An toàn thực phẩm cho phát triển bền vững

Tổ cộng đồng tự quản về vệ sinh ATTP tại các thôn, xóm góp phần xây dựng thương hiệu nông sản Thái Nguyên.

Đồng bộ trong quản lý an toàn thực phẩm

Sau hợp nhất 2 tỉnh Bắc Kạn và Thái Nguyên, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 01/2025/QĐ-UBND ngày 1/8/2025, quy định rõ trách nhiệm quản lý ATTP giữa các sở, ngành và địa phương. Quy định này hình thành khung pháp lý thống nhất, giúp nâng cao hiệu quả kiểm soát ATTP từ sản xuất ban đầu đến kinh doanh, chế biến và lưu thông sản phẩm.

Công tác quản lý nhà nước được đẩy mạnh theo các quyết định, kế hoạch của Chính phủ, UBND tỉnh và ngành nông nghiệp. Các cơ sở được hướng dẫn hoàn thiện điều kiện ATTP; hoạt động giám sát, tuyên truyền, kiểm tra được triển khai với quy mô rộng, góp phần tạo môi trường sản xuất kinh doanh minh bạch, ổn định.

Trong năm 2025, toàn tỉnh tổ chức 475 lớp tập huấn, hội nghị, truyền thông với hơn 24.700 lượt người tham gia. Các cơ quan truyền thông và cơ sở địa phương sản xuất 367 tin, bài, phóng sự; phát 137 lượt cổ động; treo 154 băng rôn và phát hành 400 ấn phẩm giới thiệu sản phẩm nông lâm thủy sản.

Ngành chuyên môn cung cấp 28.000 tờ rơi về quản lý vật tư nông nghiệp, 15.000 tờ rơi về phòng chống dịch bệnh gia súc, gia cầm và 4.000 tờ gấp về phòng trị bệnh cá nước ngọt. Những hoạt động này giúp nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi sản xuất, tiêu dùng thực phẩm an toàn.

Tăng cường giám sát và phát triển chuỗi sản xuất an toàn

Công tác thanh tra, kiểm tra ATTP đạt nhiều kết quả nổi bật. Toàn ngành thực hiện 5/4 cuộc kiểm tra liên ngành (đạt 125% kế hoạch), kiểm tra 61 cơ sở, phát hiện 7 cơ sở vi phạm và bàn giao hồ sơ xử lý theo quy định. Các đoàn kiểm tra thực hiện 90 test nhanh nitrat, lấy 7 mẫu nông sản kiểm nghiệm và đều cho kết quả đạt yêu cầu.

Hơn 28.000 tờ rơi về quản lý vật tư nông nghiệp đã được phát đến nông dân Thái Nguyên trong năm 2025.

Qua 3 cuộc kiểm tra chuyên ngành, lực lượng chức năng kiểm tra 33 cơ sở và truy xuất nguồn gốc 3 mẫu giò lợn có chứa hàn the, một loại chất cấm trong chế biến thực phẩm. Ba cơ sở bị xử phạt với tổng số tiền 100 triệu đồng, tạo hiệu ứng răn đe mạnh mẽ, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật về ATTP.

Trong lĩnh vực chăn nuôi, thú y và thủy sản, các đoàn công tác kiểm tra 153 cơ sở, phương tiện; xử phạt 2 cơ sở với tổng số tiền 14 triệu đồng. Lĩnh vực bảo vệ thực vật được siết chặt hơn khi kiểm tra 82 tổ chức, cá nhân: 38 hộ sản xuất sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng danh mục, đúng kỹ thuật; 36 cơ sở buôn bán vật tư nông nghiệp được kiểm tra và xử lý 1 mẫu phân bón không đạt chất lượng (phạt 3,68 triệu đồng).

Đến tháng 11-2025, toàn tỉnh có 68.567 cơ sở ký cam kết sản xuất kinh doanh thực phẩm an toàn; đã kiểm tra 31.669 cơ sở. Trong năm, tỉnh xác nhận thêm 3 cơ sở cung ứng thực phẩm an toàn, nâng tổng số lên 91 cơ sở với 92 chuỗi liên kết. Những kết quả này khẳng định sự mở rộng của mô hình sản xuất sạch, an toàn theo chuỗi giá trị.

Anh Hà Văn Kiên, thôn Nà Hồng, xã Đồng Phúc, chia sẻ: Nhờ được tuyên truyền thường xuyên, người dân tuân thủ tốt quy định ATTP, nhất là trong trồng, chăm sóc và chế biến đặc sản địa phương là chè Shan tuyết.

Cùng với kiểm tra, tỉnh tiếp tục mở rộng vùng sản xuất VietGAP, hữu cơ; triển khai cơ cấu lại ngành nông nghiệp và chương trình OCOP, nâng cao chất lượng các nhóm nông sản chủ lực như chè, cây ăn quả, gia súc, gia cầm, thủy sản. Nhiều vùng sản xuất hàng hóa tập trung được hình thành, giúp sản phẩm có xuất xứ rõ ràng, tăng khả năng cạnh tranh.

Người dân chủ động giám sát

Một điểm nhấn quan trọng của năm 2025 là sự tham gia tích cực từ cộng đồng dân cư. Tại xã Đồng Phúc, đầu tháng 12-2025, xã thành lập 3 tổ cộng đồng tự quản về vệ sinh ATTP ở các thôn Nà Pài, Nà Hồng, Nà Bay.

Anh Hoàng Văn Thống, Tổ trưởng tổ tự quản thôn Nà Bay, cho biết: Thôn có 126 hộ thì 120 hộ làm chè. Khi tham gia tổ tự quản, người dân chú ý hơn trong thu hái, bảo quản và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Nhờ đó, chất lượng chè được nâng lên, giá bán ổn định ở mức tốt.

Toàn tỉnh đã thành lập hơn 60 tổ cộng đồng tự quản về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Hiện toàn tỉnh đã thành lập hơn 60 tổ cộng đồng tự quản về vệ sinh ATTP với trên 1.000 thành viên. Mô hình này phát huy rõ hiệu quả, vì huy động trực tiếp người dân tham gia giám sát cơ sở, nơi tập trung các hoạt động sản xuất và chế biến nhỏ lẻ.

Các tổ cộng đồng trở thành lực lượng hỗ trợ đắc lực cho chính quyền địa phương, góp phần giữ vững kỷ cương ATTP trong xây dựng nông thôn mới. Ông Triệu Đức Thông, Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Phúc, khẳng định: Các tổ tự quản giúp tăng cường giám sát nội bộ và nâng cao ý thức chấp hành của từng hộ, là giải pháp quan trọng để giữ vững tiêu chí ATTP.

Sau thời gian triển khai, mô hình cho thấy nhiều chuyển biến: người dân chấp hành nghiêm quy định, sản phẩm an toàn hơn, tạo niềm tin cho người tiêu dùng. Chính quyền cơ sở cũng quan tâm chỉ đạo sát sao hơn, hình thành nếp sản xuất an toàn, hạn chế nguy cơ mất vệ sinh thực phẩm ngay từ hộ gia đình.

Bà Lê Thị Quỳnh Hương, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản, nhấn mạnh: ATTP là nền tảng để nâng cao giá trị nông sản và xây dựng NTM bền vững. Năm 2026, ngành tiếp tục quản lý theo chuỗi, mở rộng vùng sản xuất an toàn, tăng cường truy xuất nguồn gốc và đẩy mạnh số hóa trong giám sát để cung cấp cho người dân ngày càng nhiều sản phẩm sạch, an toàn, minh bạch.

Sự thay đổi từ nhận thức đến hành động của người dân, cùng sự chủ động của chính quyền và ngành chuyên môn, đang tạo nền tảng vững chắc để Thái Nguyên bước vào năm 2026 với mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp xanh, sạch, an toàn, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy nông thôn mới phát triển bền vững.

Nông Vui