Anh khuyến khích người dân dùng nhiều điện hơn trong mùa hè

Các tấm pin mặt trời phổ biến ở nhiều vùng nước Anh. Ảnh: The Guardian

Theo cơ quan điều hành hệ thống điện quốc gia Anh (Neso), các nhà cung cấp điện có thể khuyến khích người dân sử dụng các thiết bị như máy giặt, máy rửa bát hoặc sạc xe điện vào những thời điểm có nhiều điện gió và điện mặt trời. Trong một số khung giờ, khách hàng thậm chí có thể được sử dụng điện miễn phí hoặc với giá rất thấp.

Cơ chế này nằm trong chương trình điều chỉnh nhu cầu điện linh hoạt, cho phép hệ thống điện khuyến khích người dùng tăng tiêu thụ khi nguồn cung dư thừa. Trước đây, chương trình chủ yếu kêu gọi người dân giảm sử dụng điện vào giờ cao điểm, nhưng nay lần đầu tiên được áp dụng theo chiều ngược lại.

Quyết định mở rộng chương trình đã được cơ quan quản lý năng lượng phê duyệt nhằm bảo đảm hệ thống điện vận hành ổn định trong mùa hè, khi nhu cầu tiêu thụ thường thấp nhưng sản lượng điện mặt trời tăng mạnh.

Ông Julian Leslie, Giám đốc vận hành hệ thống của Cơ quan điều hành hệ thống năng lượng quốc gia Anh, cho biết: “Việc điều chỉnh thói quen sử dụng điện của người dân là một phần quan trọng trong quá trình chuyển sang hệ thống năng lượng sạch”.

Năm 2025, năng lượng tái tạo đã tạo ra lượng điện cao kỷ lục tại Anh, trong đó điện gió là nguồn lớn nhất. Điện mặt trời cũng tăng mạnh, gần một phần ba so với năm trước đó.

Đáng chú ý, năm 2025 cũng là năm nắng nhất từng được ghi nhận tại Anh. Riêng điện mặt trời mái nhà đã có thêm khoảng 250.000 hệ thống mới được lắp đặt trên cả nước, góp phần làm sản lượng điện sạch tăng nhanh.

Theo dữ liệu của cơ quan vận hành hệ thống điện, trong khoảng một phần ba số ngày của năm 2025, ít nhất một nửa lượng điện tại Anh đến từ năng lượng tái tạo.

Sự gia tăng nhanh của nguồn điện sạch khiến các giai đoạn dư điện xuất hiện thường xuyên hơn, đặc biệt vào mùa hè khi nhu cầu sử dụng điện thường thấp do thời tiết ấm và thời gian ban ngày dài hơn, trong khi sản lượng điện mặt trời lại tăng mạnh.

Trong những thời điểm như vậy, cơ quan vận hành hệ thống điện đôi khi phải yêu cầu các nhà máy điện gió và điện mặt trời giảm sản lượng để đảm bảo an toàn cho lưới điện. Khoản chi phí cho việc cắt giảm phát điện cuối cùng được tính vào giá điện mà người dân phải trả.

Khuyến khích người dân sử dụng điện vào những thời điểm dư nguồn được xem là cách hiệu quả để tận dụng tối đa điện sạch, đồng thời giảm chi phí cho toàn hệ thống.

Việc dư điện hiện nay không chỉ do các trang trại điện gió và điện mặt trời quy mô lớn, mà còn do sự gia tăng nhanh của các hệ thống điện mặt trời mái nhà tại các hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ trên cả nước.

Trong một số khu vực, mức khuyến khích sử dụng điện có thể khác nhau tùy theo tình trạng nguồn điện tại chỗ. Điều này có nghĩa là người dân ở nơi có nhiều điện tái tạo có thể được khuyến khích sử dụng điện nhiều hơn so với các khu vực khác.

Một số công ty điện lớn tại Anh đã triển khai các chương trình giảm giá điện vào cuối tuần hoặc vào những thời điểm nhu cầu thấp để tận dụng nguồn điện tái tạo dư thừa.

Một số doanh nghiệp năng lượng tại Anh đã triển khai các chương trình tương tự trước đó. Chẳng hạn, công ty British Gas cung cấp chương trình giảm một nửa giá điện vào chiều Chủ nhật khi nhu cầu thấp và nguồn điện tái tạo dư thừa. Công ty Octopus Energy cũng cho biết các chương trình điều chỉnh thời gian sử dụng điện đã giúp khách hàng tiết kiệm chi phí đáng kể trong những năm gần đây.

Theo Neso, việc vận hành hệ thống điện trong điều kiện nhu cầu thấp ngày càng phức tạp khi tỷ trọng năng lượng tái tạo tăng nhanh. Cơ quan này cho biết có thể phải sử dụng nhiều công cụ điều tiết hệ thống hơn trong mùa hè năm nay so với trước đây để duy trì an toàn vận hành.

Dù năng lượng tái tạo tăng mạnh, hệ thống điện Anh vẫn phụ thuộc vào các nhà máy điện khí trong việc giữ ổn định nguồn cung khi sản lượng điện gió và điện mặt trời biến động theo thời tiết.

Ông Ian Radley, Giám đốc thương mại của National Gas, cho biết điện khí vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hệ thống điện khi sản lượng điện tái tạo thay đổi theo điều kiện thời tiết. Theo ông, các dự báo hiện nay cho thấy thị trường có đủ khả năng cung cấp khí đốt đáp ứng nhu cầu trong mùa hè.

Trong dài hạn, nhu cầu điện tại Anh dự kiến sẽ tăng trở lại khi xe điện, máy bơm nhiệt và sản xuất hydro xanh phát triển mạnh hơn trong thập niên tới. Những lĩnh vực này được kỳ vọng sẽ hấp thụ phần lớn nguồn điện tái tạo dư thừa hiện nay.