Ba Lan tìm nguồn tài chính tăng cường năng lực quốc phòng

Binh sỹ tham gia duyệt binh kỷ niệm Ngày Quân đội Ba Lan. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Ngày 5/3, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk kêu gọi Tổng thống Karol Nawrocki “ngay lập tức” phê duyệt dự luật cho phép nước này tiếp cận gần 44 tỷ euro từ chương trình cho vay quốc phòng của Liên minh châu Âu (EU), trong bối cảnh Vácsava đang khẩn trương tìm nguồn tài chính để tăng cường năng lực quân sự.

Lời kêu gọi được đưa ra trong bối cảnh tranh cãi gia tăng giữa Chính phủ Ba Lan ủng hộ cơ chế Hành động An ninh cho châu Âu (SAFE) với phe đối lập bảo thủ cùng Tổng thống Nawrocki.

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Âu, phát biểu trong đoạn video đăng trên mạng xã hội, Thủ tướng Tusk nhấn mạnh Ba Lan “không thể lãng phí dù chỉ một giờ,” đặc biệt trong bối cảnh xung đột tại Ukraine vẫn tiếp diễn và đặt ra nhiều thách thức an ninh đối với khu vực.

Cùng ngày, Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski chỉ trích đề xuất thay thế do Tổng thống Nawrocki đưa ra mang tên “SAFE 0% của Ba Lan.” Theo ông Sikorski, kế hoạch này dựa trên việc bán hoặc thế chấp một phần dự trữ vàng quốc gia, do đó tiềm ẩn rủi ro lớn trước biến động của giá vàng.

Ông cho rằng nếu giá vàng giảm, kế hoạch có thể mang lại lợi ích, song nếu giá tăng, Ba Lan có thể đối mặt với nguy cơ thua lỗ đáng kể. Theo ông Sikorski, việc gắn tài chính quốc phòng với biến động giá vàng đồng nghĩa với một hình thức đầu cơ, trong khi cơ chế SAFE của EU là phương án an toàn và ổn định hơn.

Trước đó một ngày, Tổng thống Nawrocki đã công bố đề xuất “SAFE 0% của Ba Lan” cùng Thống đốc Ngân hàng Trung ương Ba Lan Adam Glapinski, cho rằng đây là “giải pháp thay thế mang tính chủ quyền” cho chương trình SAFE của EU. Theo ông Nawrocki, kế hoạch này sẽ do ngân hàng trung ương tài trợ và không phát sinh lãi suất.

Bên cạnh đó, ông Glapinski cho biết các khoản dự trữ của ngân hàng trung ương, trong đó có vàng, sẽ không bị cạn kiệt. Theo ông, nguồn tài trợ cho sáng kiến trên có thể đến từ lợi nhuận hằng năm của ngân hàng, với số tiền có thể lên tới hàng chục tỷ zloty và được phân bổ cho các mục đích quốc phòng.

Cũng trong ngày 5/3, Bộ Nội vụ Ba Lan thông báo gia hạn vùng cấm dọc biên giới với Belarus thêm 90 ngày, trong bối cảnh nước này tiếp tục đối mặt với áp lực di cư gia tăng từ phía Belarus. Với quyết định mới nhất này, vùng cấm sẽ tiếp tục được duy trì đến ngày 4/6 tới.

Theo thông báo, vùng cấm áp dụng đối với đoạn biên giới dài khoảng 78 km tại khu vực Podlaskie, miền Đông Ba Lan. Biện pháp này được thiết lập lần đầu vào tháng 6/2024 trong thời hạn 90 ngày nhằm ngăn chặn tình trạng vượt biên trái phép và hoạt động buôn người.

Kể từ đó đến nay, Ba Lan đã gia hạn biện pháp này theo từng giai đoạn ba tháng. Đây là lần thứ bảy Ba Lan gia hạn vùng cấm kể từ khi biện pháp này được áp dụng.

Số liệu do Bộ Ngoại giao Ba Lan công bố cho thấy trong những tháng đầu năm 2025, áp lực di cư qua tuyến biên giới này đã gia tăng đáng kể. Số vụ vượt biên trái phép được ghi nhận tăng gần 80% so với cùng kỳ năm 2024.

Đến cuối năm 2025, Lực lượng Biên phòng Ba Lan ghi nhận khoảng 30.000 trường hợp vượt biên trái phép, cho thấy tình hình vẫn ở mức căng thẳng.

Biên giới Ba Lan-Belarus trở thành điểm nóng về di cư kể từ năm 2021. Chính phủ Ba Lan cho rằng Belarus đã đưa người di cư từ Trung Đông và Bắc Phi tới khu vực này và khuyến khích họ vượt biên sang Ba Lan, đồng thời là biên giới phía Đông của Liên minh châu Âu (EU) nhằm gây sức ép và làm mất ổn định khu vực./.

(TTXVN/Vietnam+)