Ảnh hưởng của Kỷ Băng Hà nhỏ tới châu Á

Tác giả: Charles C. Mann/ Huy Hoàng & NXB Dân trí

Diện mạo Tân Thế Giới của Columbus

Cuốn sách này đi ngược với những ý nghĩa mà chúng ta thường biết về cuộc phát kiến châu Mỹ. Thay vì tập trung vào việc người châu Âu thay đổi châu Mỹ ra sao, Charles C. Mann lại tập trung vào việc châu Mỹ thay đổi thế giới như thế nào. Sự thay đổi ấy diễn ra trên nhiều phương diện: kinh tế, văn hóa, con người, sinh thái học… mà tác giả gọi bằng thuật ngữ: Cuộc trao đổi Columbus.

Ảnh hưởng của Kỷ Băng Hà nhỏ tới châu Á

Kỷ Băng Hà nhỏ không chỉ ảnh hưởng tới châu Âu, nó đã lan sang nhiều quốc gia châu Á. Núi lửa phun trào, giá rét khiến nhiều người chết, đồng ruộng bỏ hoang, không ai canh tác.

Vào thế kỷ 17, nhiều cánh đồng bị bỏ hoang ở các nước châu Á, do hạn hán và giá rét xảy ra liên tiếp. Ảnh minh họa được tạo bởi AI.

Máy bay tiếp tục bay về phía Tây đến Acapulco, trên bờ biển Mexico, điểm tập kết cuối cùng ở phía Đông của tuyến giao thương bằng thuyền buồm. Được núi non vây quanh, không bị những doi cát hoặc chỗ nước cạn quấy nhiễu, hải cảng này là hậu cảnh tráng lệ cho một trong những khu định cư tiêu điều nhất ở châu Mỹ: Vài trăm chiếc lều nằm rải rác gần mép nước như thể những món quần áo bị thất lạc.

Phần lớn những người định cư ít ỏi của Acapulco là nô lệ châu Phi, công nhân Ấn Độ và thủy thủ châu Á bỏ tàu (thủy thủ đoàn trên các thuyền buồm phần lớn là người Philippines, Trung Quốc và một số sắc dân châu Á khác). Khi những thuyền buồm cập bến, người Tây Ban Nha xuất hiện, một số họ đến từ tận Peru. Một cái chợ và hội chợ lập tức xuất hiện; hàng triệu peso được trao đổi sang tay. Rồi thị trấn lại trở về với cảnh hoang vắng khi các con tàu được đưa lên cạn và sửa soạn cho chuyến vượt biển tiếp theo.

Hãy theo bạc tới điểm dừng chân cuối cùng của nó, Trung Quốc. Kỷ Băng Hà Nhỏ đã bắt đầu ảnh hưởng tới vùng Đông Á; dù tác động của nó ít liên quan tới tuyết hay băng giá, mà thể hiện qua những cơn mưa dữ dội xen kẽ những đợt hạn hán ngắn do lạnh giá.

Năm năm hạn hán tồi tệ nhất trong vòng năm thế kỷ xảy ra từ năm 1637 đến năm 1641. Còn năm nay, mưa đang nhấn chìm mùa màng.

Tất cả những tác động này còn trở nên nghiêm trọng hơn do một loạt vụ phun trào núi lửa ở Indonesia, Nhật Bản, New Guinea và quần đảo Philippines. Hàng triệu người đã chết. Thời tiết giá lạnh, ẩm ướt và quá nhiều người chết khiến 2/3 đất nông nghiệp ở Trung Quốc thời đó không còn người canh tác, điều này càng làm nạn đói trầm trọng thêm.