[Ảnh] Bên trong làng cổ Hà Nội trước phương án quy hoạch ven sông Hồng

Nằm ven sông Hồng, làng Võng La và làng Bắc Cầu vẫn lưu giữ nhiều nét đặc trưng của không gian làng truyền thống Hà Nội. Qua thời gian, những con đường làng, ngõ xóm, nếp nhà và các công trình tín ngưỡng vẫn gắn với đời sống của cộng đồng dân cư.

Làng Bắc Cầu, thuộc phường Bồ Đề, cũng thuộc diện di dời, với diện tích khoảng 35,5ha.

Trong bối cảnh Hà Nội nghiên cứu quy hoạch khu vực ven sông Hồng, đời sống hiện hữu của người dân Bắc Cầu vì thế trở thành một phần đáng chú ý của câu chuyện quy hoạch.

Trong không gian làng hiện còn những tuyến ngõ nhỏ, nhà ở xen kẽ với các công trình đình, chùa và không gian tín ngưỡng, tạo nên diện mạo đặc trưng của làng truyền thống vùng ven đô Hà Nội.

Bắc Cầu là một làng cổ có lịch sử lâu đời, hiện còn nhiều công trình đình, chùa và không gian làng truyền thống.

Một trong những điểm nhấn về giá trị văn hóa của khu vực là cụm đình, chùa Bắc Cầu. Năm 2026, đình Bắc Cầu 1 (Bắc Cầu Thượng) được tu bổ, tôn tạo và khánh thành sau dự án có tổng mức đầu tư hơn 18,75 tỷ đồng.

Với nhiều người dân, Bắc Cầu không đơn thuần là nơi ở mà còn là nơi gắn với ký ức gia đình, họ hàng và cộng đồng.

Người dân từng chia sẻ rằng điều họ quan tâm khi phương án quy hoạch được nghiên cứu không chỉ là nơi ở mới, mà còn là việc giữ gìn không gian làng, các công trình văn hóa và những mối quan hệ cộng đồng đã được hình thành qua nhiều thế hệ.

Phương án mới được xác định sẽ có những khu vực di dời, tái thiết hoặc giữ lại, cải tạo, chỉnh trang tùy theo từng vị trí. Riêng Bắc Cầu, diện tích khoảng 35,5ha hiện thuộc nhóm khu dân cư được đề xuất di dời theo quy hoạch phòng, chống lũ và quy hoạch đê điều.

Tại Võng La, những tuyến ngõ nhỏ len giữa khu dân cư tạo nên diện mạo đặc trưng của một làng ven sông. Đây cũng là khu vực gắn với nhiều hoạt động sản xuất, sinh hoạt truyền thống của người dân địa phương.

Theo báo cáo của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội về điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, cụm làng Võng La-Hải Bối thuộc nhóm được đề xuất di dời một phần.

Phần diện tích dự kiến di dời nằm trong khu vực không bảo đảm điều kiện an toàn phòng, chống lũ và khu vực nằm trong phạm vi xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Tổng diện tích tại các thôn Võng La, Yên Hà, Hải Bối khoảng 27ha.

Một nét đáng chú ý trong đời sống người dân Võng La là nghề làm đậu phụ truyền thống. Từ nhiều năm nay, những hộ gia đình trong làng vẫn duy trì công việc làm đậu phụ, từ ngâm, xay đỗ, lọc, nấu đến ép thành từng miếng đậu. Nghề truyền thống không chỉ tạo sinh kế cho một bộ phận người dân mà còn góp phần tạo nên nét riêng trong đời sống của khu dân cư ven sông.

Không chỉ lưu giữ nghề làm đậu phụ và không gian làng quê ven sông, Võng La còn là vùng đất có truyền thống cách mạng. Trong giai đoạn 1941-1945, nơi đây từng là An toàn khu của Trung ương Đảng, với nhiều gia đình làm cơ sở cách mạng, nuôi giấu và bảo vệ cán bộ hoạt động bí mật.

Chùa Võng La cũng từng là nơi che chở cán bộ cách mạng. Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, chùa có hầm bí mật để nuôi giấu cán bộ, chiến sĩ hoạt động địch hậu. Những địa điểm này góp phần làm nên giá trị lịch sử đặc biệt của Võng La bên cạnh các giá trị văn hóa và đời sống làng quê truyền thống.

Trước những thay đổi theo phương án quy hoạch, diện mạo hiện hữu của Võng La và Bắc Cầu vẫn cho thấy những lớp không gian làng xã đã hình thành và tồn tại qua nhiều thế hệ. Đây cũng là những khu vực được người dân quan tâm trong quá trình Hà Nội lấy ý kiến về điều chỉnh Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng và phương án tuyến Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.