Ayase Ueda: 'Đóa hoa nở muộn' của Nhật Bản

“Học tài thi phận”

Ngày mới 3 tuổi, cậu bé Ayase Ueda (sinh ra tại tỉnh Ibaraki) đã được tiếp xúc với trái bóng nhờ cha mình. Triết lý cậu được truyền đạt rất đơn giản: Bóng đá là môn thể thao để ghi bàn. Để hình thành bản năng săn bàn, anh được xem những băng hình cũ kỹ, tỉ mẩn mổ xẻ video của các tiền đạo hàng đầu châu Âu. Khi 7 tuổi, anh đã tự xây dựng cho mình một hệ thống “tài liệu tham khảo”: Cách Henrik Larsson tìm kiếm khoảng trống, cách Filippo Inzaghi đón lõng những quả bóng bật ra, hay học hỏi Raul Gonzalez và Samuel Eto’o tư duy xử lý bóng trong vòng cấm.

Tuy nhiên, sự phát triển thể chất quá nhanh ở tuổi dậy thì khiến anh thường xuyên gặp phải các chấn thương và bị đội trẻ Kashima Antlers (câu lạc bộ tại J.League) từ chối.

Nhưng anh vẫn tiếp tục theo đuổi con đường ấy tại trường học. Huấn luyện viên (HLV) Suzuki của trường cấp 3 anh theo học - Kashima Gakuen đã nhận ra tài năng của Ueda và bồi dưỡng, huấn luyện anh cực kỳ nghiêm khắc. Anh phải học dứt điểm từ mọi bộ phận trên cơ thể, từ chân phải, chân trái, cho đến đánh đầu. Thành quả nhanh chóng đến khi anh từng ghi tới 4 bàn thắng trong một trận đấu, giúp đội nhà lội ngược dòng dù bị dẫn trước 0-4. Cũng ở giai đoạn đó, anh ghi tới 33 bàn thắng sau 18 trận, nhưng vẫn bị các câu lạc bộ chuyên nghiệp ngó lơ.

Tiền đạo Ueda tỏa sáng trong trận Nhật Bản gặp Tunisia. Ảnh: AP

Thay vì từ bỏ, Ueda nhẫn nại tích lũy nền tảng tại giảng đường đại học trước khi xuất ngoại. Đại học Hosei trở thành bến đỗ tiếp theo. Môi trường thể thao sinh viên cho anh thời gian hoàn thiện thể hình, phát triển cơ bắp và rèn giũa nhãn quan chiến thuật. Năng lực của anh nở rộ, được khẳng định bằng việc đội tuyển quốc gia triệu tập anh ngay khi đang ngồi trên ghế nhà trường.

Năm 2019, chính câu lạc bộ từng từ chối anh trong quá khứ, Kashima Antlers, chính thức trải thảm đỏ đón anh về. Mùa giải 2022, với 21 bàn thắng tại J.League (Giải vô địch quốc gia Nhật Bản), anh vươn lên thành tiền đạo nội xuất sắc nhất giải đấu, mở đường sang châu Âu và cập bến Cercle Brugge (Bỉ).

Đóa hoa nở muộn

Bóng đá lục địa già đòi hỏi nhịp độ thi đấu và cường độ tranh chấp hoàn toàn khác biệt. Mất một thời gian làm quen, tiền đạo người Nhật Bản dần khẳng định vị trí, khép lại mùa giải 2022-2023 bằng 22 pha lập công. Bước sang năm 2023, anh chuyển tới Feyenoord (Hà Lan) và đối mặt với thử thách mới. Phải ngồi dự bị cho chân sút số 1 Santiago Giménez. Nhưng Ueda không chọn cách rời đi, chấp nhận vai trò dự bị, xoay tua trong vòng 2 năm và nỗ lực cải thiện khả năng pressing (gây áp lực) và di chuyển không bóng.

Sự xuất hiện của cựu danh thủ Robin van Persie trên băng ghế huấn luyện tại Feyenoord tạo ra cú hích quyết định cho phong độ của Ueda trước thềm World Cup. Mùa giải 2025-2026, anh chiếm lĩnh vị trí tiền đạo chủ lực, ghi hơn 20 bàn tại Eredivisie (Giải vô địch quốc gia Hà Lan).

FeyenoordPings - trang tin của người hâm mộ Feyenoord cho biết, tháng 4-2026, khi Ueda trải qua giai đoạn phong độ thất thường, HLV Van Persie tiết lộ rằng ông thường xuyên "kích" tiền đạo người Nhật trong các buổi tập. Theo cựu danh thủ Hà Lan, Ueda quá khiêm tốn và ít đòi hỏi bóng từ đồng đội.

Van Persie không cầm tay chỉ việc, nhưng những cuộc trò chuyện thẳng thắn giữa hai thầy trò đã gỡ bỏ hoàn toàn rào cản tâm lý của Ueda. Anh tìm thấy sự tự tin nhờ niềm tin từ người tiền bối. Ở chiều ngược lại, cựu danh thủ Hà Lan đánh giá rất cao thái độ cầu tiến và sự chuyên nghiệp của Ueda. HLV Van Persie chia sẻ, Ueda cởi mở, tiếp thu nhanh, ham học hỏi và luôn muốn tốt lên mỗi ngày. Ông cũng luôn bảo vệ Ueda mỗi khi cầu thủ này không ghi bàn hoặc có phong độ không tốt.

Trở lại với Ueda và đội tuyển Nhật Bản tại World Cup 2026, màn tỏa sáng trong chiến thắng trước Tunisia chưa đồng nghĩa với việc anh đã là một siêu sao hàng đầu hay Nhật Bản đã đủ sức để vô địch World Cup.

Nhưng ở tuổi 27, với những nỗ lực không mệt mỏi và không bỏ cuộc, Ueda có thể coi là một “đóa hoa nở muộn” của bóng đá Nhật Bản. Và hãy chờ xem, đóa hoa ấy còn có thể “nở” tới mức nào tại World Cup 2026.