Atesh - 'cơn ác mộng' ở hậu phương của quân đội Nga?

Vụ việc xảy ra trên tuyến đường sắt chạy qua vùng Bryansk thuộc miền Tây nước Nga, sát biên giới Ukraine.

Đây không phải là một sự cố mất điện thông thường. Nguyên nhân là một vụ hỏa hoạn tại trạm biến áp gần đó, do một thành viên thuộc phong trào kháng chiến Atesh của Ukraine gây ra. Nhóm này do người Tatar ở bán đảo Crimea dẫn dắt.

Trên kênh Telegram có 52.000 người theo dõi, nhóm này tuyên bố: "Atesh nhắm chính xác vào những điểm yếu trong mạng lưới điện của đối phương, khiến hậu phương của họ bị tê liệt".

Trong khi Nga đang thắt chặt kiểm soát tại các vùng lãnh thổ chiếm đóng ở Ukraine, quân đội nước này không chỉ phải đối phó với hỏa lực ở tiền tuyến mà còn cả những đòn tấn công từ phía sau.

Trong số các nhóm du kích, Atesh - cái tên có nghĩa là "Ngọn lửa" trong tiếng Tatar Crimea - đã nổi lên là nhóm hoạt động mạnh mẽ nhất. Năm ngoái, nhóm này đã nhận trách nhiệm cho hơn một nửa số vụ phá hoại tại các khu vực do Nga kiểm soát.

Tủ điện tín hiệu đường sắt bốc cháy sau vụ phá hoại của nhóm Atesh tại vùng Belgorod. Ảnh: Atesh

Chia sẻ với kênh truyền hình Al Jazeera qua Telegram, điều phối viên của nhóm Atesh cho biết: "Đây là một cuộc xung đột bào mòn lực lượng, và lực lượng kháng chiến ngầm đang dần trở thành yếu tố then chốt. Phe chiếm đóng không thể canh chừng mọi chiếc xe tải hay từng mét đường ray ở hậu phương của họ được".

Theo dữ liệu từ tổ chức Dự án Địa điểm xung đột vũ trang và Dữ liệu sự kiện (ACLED), Atesh chịu trách nhiệm cho hơn 50% số vụ phá hoại tại các vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát trong năm 2025.

Các hoạt động của họ rất đa dạng, chẳng hạn như đốt đầu máy xe lửa ở Rostov, phá hủy tháp thông tin liên lạc của một nhà máy phòng không ở Tula, phía Nam Moscow.

Atesh còn trinh sát các căn cứ, kho bãi và các đoàn tàu tiếp tế, rồi chia sẻ với tình báo Ukraine. Những thông tin này được cho là đã giúp Ukraine thực hiện các cuộc tập kích khiến Hạm đội biển Đen phải di dời vào năm 2023.

Trạm biến áp tại tỉnh Bryansk bốc cháy sau vụ tấn công của nhóm Atesh nhằm đánh vào tuyến hậu cần của quân đội Nga. Ảnh: Atesh

Al Jazeera cho biếtAtesh được thành lập vào tháng 9-2022, tức là 7 tháng sau khi quân đội Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt.

Theo bà Olha Polishchuk từ tổ chức ACLED, các hoạt động của Atesh thường có sự phối hợp hoặc hỗ trợ từ tình báo Ukraine và Cơ quan An ninh Ukraine (SBU).

Dù khó có thể xác định mức độ tác động cụ thể nhưng những vụ việc này gây ra sự chậm trễ trong tiếp tế, buộc Nga phải phân tán nguồn lực để sửa chữa và tăng cường an ninh.

Để tránh bị lực lượng an ninh Nga thâm nhập, Atesh vận hành theo mô hình chỉ huy không tập trung. Các thành viên hoạt động riêng lẻ và không hề biết mặt nhau, chỉ liên lạc qua các ứng dụng mã hóa.

Đáng chú ý, nhóm này khẳng định có tay trong ngay trong hàng ngũ quân đội và cơ quan tình báo Nga.

Huệ Bình