B-21 Raider ra đời: Vì sao Mỹ cần một oanh tạc cơ tàng hình mới?

Khi Không quân Mỹ trao hợp đồng phát triển Long Range Strike Bomber, hay LRS-B, cho Northrop Grumman ngày 27/10/2015, Washington không đơn thuần tìm cách chế tạo một chiếc máy bay mới.

Mỹ đang chuẩn bị cho thời điểm những oanh tạc cơ chủ lực hiện có ngày càng già đi, trong khi hệ thống phòng không và tên lửa đất đối không của đối phương ngày càng hiện đại.

Không quân Mỹ xác định LRS-B phải có khả năng hoạt động trong môi trường chống tiếp cận, chống xâm nhập ngày càng phức tạp.

Oanh tạc cơ B-52 đã phục vụ từ những năm 1950, còn B-1B và B-2 cũng lần lượt bước vào biên chế từ cuối Chiến tranh Lạnh. Riêng oanh tạc cơ B-2 được thiết kế từ thập niên 1980 và bắt đầu được bàn giao cho Không quân Mỹ năm 1993.

Đây là những nền tảng có năng lực khác nhau, nhưng đều phải đối mặt với vấn đề tuổi đời và chi phí duy trì ngày càng lớn. Vì vậy, LRS-B được đặt mục tiêu thay thế từng bước B-1B và B-2, thay vì đơn giản kéo dài vòng đời của những thiết kế cũ.

Northrop Grumman giành hợp đồng Engineering and Manufacturing Development vào năm 2015. Đến tháng 9/2016, Không quân Mỹ chính thức đặt tên chiếc oanh tạc cơ mới là oanh tạc cơ B-21 Raider.

Tên gọi này nhằm tưởng niệm Doolittle Raiders, nhóm 80 phi công và nhân viên Mỹ thực hiện cuộc tập kích vào Nhật Bản ngày 18/4/1942 dưới sự chỉ huy của Trung tá James Doolittle.

Điểm khác biệt quan trọng của oanh tạc cơ B-21 nằm ở cách Mỹ tiếp cận thiết kế. Đây vẫn là oanh tạc cơ tàng hình tầm xa, nhưng được phát triển với kiến trúc hệ thống mở, cho phép tích hợp các công nghệ mới nhanh hơn khi mối đe dọa thay đổi.

Không quân Mỹ mô tả oanh tạc cơ B-21 B-21 là nền tảng “kỹ thuật số” hơn nhiều so với các máy bay trước đó. Nó được thiết kế để mang cả vũ khí thông thường và hạt nhân, đồng thời có khả năng hoạt động trong những môi trường được phòng thủ nghiêm ngặt.

Quy mô cũng là một phần quan trọng của bài toán. Không quân Mỹ đặt mục tiêu sản xuất tối thiểu 100 chiếc oanh tạc cơ B-21 B-21, lớn hơn rất nhiều so với 21 chiếc B-2 từng được chế tạo.

Điều đó không có nghĩa oanh tạc cơ B-21 rẻ hay đơn giản, mà phản ánh yêu cầu xây dựng một lực lượng oanh tạc cơ tàng hình có quy mô đủ lớn để trở thành thành phần chủ lực trong dài hạn.

Oanh tạc cơ B-21 vì thế không ra đời vì B-2 thất bại. Ngược lại, B-2 đã chứng minh giá trị của khả năng tàng hình và tấn công xuyên phòng không. Nhưng chính sự phức tạp, tuổi đời và quy mô nhỏ của B-2 khiến Mỹ cần một thiết kế mới có khả năng thích ứng lâu dài hơn.

Theo kế hoạch hiện nay, oanh tạc cơ B-21 sẽ từng bước thay thế B-1B và B-2, trở thành nền tảng chủ lực của lực lượng oanh tạc cơ Mỹ. Khả năng ban đầu của B-21 hiện được Không quân Mỹ đặt mục tiêu vào năm 2028.

Vậy oanh tạc cơ B-21 khác B-2 ở đâu, và điều gì nằm phía sau hình dáng gần như không có đuôi của “bóng ma” thế hệ mới này? Đó sẽ là câu chuyện của những công nghệ tạo nên B-21 Raider.