Ả Rập Xê-út phát hiện mỏ uranium khổng lồ, thúc đẩy tham vọng hạt nhân

Ả Rập Xê-út đã phát hiện 110 triệu tấn nguyên liệu chứa uranium tại khu vực Medina, một phát hiện có thể mang ý nghĩa đáng kể trong bối cảnh quốc gia này đang đẩy nhanh kế hoạch phát triển ngành năng lượng hạt nhân trong nước.

Bộ trưởng Năng lượng Ả Rập Xê-út, Hoàng tử Abdulaziz bin Salman, công bố thông tin này hôm 14/9 tại Hội nghị Đại hội đồng Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ở Vienna, theo truyền hình nhà nước Ả Rập Xê-út.

Các nghiên cứu địa chất đã xác định nồng độ uranium cao tại khu vực Medina. Ả Rập Xê-út cũng đang đánh giá nguồn uranium có thể thu hồi như một sản phẩm phụ của ngành công nghiệp phosphate khổng lồ của nước này.

Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là 110 triệu tấn nguyên liệu chứa uranium không đồng nghĩa với việc Vương quốc này đã phát hiện 110 triệu tấn uranium. Lượng uranium có thể khai thác thực tế sẽ phụ thuộc vào hàm lượng quặng, đặc điểm địa chất cũng như hiệu quả kinh tế của quá trình khai thác. IAEA cũng cảnh báo rằng việc xác định các mỏ hoặc điểm xuất hiện uranium không đồng nghĩa với việc nguồn tài nguyên đó có thể được khai thác thương mại.

Dù vậy, phát hiện này vẫn có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Riyadh đang thúc đẩy kế hoạch đưa điện hạt nhân vào cơ cấu năng lượng quốc gia.

Ả Rập Xê-út và Mỹ đã ký một thỏa thuận hợp tác dân sự về năng lượng hạt nhân mang tính bước ngoặt vào tháng 7, thiết lập khuôn khổ pháp lý để các doanh nghiệp Mỹ cung cấp công nghệ và thiết bị hạt nhân cho quốc gia Trung Đông. Bộ Năng lượng Mỹ cho biết thỏa thuận này đặt nền móng cho một quan hệ đối tác hạt nhân kéo dài nhiều thập niên, với giá trị lên tới hàng tỷ USD.

Theo Cơ quan Năng lượng Hạt nhân thuộc OECD và IAEA, Ả Rập Xê-út hiện chưa sản xuất uranium và trong lịch sử chưa có ngành công nghiệp làm giàu uranium trong nước.

Phát biểu hôm thứ Hai, Hoàng tử Abdulaziz nhấn mạnh tham vọng hạt nhân của Ả Rập Xê-út hoàn toàn vì mục đích hòa bình và sẽ được triển khai một cách minh bạch, với sự hợp tác của IAEA.

Thông báo này cũng cho thấy nỗ lực rộng lớn hơn của Ả Rập Xê-út nhằm biến nguồn tài nguyên khoáng sản thành một trụ cột mới của nền kinh tế. Ả Rập Xê-út hiện là nước xuất khẩu phân phosphate lớn thứ hai thế giới và ngày càng tập trung khai thác các khoáng sản quan trọng cũng như đất hiếm.

Đối với Riyadh, việc phát triển nguồn uranium trong nước về lâu dài có thể trở thành một mảnh ghép quan trọng trong chiến lược này: sử dụng nguồn khoáng sản trong nước để cung cấp nhiên liệu cho các lò phản ứng hạt nhân.