Ánh sáng xanh về với trường vùng cao

Buổi sáng ở Điểm trường Xi Tan, Trường Mầm non Nậm Xé, xã Nậm Xé, tiếng hát của trẻ vang lên rộn ràng. Trong căn phòng học nhỏ, 16 em bé người Mông ngồi quây quần trước màn hình tivi. Trên màn hình là những hình ảnh chuyển động với tiếng nhạc vang lên rộn ràng. Có em chăm chú dõi theo, có em hát theo giai điệu, rồi cả lớp cùng nhún nhảy... Chiếc tivi ấy thực ra không mới. Nó đã có mặt ở điểm trường từ trước nhưng suốt một thời gian dài, thiết bị gần như không thể phát huy hết tác dụng bởi Xi Tan chưa có điện lưới quốc gia.

Điểm trường Xi Tan.

Vậy nên, khi những tấm pin năng lượng mặt trời được lắp đặt, chiếc tivi bỗng trở thành một thiết bị dạy học đầy mới mẻ với những đứa trẻ ở Điểm trường Xi Tan. Các em xem, nghe, hát và bắt chước những động tác trên màn hình. Một lớp học nhỏ giữa núi rừng bỗng có thêm âm thanh, màu sắc và chuyển động.

Cô giáo Vương Thị Hoa chia sẻ: Trước đây, với những bài học cần hình ảnh minh họa, các cô giáo chủ yếu cho trẻ quan sát tranh, ảnh. Những hình ảnh tĩnh đôi khi khó tạo được sự chú ý lâu ở lứa tuổi mầm non. Nay, cô giáo có thể trình chiếu hình ảnh, video, giúp bài học trở nên trực quan hơn. Các bé rất thích thú với điều đó nên hầu như ngày nào các con cũng đến lớp học đầy đủ.

Chỉ cách đây không lâu, mỗi khi trời mưa, căn phòng học lại tối đi; những ngày mùa đông, trời nhanh tối, ánh sáng tự nhiên vốn đã ít ỏi, muốn lớp học sáng hơn, các cô phải mở cửa để lấy ánh sáng bên ngoài, dù gió lạnh vẫn lùa vào.

Giờ đây, những bóng đèn năng lượng mặt trời đã thay đổi điều đó. Ngoài trời có thể là một ngày mưa xám núi nhưng bên trong lớp, ánh đèn vẫn đủ sáng để cô giáo tổ chức hoạt động cho trẻ dù cửa phải đóng lại khi trời lạnh, trời mưa. Từ một nguồn điện nhỏ, cuộc sống ở điểm trường cũng dần thay đổi theo những cách rất cụ thể.

Học sinh thích thú khi được sử dụng tivi.

Ngoài giờ học, đến giờ trưa, căn bếp bên cạnh lớp học lại rộn lên tiếng chuẩn bị bữa ăn. Trước kia, các cô giáo phải nấu cơm bằng bếp củi - một công việc quen thuộc ở vùng cao nhưng không hề nhẹ nhàng, nhất là những ngày thời tiết không thuận lợi.

Cô giáo Hà Thị Hiền chia sẻ niềm vui: Bây giờ có điện thì nồi cơm điện đã có thể sử dụng. Với giáo viên vùng cao, đôi khi một chiếc nồi cơm điện cũng là một sự thay đổi đáng kể. Bởi phía sau một bữa cơm của trẻ là rất nhiều công việc không tên. Khi bớt được thời gian và công sức dành cho việc nhóm bếp, nấu cơm, các cô có thêm thời gian chăm sóc trẻ, chuẩn bị bài dạy, sắp xếp lớp học.

Cô trò học tập, vui chơi trong lớp học có ánh sáng điện.

Xi Tan nằm cách trung tâm xã Nậm Xé khoảng 8 km. Đường vào bản đi qua địa hình núi cao, bị chia cắt bởi khe suối và những sườn dốc.

Bản có 32 hộ, với 203 nhân khẩu, 100% là đồng bào Mông. Cuộc sống người dân còn nhiều khó khăn, thu nhập chủ yếu dựa vào nương đồi, cấy lúa, trồng ngô và chăn nuôi.

Điểm trường Xi Tan là lớp học ghép dành cho 16 trẻ từ 2 đến 5 tuổi. Điểm trường nằm cạnh quốc lộ, giao thông không quá khó khăn nhưng điều đáng nói là Xi Tan chưa có điện lưới quốc gia. Dân cư ít, số hộ không nhiều khiến việc đầu tư kéo điện lưới đến đây còn gặp khó khăn. Vì thế, nhiều năm qua, lớp học vẫn phải xoay xở với nguồn sáng tự nhiên và những thiết bị đơn giản.

Khi bớt được thời gian và công sức dành cho việc nhóm bếp, nấu cơm, các cô có thêm thời gian chăm sóc trẻ, chuẩn bị bài dạy, sắp xếp lớp học.

Hai cô giáo ở điểm trường cũng đã quen với những thiếu thốn ấy. Quen với căn phòng tối khi trời mưa. Quen với bếp củi mỗi buổi trưa và với việc chuẩn bị những bài học bằng tranh ảnh thay vì hình ảnh trực quan trên màn hình. Thế nhưng đã quen không có nghĩa là các cô và trò không ước mong đến một điểm trường với ánh sáng điện và điều kiện tốt hơn.

Và niềm vui đã đến, cuối tháng 8 vừa qua, hệ thống điện năng lượng mặt trời công suất 6,21 kWp được hoàn thành tại điểm trường, cùng 5 đèn năng lượng mặt trời đưa vào sử dụng. Công trình thuộc chương trình “Điện xanh đến vùng cao – Năng lượng cho em”.

Hệ thống điện được lắp đặt tại trường. (Ảnh Đinh Hiên - Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Nậm Xé).

Cô Phạm Thúy Trang - Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Nậm Xé cho biết: Xi Tan là điểm trường khó khăn nhất trong 3 điểm trường của nhà trường. Các giáo viên luôn cố gắng xây dựng cảnh quan, môi trường học tập thuận lợi cho trẻ. Trong thời gian tới, nhà trường mong tiếp tục nhận được sự quan tâm của các cấp, các nhà tài trợ, nhà hảo tâm để bổ sung thêm trang thiết bị phục vụ dạy và học.

Ngoài kia, núi vẫn xanh, những con đường vào bản vẫn quanh co theo sườn dốc, cuộc sống của người dân vẫn còn nhiều khó khăn nhưng trong lớp học nhỏ ấy, ánh sáng đã ở lại. Ánh sáng ấy được tích từ những ngày nắng trên những tấm pin nằm trên mái trường. Ban ngày, chúng đón nắng; khi cần, nguồn điện được đưa trở lại để phục vụ những công việc của cô và trò.

Niềm vui của cô và trò Điểm trường Xi Tan khi nhận được sự quan tâm của nhiều đơn vị.

Ánh sáng xanh về với vùng cao không chỉ để xua đi bóng tối. Nó đang mở một ô cửa nhỏ, để những đứa trẻ nơi lưng núi được nhìn xa hơn từ chính lớp học của mình.