của đời sống nhân dân, phản ánh những trăn trở, khát vọng lớn lao của thời đại, góp phần bồi đắp tâm hồn, lý tưởng sống cao đẹp cho các thế hệ mai sau.
Di sản văn hóa dân tộc là tài sản vô giá, gắn kết cộng đồng dân tộc, là cốt lõi của bản sắc dân tộc, cơ sở để sáng tạo những giá trị mới và giao lưu văn hóa. Trong ảnh: Hội Gióng - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO công nhận, ngày 16/11/2010. Ảnh: Anh Tuấn - TTXVN
Các cơ quan quản lý văn hóa cần đổi mới tư duy mạnh mẽ, chuyển từ phương thức quản lý hành chính thụ động sang kiến tạo, phục vụ và dẫn dắt. Cần hoàn thiện hệ thống thể chế, chính sách pháp luật nhằm tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho văn hóa phát triển, đồng thời kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm minh các biểu hiện lệch lạc, vi phạm an ninh văn hóa.
Đầu tư cho văn hóa phải được xem là đầu tư cho tương lai lâu dài của quốc gia. Mỗi người dân là một chủ thể sáng tạo, đồng thời là người thụ hưởng và gìn giữ văn hóa. Trong kỷ nguyên số, mỗi công dân cần nâng cao "sức đề kháng văn hóa ", biết tự chọn lọc những món ăn tinh thần lành mạnh, kiên quyết tẩy chay rác rưởi văn hóa, và có ý thức giữ gìn thuần phong mỹ tục, lối sống nghĩa tình, trọng đạo lý của dân tộc. Thế hệ trẻ - rường cột tương lai của nước nhà - cần nuôi dưỡng lòng tự hào sâu sắc về cội nguồn lịch sử, không ngừng học tập, tiếp thu tri thức hiện đại nhưng không bao giờ quên đi tiếng mẹ đẻ, phong tục tập quán và truyền thống hào hùng của cha ông.
Ngày 6/12/2012, UNESCO chính thức công nhận "Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ " là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Hằng năm, việc tổ chức lễ Giỗ Tổ Hùng Vương được đặc biệt chú trọng, nhằm giáo dục truyền thống, đạo lý "Uống nước nhớ nguồn ", tôn vinh công đức các Vua Hùng đã có công dựng nước và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân. Ảnh: Quý Trung – TTXVN
“
Dù sáng tác văn học, biểu diễn sân khấu, phát thanh truyền hình hoặc giao tiếp thường nhật, việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt chính là hành vi yêu nước thiết thực nhất.
Nhìn lại chặng đường hàng nghìn năm lịch sử, dân tộc Việt Nam đã vượt qua biết bao ghềnh thác hiểm nghèo để vươn mình đứng dậy. Điểm tựa vững chắc nhất của sức sống diệu kỳ ấy chính là nền văn hóa Việt Nam độc lập, tự chủ, giàu lòng nhân ái và ngời sáng tinh thần bất khuất.
Ngày 24/11/2026 - Ngày Văn hóa Việt Nam đầu tiên - mở ra một chương mới đầy hứa hẹn và tự hào. Dấu mốc ấy nhắc nhở chúng ta rằng: Đất nước muốn cất cánh bay cao, kinh tế phải vững mạnh, quốc phòng phải kiên cường, nhưng văn hóa phải là ngọn đuốc soi đường, là cội nguồn sức mạnh nội sinh vô tận. Trong sự nghiệp bảo vệ và phát triển nền văn hóa ấy, an ninh văn hóa toàn diện chính là lá chắn thép; chuẩn mực văn hóa trong từng lời ca, nét vẽ, trang thơ; ngôn từ, hình ảnh là diện mạo; và tư tưởng cách mạng, tình yêu quê hương đất nước, lòng trung thành với Tổ quốc là gốc rễ muôn đời không lay chuyển.
Khi cả dân tộc cùng chung một khối ý chí, khi từng mạch nguồn văn hóa được giữ gìn trong sáng và tiếp sức bởi ngọn lửa lý tưởng cách mạng, nền văn hóa Việt Nam sẽ mãi mãi tỏa sáng, soi đường cho con Lạc cháu Hồng vững bước tiến vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, sánh vai cùng các cường quốc 5 châu.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Quang MinhBÁO THỂ THAO VÀ VĂN HÓA