Bà Keiko Fujimori và 'cuộc hẹn' sau 15 năm với chiếc ghế quyền lực nhất Peru

Từ Đệ nhất phu nhân tuổi 19 đến ngôi sao trên chính trường

Đối với bà Keiko Fujimori, kết quả bầu cử năm 2026 là chiến thắng đến muộn sau một hành trình kéo dài hơn 15 năm. Trong suốt thời gian ấy, bà đã 3 lần bước tới rất gần cánh cửa Dinh Tổng thống rồi lại phải quay về tay trắng.

Bà từng bị chỉ trích, điều tra, từng chứng kiến những đổ vỡ trong gia đình và những thất bại chính trị tưởng như đủ sức khép lại sự nghiệp của bất kỳ chính trị gia nào. Nhưng, ở tuổi 51, người phụ nữ từng trở thành Đệ nhất phu nhân khi mới 19 tuổi cuối cùng cũng đạt được mục tiêu lớn nhất của cuộc đời chính trị.

Bà Keiko Fujimori, năm 19 tuổi, tháp tùng cha trong một sự kiện. Ảnh: El Comercio

Bà Keiko Sofía Fujimori Higuchi sinh năm 1975, trong một gia đình người Peru gốc Nhật. Ông bà nội của bà là những người nhập cư từ tỉnh Kumamoto của Nhật Bản tới Peru nhiều thập niên trước.

Cuộc đời bà gắn với chính trường từ rất sớm. Cha bà, ông Alberto Fujimori, giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1990 và nhanh chóng trở thành một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất trong lịch sử hiện đại Peru.

Bước ngoặt lớn nhất trong cuộc đời bà Keiko Fujimori đến vào năm 1994. Khi cuộc hôn nhân giữa Tổng thống Alberto Fujimori và phu nhân Susana Higuchi rạn nứt nghiêm trọng, Keiko khi đó mới 19 tuổi bất ngờ được giao đảm nhiệm vai trò như Đệ nhất phu nhân Peru. Dù thông thường vai trò này do phu nhân tổng thống đảm nhiệm, Keiko đã thay mẹ thực hiện các nhiệm vụ nghi lễ và đại diện xã hội sau khi cha mẹ bà ly thân.

Từ một sinh viên đại học, bà bước thẳng vào trung tâm quyền lực của đất nước, xuất hiện trong các hoạt động ngoại giao, tiếp đón nguyên thủ quốc gia và đại diện cho hình ảnh Peru tại nhiều sự kiện chính thức. Đó là trải nghiệm hiếm có đối với một người trẻ tuổi. Nhưng, đây cũng là giai đoạn đầy khó khăn về mặt cá nhân: việc thay thế mẹ trong vai trò Đệ nhất phu nhân khiến Keiko đối mặt với nhiều tranh cãi và chỉ trích kéo dài trong xã hội Peru.

Bà Keiko Fujimori mừng chiến thắng trước những người ủng hộ. Ảnh: X.com

Sau đó, bà theo học ngành quản trị kinh doanh tại Đại học Boston, rồi tiếp tục lấy bằng thạc sĩ tại Đại học Columbia. Nhưng, dù có thời gian học tập ở nước ngoài, chính trường Peru vẫn là nơi bà lựa chọn để xây dựng tương lai.

Năm 2005, bà trở về Peru trong bối cảnh cha mình đang đối mặt với nhiều khó khăn pháp lý và chính trị. Chỉ 1 năm sau, bà Keiko tạo dấu ấn lớn đầu tiên khi trở thành nghị sĩ nhận được số phiếu cao nhất trong lịch sử Peru thời điểm đó - hơn 600.000 phiếu.

Đó là tín hiệu cho thấy bà không còn đơn thuần là "con gái của Alberto Fujimori", mà đã trở thành một nhân vật chính trị có sức hút riêng. Năm 2010, bà Keiko thành lập tổ chức chính trị của riêng mình, tiền thân của đảng Fuerza Popular (Lực lượng Nhân dân) sau này. Từ đây, bà chính thức bước vào cuộc đua lớn nhất: giành quyền lãnh đạo đất nước.

3 lần thất bại và cuộc trở lại thứ tư

Năm 2011, bà Keiko lần đầu tranh cử tổng thống, tiến vào vòng 2 nhưng thất bại trước Ollanta Humala. Năm 2016, bà để thua Pedro Pablo Kuczynski với cách biệt cực nhỏ. Năm 2021, người đánh bại bà là Pedro Castillo - và lần đó, khoảng cách chỉ là 44.000 phiếu.

Trong giai đoạn ấy, không chỉ đối mặt với những thất bại ở phòng phiếu, tên tuổi bà bị ảnh hưởng nặng nề bởi các cuộc điều tra liên quan đến cáo buộc “rửa tiền” và tài trợ chiến dịch bất hợp pháp gắn với bê bối Odebrecht.

Người dân thủ đô Lima, Peru xuống đường phản đối tình trạng tội phạm lan tràn. Ảnh: New York Times

Bà đã trải qua hơn 1 năm bị tạm giam từ 2018 đến 2019, trước khi nhiều cáo buộc được xem xét lại theo thủ tục tư pháp. Trong đời sống cá nhân, cuộc hôn nhân gần 2 thập niên với doanh nhân người Mỹ Mark Vito Villanella kết thúc vào năm 2022.

Mối quan hệ với em trai Kenji Fujimori cũng nhiều lần trở thành chủ đề tranh luận công khai, đặc biệt khi hai người bất đồng về định hướng của phong trào Fujimori - căng thẳng đến mức tháng 6/2026, Kenji công khai tuyên bố không ủng hộ chị gái.

Dẫu vậy, bà Keiko vẫn duy trì được vị thế trong chính trường Peru. Dưới sự lãnh đạo của bà, Fuerza Popular trở thành một trong những tổ chức chính trị có tổ chức và kỷ luật nhất nước này - một trong số ít đảng phái duy trì được bộ máy hoạt động tương đối ổn định trong bối cảnh chính trị Peru liên tục biến động.

Đến năm 2026, bà Keiko bước vào cuộc đua lần thứ tư. Đêm bầu cử 7/6, 2 ứng cử viên liên tục luân phiên dẫn đầu. Đối thủ của bà - nghị sĩ cánh tả Roberto Sánchez, người thừa kế chính trị của cựu Tổng thống Pedro Castillo (hiện đang thụ án tù) - từng vươn lên dẫn trước khi phiếu từ các vùng nông thôn đổ về.

Phải qua nhiều ngày kiểm phiếu chậm chạp theo quy định pháp luật, bà Keiko mới lập được khoảng cách không thể lật ngược. Yếu tố then chốt là phiếu bầu từ cộng đồng người Peru ở hải ngoại, đặc biệt tại Mỹ - nơi có cộng đồng người gốc Peru lớn nhất thế giới.

Cử tri Peru bỏ phiếu trong cuộc bầu cử tổng thống hồi tháng 6. Ảnh: Latin America 21

Kết quả: có hơn 40.000 phiếu cách biệt, sít sao như 3 lần trước nhưng lần này đứng về phía bà. Ứng viên Sánchez từ chối thừa nhận thất bại, cáo buộc gian lận phiếu hải ngoại và kêu gọi người ủng hộ xuống đường - dù đến nay không đưa ra được bằng chứng nào.

Nhưng, chiến thuật này của ông Sanchez rất dễ phản tác dụng, bởi đây cũng chính là chiến thuật mà bà Keiko đã dùng năm 2021 sau khi thua Castillo và bị chỉ trích nặng nề từ nhiều phía về điều đó.

Chiến thắng mong manh và những bài toán hóc búa

Chiến thắng của bà Keiko Fujimori phản ánh những chuyển động sâu trong xã hội Peru - nhưng cũng cho thấy giới hạn của nó. Trong khoảng 10 năm, Peru đã chứng kiến 8 người lần lượt nắm giữ cương vị tổng thống, qua các vụ luận tội, từ chức và đảo chính hụt. Chỉ riêng điều đó đã nói lên mức độ mong manh của mọi chính quyền ở quốc gia này.

Mối lo ngại hàng đầu của cử tri trong cuộc bầu cử này là an ninh. Theo số liệu của Viện Công tố Peru, số vụ tống tiền được ghi nhận năm 2024 tăng gần 380% so với năm 2021. Tỷ lệ giết người tăng gần gấp đôi trong vòng 5 năm, từ 5,8 lên 10,7 vụ trên 100.000 dân. Năm 2025, cứ 3 người Peru thì 1 người chứng kiến 1 nạn nhân của tống tiền trong vòng quen biết của mình.

Bà Keiko Fujimori và cha mình, cựu Tổng thống Alberto Fujimori. Ảnh: People Dispatch

Trước tình hình đó, bà Keiko Fujimori đã rất nhạy bén khi tranh cử với khẩu hiệu “Fujimori trở lại, trật tự trở lại” và cam kết đưa quân đội tuần tra đường phố, trục xuất ngay lập tức người nhập cư phạm tội. Thông điệp này đã chạm đúng tâm lý của một bộ phận lớn cử tri thành thị.

Nhưng, khoảng cách chưa đầy 1% phiếu bầu phản ánh một thực tế khác: gần một nửa đất nước không chọn bà. Ứng cử viên Sánchez thắng áp đảo ở miền Nam và các vùng nông thôn nghèo, nơi di sản của những chính sách cứng rắn dưới thời ông Alberto Fujimori vẫn là chủ đề gây tranh cãi, đặc biệt khi hậu quả của nó - với nhiều gia đình - còn kéo dài tới hiện tại. Đây chính là lực lượng tạo nên phong trào "chống Fujimori" vừa rộng vừa đa dạng mà bà Keiko đã vượt qua, nhưng không xóa bỏ được.

Trong Quốc hội lưỡng viện mới của Peru, đảng Fuerza Popular không chiếm đa số tuyệt đối nhưng là lực lượng thiểu số lớn nhất với 22 ghế Thượng viện và 45 ghế Hạ viện. Cánh tả và trung tả vẫn kiểm soát 30 ghế Thượng viện và 67 ghế Hạ viện, số lượng này đủ sức cản trở hầu hết các cải cách có tính tranh cãi. Mọi chương trình nghị sự, vì thế, đều sẽ phải đi qua những cuộc đàm phán hứa hẹn đầy cam go.

Kết quả kiểm phiếu chính thức dự kiến được công bố ngày 3/7. Lễ trao chứng nhận thắng cử sẽ diễn ra ngày 15/7 tại Nhà hát Quốc gia Lima. Ngày 28/7 - Quốc khánh Peru - Keiko Fujimori sẽ nhậm chức, ở đúng tuổi 51, bằng tuổi cha bà khi bước vào Phủ Tổng thống năm 1990. Đó là một sự trùng hợp mà người ủng hộ bà xem như điềm lành, còn những người phản đối xem như điềm báo về một vòng lặp chưa thể thoát.