Ảo ảnh xuất sắc nhất 2026: Bạn có 'mắc bẫy' khi nhìn hai bánh răng này?

Hai bánh răng giống nhau đang quay cạnh nhau. Bạn nhìn chăm chú vào một chiếc, chiếc còn lại bỗng có vẻ quay nhanh hơn.

Hình ảnh hai bánh răng giành giải Nhất cuộc thi "Ảo ảnh xuất sắc nhất năm"

Cogs in a Machine (Những bánh răng trong cỗ máy), tác phẩm của Jacky Z. J. Yueh và Joan Danielle K. Ongchoco, đến từ Canada, vừa được công bố là giành giải Nhất trong cuộc thi "Ảo ảnh xuất sắc nhất năm".

Đây là cuộc thi tìm kiếm những hình ảnh tạo ảo giác mới mẻ, giúp khám phá cách con người cảm nhận thế giới, do Bảo tàng Ảo ảnh, có trụ sở tại Croatia, và hơn 70 bảo tàng trên thế giới tài trợ.

Đây là một đoạn video về hai bánh răng để xem bạn có nhìn theo cách mà đa số mọi người nhìn thấy không:

Nguồn: Jacky Z. J. Yueh, Joan Danielle K. Ongchoco

Vì sao người nhìn lại thấy điều không phải sự thật?

Theo trang The Washington Post, nhà khoa học thần kinh Susana Martinez-Conde ở Brooklyn (Mỹ), cũng là một trong những người sáng lập cuộc thi, cho rằng một phần lời giải nằm ở thị giác ngoại vi (tầm nhìn ngoại vi).

Cụ thể, tầm nhìn ngoại vi nhạy cảm hơn với chuyển động do loại tế bào thần kinh được kích hoạt bởi chuyển động. Còn tầm nhìn trung tâm nhạy cảm hơn với hình dạng và cấu trúc.

Đây là đoạn video dài hơn (dù không phải toàn bộ nhưng là phần chính của ảo ảnh thị giác này):

Nguồn: Jacky Z. J. Yueh, Joan Danielle K. Ongchoco

Trong cuộc sống hằng ngày, khi chúng ta di chuyển, nhận thức về chuyển động của chúng ta sẽ phụ thuộc vào việc ta đang nhìn trực tiếp vào vật thể đang chuyển động hay nhìn thoáng qua bằng khóe mắt với tầm nhìn ngoại vi.

Vì sao các nhà thần kinh học nghiên cứu ảo ảnh?

Nhiều nhà thần kinh học quan tâm đến các cơ chế thần kinh đằng sau trải nghiệm chủ quan của con người. Họ cho rằng, từ đó có thể phần nào hiểu những gì bộ não làm để xây dựng nhận thức của con người về bản thân và thế giới.

Và như hình ảnh gây ảo giác trên cho thấy, nhận thức chủ quan của chúng ta có thể khác với thực tế khách quan. Khi chúng ta chỉ tập trung vào một điều gì đó, bản thân điều đó lẫn nhiều điều khác xung quanh đều bị chúng ta nhìn nhận khác đi.

Điều này cũng như một lời nhắc: "Cảm giác" chưa chắc đã phản ánh đúng sự việc, dù cảm giác đó có vẻ "rất thật", "rất rõ ràng" đi nữa.