APEC 2027: Đánh thức 'mỏ vàng' văn hóa, đưa Phú Quốc vươn tầm toàn cầu

APEC 2027 không chỉ mở ra cơ hội để Phú Quốc đón hàng chục nghìn đại biểu, doanh nhân và du khách quốc tế, mà còn là thời điểm "vàng" để đảo ngọc tái định vị thương hiệu trên bản đồ du lịch thế giới. Trong cuộc cạnh tranh giữa các điểm đến toàn cầu, những công trình hiện đại có thể tạo ấn tượng ban đầu, nhưng chính bản sắc văn hóa mới là yếu tố quyết định sức sống lâu dài và năng lực cạnh tranh bền vững của một điểm đến.

Khi văn hóa trở thành "tài sản chiến lược" của du lịch

Trong nhiều năm, Phú Quốc được biết đến với những bãi biển đẹp, hệ sinh thái biển đảo hiếm có cùng các khu nghỉ dưỡng đẳng cấp. Tuy nhiên, khi du lịch thế giới chuyển mạnh từ mô hình tham quan sang trải nghiệm, lợi thế thiên nhiên dần không còn đủ để tạo nên sự khác biệt.

Ông Nguyễn Vũ Khắc Huy, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh An Giang.

Du khách quốc tế ngày nay không chỉ muốn nghỉ dưỡng mà còn mong muốn được sống như người bản địa, khám phá văn hóa, lịch sử và những câu chuyện phía sau mỗi vùng đất. Chính sự chuyển dịch đó khiến văn hóa trở thành "quyền lực mềm", quyết định sức hấp dẫn và khả năng cạnh tranh của nhiều điểm đến trên thế giới.

Tại Hội thảo quốc tế "APEC 2027 - Nâng tầm phát triển văn hóa - du lịch Phú Quốc", ông Nguyễn Vũ Khắc Huy, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh An Giang cho rằng, điều làm nên sức cạnh tranh của một điểm đến trong giai đoạn mới không còn chỉ là hạ tầng hay cảnh quan thiên nhiên, mà chính là khả năng chuyển hóa các giá trị văn hóa bản địa thành những sản phẩm du lịch có chiều sâu.

"APEC 2027 là cơ hội lịch sử để Phú Quốc tái định vị thương hiệu, từ một đảo nghỉ dưỡng trở thành điểm đến của bản sắc, trải nghiệm và hạnh phúc", ông Huy nhấn mạnh.

Theo ông, đây không chỉ là sự thay đổi về hình ảnh truyền thông mà còn là sự chuyển đổi trong tư duy phát triển, lấy văn hóa làm nền tảng, cộng đồng làm trung tâm và du lịch làm động lực tăng trưởng.

Ít nơi nào ở Việt Nam hội tụ đầy đủ những giá trị văn hóa biển đảo như Phú Quốc.

Đó là nghề làm nước mắm truyền thống hàng trăm năm tuổi, nghề nuôi cấy ngọc trai, những làng chài ven biển, các lễ hội tín ngưỡng dân gian, nghệ thuật ẩm thực biển và những câu chuyện lịch sử gắn với quá trình khai phá, bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Đây đều là những tài nguyên mang tính độc bản, không thể sao chép và hoàn toàn có thể trở thành lợi thế cạnh tranh nếu được đầu tư đúng hướng.

Tuy nhiên, trên thực tế, phần lớn những giá trị ấy vẫn tồn tại dưới dạng tiềm năng hơn là sản phẩm du lịch có giá trị kinh tế cao. Không ít du khách đến Phú Quốc chỉ lưu trú trong các khu nghỉ dưỡng rồi rời đi mà chưa có nhiều cơ hội tiếp cận chiều sâu văn hóa địa phương.

Theo ông Nguyễn Vũ Khắc Huy, đó chính là khoảng trống cần được lấp đầy trong chiến lược phát triển du lịch của đảo ngọc.

"Thiên nhiên tạo nên sức hút ban đầu, nhưng chính văn hóa mới là yếu tố khiến du khách lưu lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và mong muốn quay trở lại", ông Huy nhận định.

Bài học từ những điểm đến hàng đầu châu Á

Thành công của nhiều điểm đến nổi tiếng như Bali cho thấy, điều giữ chân du khách không chỉ là biển đẹp hay những khu nghỉ dưỡng sang trọng, mà chính là các giá trị văn hóa được gìn giữ và lan tỏa trong đời sống cộng đồng.

Từ những nghi lễ truyền thống, làng nghề, nghệ thuật biểu diễn đến cách người dân ứng xử với du khách đều góp phần tạo nên thương hiệu điểm đến.

Đánh bắt thủy sản - nghề truyền thống lâu đời ở Phú Quốc.

Đó cũng là bài học mà Phú Quốc có thể vận dụng trong bối cảnh chuẩn bị đăng cai các hoạt động của APEC 2027.

Sự kiện này không chỉ là diễn đàn đối ngoại quan trọng mà còn là cơ hội để hàng nghìn lãnh đạo, doanh nhân, nhà đầu tư, chuyên gia và cơ quan truyền thông quốc tế trực tiếp trải nghiệm Phú Quốc.

Nếu chỉ giới thiệu những công trình hiện đại, đảo ngọc sẽ khó tạo khác biệt so với nhiều điểm đến biển đảo trong khu vực. Nhưng nếu mỗi đại biểu được trải nghiệm làng chài, thưởng thức nước mắm truyền thống, khám phá văn hóa biển đảo, nghệ thuật dân gian và sự thân thiện của người dân địa phương, đó sẽ là dấu ấn không thể thay thế.

Theo ông Nguyễn Vũ Khắc Huy, muốn biến cơ hội thành lợi thế lâu dài, Phú Quốc cần xây dựng một chiến lược phát triển văn hóa du lịch bài bản và dài hạn.

Ông đề xuất quy hoạch không gian văn hóa biển đảo; phát triển các tuyến du lịch cộng đồng; xây dựng bộ nhận diện thương hiệu văn hóa Phú Quốc; số hóa di sản; tổ chức các sự kiện văn hóa quốc tế thường niên; đào tạo nguồn nhân lực bản địa về ngoại ngữ và kỹ năng kể chuyện; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các sản phẩm trải nghiệm văn hóa.

Đặc biệt, theo ông Huy, người dân phải được đặt vào vị trí trung tâm của quá trình phát triển. Chỉ khi cộng đồng thực sự được hưởng lợi từ du lịch, họ mới có động lực gìn giữ và phát huy những giá trị truyền thống, qua đó tạo nền tảng cho phát triển du lịch xanh và bền vững.

Nghề đánh bắt cá cơm tại Phú Quốc là nghề truyền thống lâu đời, đóng vai trò cốt lõi để tạo nên đặc sản Nước mắm Phú Quốc nổi tiếng toàn cầu.

Trong cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các điểm đến quốc tế, những nơi thành công nhất không phải là nơi có nhiều khách sạn nhất, mà là nơi tạo được cảm xúc và dấu ấn sâu sắc nhất trong lòng du khách.

Phú Quốc đang đứng trước cơ hội hiếm có để bước lên một vị thế mới trên bản đồ du lịch thế giới. APEC 2027 sẽ là cú hích quan trọng, nhưng sức sống của đảo ngọc sau sự kiện sẽ phụ thuộc vào khả năng biến những giá trị văn hóa bản địa thành tài sản chiến lược.

"Những công trình hiện đại có thể được xây dựng trong vài năm, nhưng bản sắc văn hóa là tài sản được bồi đắp qua nhiều thế hệ và không thể sao chép. Nếu biết phát huy đúng hướng, văn hóa sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh bền vững nhất của Phú Quốc trong kỷ nguyên APEC 2027 và những năm tiếp theo", ông Nguyễn Vũ Khắc Huy khẳng định.

Khi văn hóa trở thành linh hồn của phát triển, cộng đồng trở thành chủ thể của du lịch và bản sắc trở thành thương hiệu quốc tế, Phú Quốc sẽ không chỉ là điểm đến nghỉ dưỡng hàng đầu, mà còn là biểu tượng của du lịch biển đảo xanh, giàu bản sắc và phát triển bền vững. Đó cũng chính là con đường để đảo ngọc khẳng định vị thế trung tâm du lịch biển đảo hàng đầu khu vực trong kỷ nguyên hậu APEC 2027.