An toàn người bệnh: Từ chuẩn mực quốc tế đến thay đổi trong từng thực hành

Không để tiêu chuẩn nằm trên giấy

Hội thảo quốc tế với chủ đề "An toàn người bệnh và cải tiến chất lượng bệnh viện: Từ chuẩn mực quốc tế đến thực tiễn Việt Nam" vừa diễn ra tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP. HCM, theo hình thức trực tiếp và trực tuyến.

Sự kiện có sự tham dự của TS.BS. Hà Anh Đức – Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế; GS.TS.BS. Shin Ushiro – Giám đốc An toàn người bệnh, Bệnh viện Đại học Kyushu, Nhật Bản, Thành viên Hội đồng quản trị Tổ chức Quốc tế về Chất lượng Chăm sóc sức khỏe (ISQua), cùng gần 500 đại biểu là lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Y tế, Sở Y tế các tỉnh, thành phố, các bệnh viện và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên cả nước.

GS TS BS. Nguyễn Hoàng Định – Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP. HCM phát biểu. Ảnh: PV

An toàn người bệnh không chỉ là ưu tiên hàng đầu trong chăm sóc y tế mà còn là một trong những thước đo năng lực quản trị và chất lượng của bệnh viện. Trong xu hướng xây dựng nền y tế hiện đại, nhân văn, lấy người bệnh làm trung tâm, việc tiếp cận các mô hình và chuẩn mực quốc tế được xem là nền tảng quan trọng để hình thành hệ thống an toàn bền vững, đồng thời xây dựng văn hóa an toàn trong từng cơ sở khám, chữa bệnh.

Tuy nhiên, thách thức lớn không nằm ở câu hỏi bệnh viện có đáp ứng tiêu chuẩn hay không, mà là làm thế nào để những yêu cầu của tiêu chuẩn thực sự đi vào thực hành hằng ngày và tạo ra giá trị cho người bệnh.

Bởi trong thực tế, nguy cơ luôn có thể xuất hiện ở bất kỳ khâu nào của quá trình khám, chữa bệnh; thực hành giữa các khoa, phòng, thậm chí giữa các ca trực cũng có thể khác nhau. Vì vậy, vấn đề không phải là bệnh viện có xảy ra vấn đề hay không, mà là bệnh viện có một hệ thống đủ mạnh để nhận diện, kiểm soát, phân tích và liên tục cải thiện những nguy cơ đó hay không. Đây cũng chính là khoảng cách mà hội thảo hướng tới thu hẹp.

Phát biểu tại hội thảo, GS.TS.BS. Nguyễn Hoàng Định – Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP. HCM nhấn mạnh, mục tiêu cuối cùng của việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế không phải để bệnh viện có thêm một bộ hồ sơ hay một chứng nhận, mà để mỗi người bệnh được chăm sóc trong một hệ thống ngày càng an toàn hơn.

Theo ông, chất lượng và an toàn người bệnh là một quá trình cải tiến liên tục, bắt đầu từ thay đổi nhận thức của mỗi nhân viên y tế, đến mô hình quản trị và cách vận hành bệnh viện. Bệnh viện mong muốn hội thảo không chỉ dừng ở cập nhật kiến thức mà còn trở thành khởi đầu cho một mạng lưới an toàn người bệnh đa ngành trên phạm vi toàn quốc, nơi các bệnh viện cùng chia sẻ bài học, học hỏi từ sự cố và cùng nhau tiến bộ.

Học từ sự cố để ngăn sự cố tái diễn

GS TS BS. Shin Ushiro – Giám đốc An toàn người bệnh, Bệnh viện Đại học Kyushu, Nhật Bản, Thành viên Hội đồng quản trị ISQua trình bày tại hội thảo. Ảnh: PV

Tại hội thảo, các chuyên gia tập trung cập nhật những định hướng tiên tiến của ISQua và tư duy mới về an toàn người bệnh của y tế thế giới, đồng thời chia sẻ nhiều công cụ có tính ứng dụng cao trong cải tiến chất lượng như Lean Six Sigma, quản lý nguy cơ, phân tích nguyên nhân gốc rễ (RCA) và quản lý an toàn trang thiết bị y tế.

Với vai trò báo cáo viên quốc tế, GS.TS.BS. Shin Ushiro trình bày 4 chuyên đề, trong đó giới thiệu những nguyên tắc dành cho các tiêu chuẩn chất lượng do ISQua ban hành. Đáng chú ý, các nội dung mới được bổ sung gồm chăm sóc bền vững, chăm sóc số và trí tuệ nhân tạo, cùng việc hỗ trợ và bảo vệ nhân lực y tế – những vấn đề phản ánh sự thay đổi nhanh chóng của hệ thống y tế toàn cầu.

Các chuyên đề tiếp theo đi sâu vào quản lý và bảo đảm an toàn trang thiết bị y tế, quản lý rủi ro tại bệnh viện và phân tích nguyên nhân gốc rễ trong phòng ngừa sự cố y khoa.

Chia sẻ kinh nghiệm từ Nhật Bản, GS.TS.BS. Shin Ushiro lưu ý, khi phân tích một sự cố, điều quan trọng không phải là tìm ra ai đã sai. Nếu cuộc điều tra chỉ kết luận rằng nhân viên mất tập trung hoặc quên thao tác thì quá trình phân tích vẫn chưa kết thúc.

Điều cần làm là tiếp tục tìm hiểu vì sao sai sót có thể xảy ra và hệ thống lẽ ra phải hỗ trợ nhân viên đó đã thiếu điều gì. Chỉ khi xác định được nguyên nhân ở cấp độ hệ thống, các giải pháp khắc phục mới có khả năng ngăn ngừa sự cố tái diễn.

Tư duy này cho thấy sự chuyển dịch quan trọng trong văn hóa an toàn người bệnh: từ tìm người chịu trách nhiệm sang tìm nguyên nhân; từ xử lý hậu quả sang chủ động phòng ngừa rủi ro.

Biến cải tiến chất lượng thành thực hành hằng ngày

Từ thực tiễn Việt Nam, ThS. Nguyễn Phạm Hoàng Lan chia sẻ về ứng dụng Lean Six Sigma trong cải tiến chất lượng bệnh viện và nâng cao an toàn người bệnh. Một thông điệp được nhấn mạnh là giải pháp dù đúng về mặt kỹ thuật vẫn có thể thất bại nếu chưa tính đến yếu tố con người. Thành công của một thay đổi phụ thuộc đồng thời vào chất lượng giải pháp và mức độ chấp nhận của đội ngũ thực hiện.

TS. Nguyễn Thị Hải Liên – Phó Trưởng phòng phụ trách phòng Quản lý chất lượng bệnh viện, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM trình bày tham luận tại hội thảo. Ảnh: PV

Trong khi đó, CN. Lê Thị Hiền Thu – Trưởng phòng Quản lý chất lượng Vinmec chia sẻ kinh nghiệm bảo đảm an toàn người bệnh theo tiêu chuẩn chất lượng quốc tế JCI trong thực hành lâm sàng. Mục tiêu cuối cùng không phải là xây dựng thêm một quy trình, mà là làm cho quy trình trở thành một phần tự nhiên của thực hành hằng ngày và tạo ra những giá trị có thể đo lường được cho người bệnh.

Từ góc nhìn bệnh viện công lập, TS. Nguyễn Thị Hải Liên – Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Quản lý chất lượng bệnh viện, Bệnh viện Đại học Y Dược TP. HCM phân tích những thách thức khi triển khai an toàn người bệnh theo chuẩn mực quốc tế, từ bài toán nguồn lực, sự khác biệt trong thực hành giữa các đơn vị đến yêu cầu duy trì kết quả cải tiến một cách bền vững.

Các báo cáo đã tạo nên sự kết nối giữa chuẩn mực quốc tế và thực tiễn lâm sàng tại Việt Nam, giúp các cơ sở khám, chữa bệnh nhận diện khoảng cách, xác định điểm nghẽn và nguy cơ để lựa chọn giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của từng đơn vị.

Hai phiên thảo luận chuyên môn tiếp tục ghi nhận nhiều trao đổi về cách vận dụng mô hình quốc tế vào bệnh viện Việt Nam, xây dựng hệ thống báo cáo sự cố theo hướng không quy lỗi và đo lường hiệu quả thực chất của các can thiệp cải tiến.

Không chỉ là một diễn đàn cập nhật kiến thức, hội thảo còn mở ra cơ hội kết nối các nhà quản lý, chuyên gia và cơ sở khám, chữa bệnh trong và ngoài nước, hướng tới hình thành mạng lưới an toàn người bệnh trên phạm vi toàn quốc.

Các đại biểu tham dự hội thảo tại điểm cầu Bệnh viện Đại học Y Dược TP. HCM. Ảnh: PV