B-21 và bộ ba oanh tạc cơ Mỹ: B-52J, B-1B và B-2 sẽ thay đổi thế nào?

Trong tương lai, lực lượng oanh tạc cơ Mỹ sẽ không chỉ dựa vào một nền tảng duy nhất. Mỗi loại máy bay đảm nhận một vai trò khác nhau, trong khi B-21 Raider từng bước trở thành nền tảng tàng hình chủ lực.

Không quân Mỹ xác định oanh tạc cơ B-21 sẽ thay thế dần B-1B Lancer và B-2 Spirit, còn B-52 tiếp tục được hiện đại hóa để phục vụ tới giữa thế kỷ.

Ở nhóm oanh tạc cơ hạng nặng, B-52 vẫn giữ một vị trí đặc biệt. Những chiếc B-52H hiện nay đang được nâng cấp sâu, trong đó chương trình thay động cơ và hiện đại hóa radar sẽ đưa máy bay sang cấu hình B-52J.

Tháng 6/2026, chương trình thay động cơ đạt mốc Milestone B, cho phép chuyển sang giai đoạn phát triển, trong khi chương trình hiện đại hóa radar đạt Milestone C vào tháng 8, mở đường cho sản xuất hệ thống radar mới.

Không quân Mỹ cho biết các nâng cấp này nhằm duy trì oanh tạc cơ B-52 trong vai trò oanh tạc cơ chiến lược đến 2050 và xa hơn.

B-1B lại có đặc điểm khác, đây là oanh tạc cơ chiến lược đa nhiệm, có tốc độ cao và khả năng mang khối lượng lớn vũ khí thông thường.

Không quân Mỹ xác định oanh tạc cơ B-1B có tải trọng vũ khí thông thường lớn nhất trong số các oanh tạc cơ của lực lượng.

Tuy nhiên, tuổi đời và mức độ hao mòn khiến Mỹ đã bắt đầu cho nghỉ hưu một số máy bay từ năm 2021, chuẩn bị cho quá trình chuyển sang B-21.

B-2 Spirit giữ vai trò khác nữa. Đây là oanh tạc cơ tàng hình có khả năng thực hiện nhiệm vụ thông thường và hạt nhân, được thiết kế để xuyên qua những hệ thống phòng không phức tạp.

Trong giai đoạn chuyển tiếp, oanh tạc cơ B-2 vẫn được duy trì để bảo đảm năng lực tác chiến cho tới khi B-21 được triển khai đầy đủ.

B-21 sẽ bước vào khoảng trống mà B-1B và B-2 để lại, nhưng không đơn giản là thay thế từng chiếc một. Không quân Mỹ xác định B-21 là nền tảng tương lai của lực lượng oanh tạc cơ, có khả năng mang vũ khí thông thường và hạt nhân, đồng thời được thiết kế để hoạt động trong môi trường tác chiến kết nối cao.

Điều đáng chú ý là Mỹ vẫn duy trì nhiều loại oanh tạc cơ vì mỗi nền tảng có đặc điểm khác nhau.

B-52 phù hợp với các nhiệm vụ mang nhiều vũ khí và tấn công tầm xa. B-1B cung cấp tốc độ, tải trọng lớn và khả năng tấn công thông thường.

Oanh tạc cơ B-2 duy trì năng lực tàng hình xuyên thâm nhập trong thời kỳ chuyển tiếp. B-21 sau đó sẽ đảm nhận vai trò tàng hình thế hệ mới và trở thành thành phần trung tâm của lực lượng tương lai.

Vì vậy, sự xuất hiện của B-21 không có nghĩa toàn bộ những oanh tạc cơ cũ sẽ biến mất cùng lúc. Đây là một quá trình chuyển tiếp kéo dài nhiều năm. B-52 được kéo dài tuổi thọ, B-1B từng bước nghỉ hưu, B-2 tiếp tục chiến đấu cho tới khi B-21 đủ năng lực thay thế.

Từ 4 dòng oanh tạc cơ khác nhau, Mỹ đang hướng tới một cấu trúc mới trong đó B-52 và B-21 giữ vai trò lâu dài, còn B-1B và B-2 dần rời khỏi đội hình.

Đó cũng là lý do chương trình B-21 quan trọng không chỉ với một loại máy bay, mà với toàn bộ tương lai của lực lượng oanh tạc cơ chiến lược Mỹ.