Artemis II vượt 'cửa ải lửa' 2.800 độ C, phi hành đoàn trở về an toàn sau 10 ngày bay quanh Mặt Trăng

Tàu vũ trụ đang hạ cánh xuống Thái Bình Dương ngoài khơi bờ biển California vào thứ Sáu, ngày 10.4.2026.

Sự kiện này vừa đánh dấu kết thúc 10 ngày hành trình quanh Mặt Trăng, vừa xác nhận sự thành công ấn tượng của nhân loại khi vượt qua được nhiều rào cản kỹ thuật khó khăn nhất trong lịch sử hàng không vũ trụ hiện đại.

Những thách thức được chinh phục

Sau khi tách khỏi mô-đun dịch vụ châu Âu (ESM), khoang phi hành đoàn Orion đã tiến vào bầu khí quyển Trái Đất với vận tốc gấp 35 lần tốc độ âm thanh ở độ cao khoảng 122 km. Đây là vận tốc lớn hơn rất nhiều so với các chuyến tàu trở về từ Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) và chính nguyên nhân là gây ra tình trạng mất liên lạc (blackout) kéo dài khoảng 6 phút.

Phi hành đoàn và mô-đun dịch vụ của tàu Orion tách rời, tiếp tục hành trình trở về Trái đất trong khi mô-đun dịch vụ sẽ bốc cháy an toàn trong khí quyển Trái đất phía trên Thái Bình Dương. Quỹ đạo trở về của Artemis II được thiết kế để đảm bảo bất kỳ mảnh vỡ nào còn lại không gây nguy hiểm cho đất liền, con người hoặc các tuyến đường vận chuyển.

Thành công đáng chú ý nhất nằm ở lớp lá chắn nhiệt Avcoat thế hệ mới. Ở mặt dưới tàu, nhiệt độ lên đến mốc 2.800 độ C. Nhiệt độ này tương đương một nửa nhiệt độ bề mặt Mặt Trời. Trong khi con tàu rực cháy như một quả cầu lửa khổng lồ trên bầu trời, hệ thống bảo vệ nhiệt đã hoạt động xuất sắc, giữ cho nhiệt độ bên trong khoang lái luôn ở mức dễ chịu cho 4 phi hành gia. Việc lá chắn nhiệt giữ được cấu trúc nguyên vẹn sau ma sát cực đại chính là “chứng chỉ” quyết định cho sứ mệnh Artemis III hạ cánh xuống bề mặt Mặt Trăng trong tương lai.

Khi tốc độ giảm xuống nhờ lực cản khí quyển, hệ thống dù của Orion bắt đầu quy trình kích hoạt đa tầng. Hệ thống bao gồm dù mồi (drogue chutes) được bung ra ở độ cao hơn 7.000m để ổn định tư thế tàu. Dù chính (main chutes) với ba chiếc khổng lồ, diện tích bao phủ gần bằng một sân bóng đá đã bung nở đồng loạt ở độ cao khoảng hơn 1.600m.

Hình ảnh ba cánh dù màu cam - trắng từ từ hạ thấp Integrity xuống mặt biển là minh chứng cho sự chính xác tuyệt đối của thuật toán điều khiển. Tàu đã chạm nước với vận tốc chỉ khoảng 30 km/h. Đây được coi là một cú tiếp đất đủ nhẹ nhàng để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho khung xương và sức khỏe của các phi hành gia sau nhiều ngày sống trong môi trường không trọng lực.

Đội ngũ cứu hộ hỗn hợp giữa NASA và Hải quân Hoa Kỳ trên tàu USS John P. Murtha (LPD 26) đã nhanh chóng tiếp cận hiện trường và thực hiện các quy trình đón nhận các phi hành gia và thu hồi các thiết bị và tàu Orion.

Sứ mệnh Artemis II không chỉ là một chuyến bay biểu diễn mà còn mang theo nhiều thành tựu về y sinh và công nghệ.

Mẫu sinh học: Các mẫu máu và nước bọt thu thập trong suốt chuyến đi sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ tác động của bức xạ không gian sâu lên hệ miễn dịch con người.

Hệ thống hỗ trợ sự sống: Suốt 10 ngày, hệ thống tái tạo oxy và quản lý nước thải (dù có sự cố nhỏ ở ngày thứ 4) đã chứng minh khả năng vận hành bền bỉ, sẵn sàng cho các sứ mệnh kéo dài hàng tháng.

Dữ liệu O2O: Toàn bộ hình ảnh 4K sắc nét về mặt sau Mặt Trăng đã được truyền về an toàn, mở ra kỷ nguyên mới cho truyền thông vũ trụ.

Độ chính xác quỹ đạo: Tàu Orion đã đáp xuống vị trí mục tiêu với sai số cực thấp, chứng minh khả năng dẫn đường tuyệt vời của NASA.

Sứ mệnh Artemis II đã hoàn thành các bài kiểm tra quan trọng. Với sự thành công này, nhân loại sẽ đón chờ Artemis III, khi NASA dự tính sẽ đưa con người đặt chân trở lại Mặt Trăng sau hơn nửa thế kỷ mong chờ.

Lan Chi (tổng hợp từ NASA)