'Ánh sáng số' trong những lớp học vùng cao

Những tiết học nơi rẻo cao Trà Tập nay đã ứng dụng bài giảng điện tử.

Từ "lõm sóng, trắng điện" đến lớp học thông minh

Ngồi trong phòng học lớp 5, ánh mắt học sinh dõi theo đoạn video minh họa bài học Tiếng Việt. Cô giáo Nguyễn Thị Thu Ba nhẹ nhàng chuyển slide, đặt câu hỏi. Không còn cảnh bảng đen, phấn trắng đơn điệu, giờ học trở thành tương tác hai chiều giữa cô và trò.

“Ngày trước, học sinh khá thụ động nhưng từ khi có thiết bị và bài giảng điện tử, các em chủ động hơn hẳn, mạnh dạn phát biểu, thích học hơn”, cô Thu Ba chia sẻ.

21/21 phòng học của Trường PTDTBT Tiểu học Chu Văn An (xã Trà Tập) được trang bị tivi, tạo điều kiện triển khai bài giảng điện tử và khai thác sách giáo khoa số ngay tại lớp.

Để có được những giờ học ấy là cả một hành trình dài. Thầy Trương Công Một, Hiệu trưởng nhà trường, dẫn chúng tôi đi qua dãy phòng học mới, nơi mỗi lớp đều có tivi. Thầy Một nói, giọng không giấu được niềm tự hào: “Tất cả 21 phòng học của điểm trường chính đều được trang bị tivi để giáo viên thực hiện bài giảng số và khai thác nguồn dữ liệu trong sách giáo khoa bản điện tử”.

Điểm trường tại thôn Tak Po được trang bị đèn năng lượng mặt trời, góp phần duy trì hoạt động dạy học trong điều kiện điện lưới quốc gia chưa ổn định.

Không chỉ ở điểm trường chính, các điểm lẻ cũng dần được “phủ sóng” thiết bị. Phòng Tin học nhà trường với 26 máy tính kết nối Internet, 10 máy mới được hỗ trợ cùng hàng chục máy tính bảng đã sẵn sàng đưa vào sử dụng. Những con số ấy, với một ngôi trường vùng cao, là một bước chuyển lớn.

“Nhà trường cũng đã chuẩn bị cho việc được công nhận Trường chuẩn Quốc gia cũng như thực hiện chuyển đổi số trong công tác dạy học và quản lý”, thầy Trương Công Một cho biết thêm. Từ nguồn lực ngân sách đến xã hội hóa, từng phòng học được hiện đại hóa, tạo nền tảng để giáo viên thay đổi phương pháp dạy học.

Ở cách đó không xa, tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú (PTDTBT) THCS Võ Nguyên Giáp, điều kiện cơ sở vật chất cũng đang được nâng lên. Thầy Nguyễn Thế Duy, Phó Hiệu trưởng nhà trường, nhớ lại: “Cách đây khoảng 2-3 năm, sự đầu tư về cơ sở vật chất bắt đầu rõ rệt. Hiện tại, 100% lớp học đã có tivi và máy chiếu. Phòng Tin học được trang bị 30 máy tính, đường truyền Wifi được nâng cấp để “vượt núi” mang kiến thức về”.

Các điểm trường tại xã Trà Tập dần được trang bị các thiết bị dạy học cơ bản, đánh dấu bước chuyển từ lớp học “trắng điện” sang có thể triển khai bài giảng điện tử.

Dẫu vậy, những điểm trường thôn vẫn còn cảnh “đi bộ cả tiếng đồng hồ mới tới”, sóng mạng chập chờn, điện lưới chưa ổn định.

Ông Lê Trung Thực, Chủ tịch UBND xã Trà Tập, thẳng thắn: “Trong số 39 khu dân cư lớn, hiện nay mới có 14 khu dân cư có điện. Điện năng lượng mặt trời thì có nhưng điện lưới quốc gia vẫn khó khăn”.

Chuyển đổi số trong những lớp học trên non

Tại Trường PTDTBT Tiểu học Chu Văn An, chuyển đổi số trong hoạt động dạy và học đang được đẩy mạnh khi nhà trường bắt đầu thí điểm đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào giảng dạy cho khối 3, 4, 5.

Giờ học tại điểm trường thôn trở nên sinh động hơn nhờ chuyển đổi số, giúp học sinh hứng thú hơn trong việc học tập.

“Nhà trường cũng tổ chức tập huấn và triển khai cho giáo viên thực hiện việc tích hợp AI trong dạy tất cả môn học và hoạt động giáo dục. Đây chính là "đề bài" và cũng là thước đo mới cho danh hiệu "Giáo viên dạy giỏi" tại đơn vị trong năm học này”, thầy Trương Công Một cho biết.

Theo đó, 100% giáo viên của nhà trường phải làm chủ thiết bị, sử dụng bài giảng điện tử, tích hợp công nghệ vào lớp học. Những tiết dạy giỏi giờ đây không chỉ có kiến thức, mà còn là khả năng ứng dụng công nghệ. Nhà trường đang xây dựng kho dữ liệu với 10 video bài giảng mẫu, một “ngân hàng tri thức số” cho cả trường.

Thầy Trương Công Một theo dõi, quản lý hoạt động dạy học và dữ liệu giáo dục của nhà trường thông qua hệ thống số.

Ở cấp THCS, chuyển đổi số được triển khai đồng bộ hơn. Trong một tiết học tiếng Anh tại Trường PTDTBT THCS Võ Nguyên Giáp, cô giáo Nguyễn Thị Huyền không bắt đầu bằng sách giáo khoa, mà bằng một đoạn video hội thoại. Học sinh tham gia trò chơi tương tác qua phần mềm, không còn vẻ e dè như trước.

Giáo viên sử dụng phần mềm thiết kế bài giảng và tạo trò chơi tương tác giúp tiết học trở nên sinh động, thu hút sự tham gia của học sinh.

“Ở vùng núi, điều kiện giao tiếp bằng tiếng Anh không được thuận lợi. Tôi phải nghiên cứu từ cách tạo tài khoản, làm thẻ Plickers đến dùng Padlet... khá mất thời gian nhưng hiệu quả. Thay vì học một cách thụ động, giờ đây các em có thể tự tạo video hội thoại, học qua trò chơi. Nhìn học sinh hứng thú với giờ học, bao mệt nhọc của tôi đều tan biến”, cô Huyền cho biết.

Tiết học tiếng Anh của cô Nguyễn Thị Huyền sử dụng phần mềm Plickers, Padlet và video minh họa, giúp học sinh tăng hứng thú và khả năng tương tác trong lớp học.

Từ sổ sách điện tử đến phần mềm chấm điểm, từ bài giảng slide đến hoạt động học mà chơi, lớp học vùng cao đang dần tiệm cận với mô hình giáo dục hiện đại. Thầy Nguyễn Thế Duy, Phó Hiệu trưởng Trường PTDTBT THCS Võ Nguyên Giáp chia sẻ: “Chuyển đổi số được triển khai từ quản lý đến giảng dạy, kiểm tra đánh giá học sinh…, đem lại nhiều chuyển biến”.

Tuy nhiên, hành trình đưa "ánh sáng số" về các bản vùng cao của TP Đà Nẵng vẫn còn những trăn trở về lộ trình đạt chuẩn quốc gia hay việc đưa học sinh lớp 3 về nội trú để tiếp cận công nghệ tốt hơn. Song, hy vọng với sự đồng lòng của chính quyền địa phương, nhà trường và tâm huyết của những người thầy, những tồn tại đó sẽ dần được tháo gỡ.

Học trò chính là người kết nối. Các em mang kiến thức số về nhà, chia sẻ, giúp phụ huynh hiểu thêm về chuyển đổi số”.

Thầy Trương Công Một, Hiệu trưởng Trường PTDTBT Tiểu học Chu Văn An

Một giờ học của học sinh Trường PTDTBT THCS Võ Nguyên Giáp.