Bắc Ninh: Bảo đảm độ che phủ rừng

Khai thác đến đâu, trồng rừng ngay đến đó

Những năm gần đây, trồng rừng kinh tế tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những động lực phát triển kinh tế nông thôn. Năm 2025, toàn tỉnh khai thác 12.182 ha rừng trồng tập trung, sản lượng gỗ đạt hơn 1,5 triệu m³, mức cao nhất từ trước đến nay; đứng thứ 2 các tỉnh phía Bắc và thứ 7 cả nước. Giá trị sản xuất lâm nghiệp năm 2025 (theo giá hiện hành) đạt 2.363 tỷ đồng, tăng 5,3% so với năm 2024. Đối với người dân cũng như các địa phương khu vực miền núi, kinh tế lâm nghiệp được xác định là nguồn thu nhập chủ yếu, góp phần đáng kể cải thiện đời sống và giảm nghèo bền vững.

Cán bộ Hạt Kiểm lâm liên xã Lục Nam kiểm tra chất lượng cây giống lâm nghiệp tại thôn Hà Phú, xã Lục Nam.

Cùng với hoạt động khai thác, các địa phương đẩy nhanh tái tạo, phát triển rừng. Quan điểm “khai thác đến đâu, trồng rừng ngay đến đó” được quán triệt xuyên suốt trong công tác quản lý, điều hành. Nhờ vậy, phần lớn diện tích rừng sau khai thác được bà con khẩn trương trồng lại, kịp thời giữ vững độ che phủ rừng, hạn chế phát sinh đất trống, đồi núi trọc.

Xã Đông Phú có hơn 3,3 nghìn ha rừng, tập trung tại các thôn: Cai Vàng, Cây Đa, Trại Va, Đông Sơn... Một trong những hộ tiêu biểu có thu nhập khá nhờ rừng kinh tế là gia đình ông Trần Đức Thành với 11 ha rừng trồng từ 2 năm đến hơn 7 năm tuổi. Cuối năm ngoái, gia đình ông khai thác 5 ha keo, thu về hơn 700 triệu đồng. Ngay sau khai thác, gia đình khẩn trương thu dọn thực bì, chuẩn bị hiện trường, lựa chọn cây giống chất lượng để trồng rừng vụ mới. “Được ngành chức năng tuyên truyền, hướng dẫn nên mùa xuân này, tôi quyết định chuyển sang trồng cây gỗ lớn trên diện tích vừa khai thác. Sau khoảng 10 năm trồng, cây sẽ được thu hoạch, sản lượng gỗ tăng, giá trị kinh tế cao hơn, đáp ứng điều kiện xuất khẩu”.

Hiện nay, Hạt Kiểm lâm liên xã Lục Nam quản lý 23,8 nghìn ha đất có rừng thuộc địa bàn 7 xã: Lục Nam, Đông Phú, Nghĩa Phương, Cẩm Lý, Trường Sơn, Lục Sơn và Nam Dương. Ông Nguyễn Văn Thủy, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm liên xã Lục Nam cho biết: “Để nâng cao giá trị rừng trồng, đơn vị tăng cường tuyên truyền, vận động người dân sau mỗi chu kỳ khai thác thực hiện chuyển sang trồng rừng gỗ lớn, canh tác rừng “sạch”, không sử dụng thuốc hóa học, không đốt thực bì, hướng tới đạt chứng chỉ quản lý rừng bền vững quốc tế”. Thực tế cho thấy, sản phẩm từ rừng gỗ lớn được quản lý bền vững có giá trị cao hơn từ 10-20% so với rừng trồng thông thường, đủ điều kiện tham gia thị trường xuất khẩu. Hiện các xã thuộc địa bàn đơn vị quản lý đã có hơn 4 nghìn ha rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững; riêng xã Đông Phú có hơn 200 ha.

Song song với người trồng rừng, các cơ sở sản xuất, cung ứng giống cây lâm nghiệp trong tỉnh cũng chủ động chuẩn bị cho vụ mới. Toàn tỉnh hiện có 130 cơ sở sản xuất, kinh doanh giống cây lâm nghiệp được cấp phép, trong đó có 14 vườn ươm giống cây đầu dòng. Hiện nay, các cơ sở đã chuẩn bị hơn 7 triệu cây giống các loại đáp ứng nhu cầu trồng rừng năm 2026.

Quan tâm chất lượng cây giống

Để phủ xanh đất rừng, nhất là bù đắp phần nào thiệt hại của ngành lâm nghiệp khi năm trước nhiều diện tích cây trồng bị thiệt hại do cháy, mưa bão, thời gian qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương khẩn trương khôi phục, trồng mới bổ sung rừng bị gãy đổ. Tăng cường chăm sóc, bảo vệ diện tích rừng hiện có. Bên cạnh đó, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 97/KH-UBND ngày 11/10/2025 về trồng cây phân tán giai đoạn 2026-2030, mục tiêu đến năm 2030 trồng mới 10 triệu cây phân tán, trong đó năm 2026 trồng hơn 2,1 nghìn cây.

Nhằm cụ thể hóa mục tiêu trồng cây, phát triển rừng bền vững, năm nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu UBND tỉnh triển khai Tết trồng cây từ ngày 23/2 đến 19/3 và kế hoạch trồng rừng năm 2026. Thời điểm này, các xã, phường và các sở, ngành đã xây dựng kế hoạch, chuẩn bị hiện trường trồng cây, gây rừng. Những loài cây được lựa chọn trồng mang giá trị kinh tế, tạo không gian xanh như: Lim, nhội, thông, sang, ban hoa tím, phong linh, osaka hoa đỏ, keo, bạch đàn.

Nhằm cụ thể hóa mục tiêu trồng cây, phát triển rừng bền vững, năm nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu UBND tỉnh triển khai Tết trồng cây từ ngày 23/2 đến 19/3 và kế hoạch trồng rừng năm 2026.

Hiện tại, nhiều địa phương có rừng như các xã: An Lạc, Dương Hưu, Tây Yên Tử, Đồng Vương, Tuấn Đạo, Yên Định…, chính quyền và người dân đang khẩn trương chuẩn bị cho mùa trồng rừng năm 2026. Tranh thủ những đợt mưa nhỏ đầu xuân, các hộ huy động nhân lực, phương tiện trồng rừng đúng thời vụ giúp nâng cao tỷ lệ cây sống.

Đơn cử như tại xã Dương Hưu, địa phương đã xây dựng kế hoạch hưởng ứng Tết trồng cây và trồng rừng năm 2026. Ông Chúc Văn Bộ, Phó Chủ tịch UBND xã Dương Hưu cho biết: “Năm qua, giá trị sản phẩm lâm nghiệp của xã đạt 209,9 tỷ đồng, cao nhất từ trước đến nay. Phát huy kết quả đạt được, năm nay địa phương phấn đấu trồng lại 1.027 ha rừng trên diện tích vừa khai thác. Để hoàn thành kế hoạch này, ngay từ đầu năm, xã đã rà soát, chủ động xây dựng kế hoạch trồng rừng mới, tuyên truyền, hướng dẫn bà con mua cây giống tại cơ sở cung cấp uy tín, đưa các giống cây trồng mới năng suất cao vào canh tác”.

Việc tổ chức Tết trồng cây và trồng rừng đã tạo phong trào sâu rộng, nâng cao ý thức của người dân về trồng cây, bảo vệ rừng. Những diện tích rừng trồng cây gỗ lớn ngày càng nhân rộng. Toàn tỉnh có hơn 21 nghìn ha rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững.

Ông Nguyễn Văn Hiệu, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh cho biết: “Năm nay, tỉnh tiếp tục khuyến khích trồng rừng gỗ lớn hướng tới giá trị kinh tế cao, phát triển lâm nghiệp bền vững. Để chủ động nguồn giống, Chi cục Kiểm lâm tiếp tục chỉ đạo các đơn vị chuyên môn tăng cường quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh giống cây lâm nghiệp; hướng dẫn các cơ sở gieo ươm sử dụng giống mới, năng suất cao, có nguồn gốc rõ ràng". Cùng với lực lượng chức năng, các địa phương cần quan tâm thực hiện kịp thời, đầy đủ chính sách hỗ trợ trồng cây phân tán theo quy định, tạo động lực khích lệ các tổ chức, cá nhân tích cực tham gia trồng cây, bảo vệ rừng.

Bài, ảnh: Mai Toan