Ảnh để đời về Việt Nam 30 năm trước

Mùa hè năm 1995, nhiếp ảnh gia Geoffrey Hiller (Mỹ) lần đầu đến Việt Nam, bằng tất cả sự tò mò về đời sống thường nhật của người dân năm đầu tiên sau khi bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Mỹ. Khi đó, Việt Nam vẫn chưa đông du khách quốc tế. Trong 50 cuộn phim Kodachrome dương bản được rửa, hình ảnh TP.HCM, Nha Trang (Khánh Hòa), Đà Lạt (Lâm Đồng), Huế, Hà Nội hiện lên dung dị. Ngày đến TP.HCM, Geoffrey đã gặp nhóm sinh viên đang tập thể dục và khoe ảnh vợ cùng 2 con gái ở Mỹ.

Bãi biển Nha Trang thời đó khá vắng, đa phần chỉ nhìn thấy người dân địa phương và khách nội địa tắm biển. Một điểm đến nghỉ dưỡng ven biển bắt đầu hình thành, nhưng chưa có những dãy resort, khách sạn hay dịch vụ nhộn nhịp như hiện tại.

Trong chuyến đi kéo dài một tháng, ông chủ yếu đi tàu Thống Nhất từ TP.HCM đến Hà Nội. Trong đó có những ngày thăm thú Nha Trang, Huế và đi xe sang Đà Lạt. Xe khách tuyến Nha Trang - Đà Lạt thời đó nhỏ hẹp, chạy trên con đường gập ghềnh, người dân phải chịu khó ngồi sát nhau. Tuy nhiên, ông vẫn cảm thấy thích thú vì được ngắm bình minh trên những cánh đồng miền Trung.

Hai cô bé diện trang phục nhiều màu sắc, ngồi ngắm dòng người qua lại tại bến xe đò Đà Lạt. Bến xe này từng nằm ở khu vực trung tâm, chủ yếu đưa đón khách du lịch đến với "thành phố ngàn hoa". Hiện tại, bến xe liên tỉnh Đà Lạt là điểm đón/trả khách chính.

Cầu Xóm Bóng bắc qua sông Cái ở Nha Trang, được người Pháp xây dựng từ năm 1925. Năm 2024, toàn bộ dàn trụ cũ của cầu được tháo dở để đảm bảo an toàn đường thủy.

Năm 1995 là thời kì tiền thân của máy ảnh kỹ thuật số, chiếc máy ảnh DSLR 35 mm lúc này có giá thành hơn 20.000 USD. Vì vậy, bộ ảnh về Việt Nam được Geoffrey trân quý. Ngày đến Huế, gần như mọi bữa ăn ông đều ghé một quán gia đình, chủ quán là người khuyết tật, nhưng ấm áp. Thời điểm này, Huế đã đón khách quốc tế nên các thực đơn thường có thêm tiếng Anh. Năm 1995, Việt Nam cũng đón khoảng 1,35 triệu lượt khách quốc tế.

Hình ảnh khiến nhiếp ảnh gia người Mỹ ấn tượng về Hà Nội là thanh niên tập thể dục bên Hồ Gươm, xích lô trên phố và những người bán hàng ăn vỉa hè. "Năm 2019, khi quay lại Hà Nội, tôi nhận ra khung cảnh không khác đi quá nhiều, tất cả đều tạo nên không gian rất riêng cho Thủ đô", ông chia sẻ với Tri Thức - Znews.

Đi qua nhiều tỉnh thành ở Việt Nam, Geoffrey thường bắt gặp một cảnh tượng lặp đi lặp lại. Trên vỉa hè những quán giải khát, từng nhóm thanh niên tụ tập, cùng chăm chú theo dõi từng pha hành động trong những bộ phim Mỹ. Năm 2019, hình ảnh này đã không còn nhìn thấy.

Trung tâm Hà Nội thoạt nhìn sẽ thấy nét cổ kính của đường phố, người dân đã có xe máy và diện sơ mi "đóng thùng". Tuy nhiên, khi len lỏi khắp nơi, nhìn sâu hơn qua ống kính, nhiếp ảnh gia này nhận ra thực tế không đẹp đẽ như thế. Năm 1995, Thủ đô vẫn chưa thoát khỏi khó khăn. Khu vực dưới chân cầu Long Biên, nhà cửa vẫn còn khá lụp xụp, mái lá xen lẫn mái ngói. Hiện tại, cuộc sống nơi đây đã phát triển mạnh mẽ.

Geoffrey không tham quan ở khu vực trung tâm như nhiều du khách khác, mà bị cuốn hút bởi những vùng ven mộc mạc ở miền Trung. Vì yêu thích Việt Nam, sau chuyến đi đầu tiên, ông đã quay lại liên tục trong giai đoạn 2015-2019. "Tôi đã phải lòng Việt Nam ngay từ lần đầu đặt chân đến, từ văn hóa, con người đến cảnh quan đến giờ vẫn nhớ như in", Geoffrey bày tỏ.