Bắc Ninh: Chăm lo phát triển giáo dục miền núi

Tăng tốc đầu tư

Ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ là trách nhiệm mà còn là lựa chọn chiến lược của tỉnh Bắc Ninh về phát triển nguồn nhân lực, đưa Bắc Ninh trở thành cực tăng trưởng công nghiệp công nghệ cao, trung tâm khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo của vùng Thủ đô mở rộng trong giai đoạn tới.

Trường Tiểu học Lệ Viễn (xã An Lạc) đang được đầu tư sửa chữa chuẩn bị cho năm học 2026-2027.

Thời điểm này, UBND xã An Lạc đang triển khai xây dựng, sửa chữa 4 công trình nhà lớp học với tổng mức đầu tư hơn 30 tỷ đồng tại các trường: Phổ thông dân tộc bán trú An Lạc; Tiểu học Lệ Viễn; Tiểu học An Lạc; Mầm non Lệ Viễn.

Cô giáo Phạm Thị Toàn, Hiệu trưởng Trường Mầm non Lệ Viễn chia sẻ: “Nhà trường rất phấn khởi khi được đầu tư 20 tỷ đồng xây mới cơ sở vật chất. Thời điểm này, địa phương đang đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng để khởi công dự án. Ngôi trường mới được xây dựng đáp ứng nhu cầu học tập của con em các dân tộc thiểu số trên địa bàn xã, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ em miền núi”.

Không chỉ trên địa bàn xã An Lạc, dịp này ở các khu vực khó khăn nhất của tỉnh Bắc Ninh, nhiều ngôi trường mới được đầu tư xây dựng khang trang, hiện đại, từng bước rút dần khoảng cách về điều kiện học tập với miền xuôi. Năm học tới, cán bộ, giáo viên, học sinh Trường Trung học cơ sở Sa Lý (xã Sa Lý) rất phấn khởi bởi ước mơ về một ngôi trường khang trang nay đã dần thành hiện thực. Mới đây, UBND xã Sa Lý đã đầu tư gần 4,3 tỷ đồng xây dựng nhà hiệu bộ và các phòng chức năng với quy mô 2 tầng cho Trường Trung học cơ sở Sa Lý.

Hay như Trường Tiểu học Nam Dương số 1 (xã Nam Dương) đang xây dựng có tổng mức đầu tư 25 tỷ đồng là công trình hiện đại, đồng bộ, đáp ứng tiêu chuẩn trường chuẩn quốc gia. Ngoài các phòng học hiện đại, nhà trường còn được đầu tư xây dựng khối phòng học bộ môn chuyên biệt như: Tin học, Ngoại ngữ, Khoa học tự nhiên, Âm nhạc, Mỹ thuật, thư viện, nhà đa năng... bảo đảm các điều kiện tổ chức giảng dạy, hoạt động thể chất, văn nghệ, ngoại khóa.

Cô và trò Trường Tiểu học Dương Hưu (xã Dương Hưu) trong giờ học.

Nhờ nguồn lực đầu tư phát triển giáo dục khu vực miền núi, nhiều công trình trường, lớp vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã được kiên cố hóa, góp phần cải thiện rõ rệt điều kiện dạy và học. Cô giáo Cao Thị Nhàn, Trường Dân tộc nội trú trung học cơ sở và trung học phổ thông Nguyễn Tất Thành (xã Kiên Lao) chia sẻ: “Hệ thống phòng học, phòng chức năng được xây mới theo tiêu chí trường chuẩn quốc gia nên các điều kiện học tập của học sinh được cải thiện rõ rệt, giáo viên có thêm không gian tổ chức các hoạt động giáo dục, triển khai hiệu quả chương trình giáo dục phổ thông mới”.

Cùng đó, để con em đồng bào dân tộc miền núi yên tâm học tập, hằng năm, tỉnh hỗ trợ gạo, chi phí học tập cho học sinh, học viên ở các xã, thôn đặc biệt khó khăn. Đồng hành với sự nghiệp giáo dục miền núi, các thế hệ giáo viên từ miền xuôi lên các bản làng vùng khó khăn của tỉnh giảng dạy. Nhiều thầy, cô giáo đã gắn bó với những mái trường xa xôi ở các xã: Tây Yên Tử, Sơn Động, Lục Ngạn, Đèo Gia, Sơn Hải, Sa Lý, Đại Sơn… gần cả chặng đường công tác. Bản thân mỗi người thầy luôn không ngừng trau dồi chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng chất lượng giáo dục ở khu vực khó khăn, không để học sinh nào bị bỏ lại phía sau trên con đường lĩnh hội tri thức.

Mở hướng cho chặng đường mới

Trong giai đoạn 2020-2025, tỉnh đã dành hàng nghìn tỷ đồng cho sự nghiệp giáo dục tại các xã miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Với nguồn lực to lớn này, đến nay, toàn bộ trường phổ thông dân tộc nội trú và bán trú đã được kiên cố hóa, an toàn và tiện nghi.

Trường Trung học cơ sở Giáo Liêm (xã Đại Sơn) được đầu tư khang trang, tạo điều kiện cho con em các dân tộc trên địa bàn học tập.

Theo đánh giá của Sở Giáo dục và Đào tạo, mạng lưới trường học trên địa bàn các xã đặc biệt khó khăn cơ bản được đầu tư khang trang, đáp ứng nhu cầu học tập của con em vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Chất lượng giáo dục toàn diện có nhiều chuyển biến, không còn tình trạng học sinh bỏ học hoặc phải học lớp ghép. Thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, các trường tiểu học đều tổ chức học 2 buổi/ngày, dạy tiếng Anh từ lớp 1.

Trong giai đoạn 2020-2025, tỉnh đã dành hàng nghìn tỷ đồng cho sự nghiệp giáo dục tại các xã miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nhờ nguồn lực đầu tư phát triển giáo dục khu vực miền núi, nhiều công trình trường lớp vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã được kiên cố hóa, góp phần cải thiện rõ rệt điều kiện dạy và học.

So với giai đoạn trước, sự nghiệp giáo dục và đào tạo ở các xã miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh có nhiều chuyển biến rõ nét. Một số học sinh khu vực miền núi đoạt giải cao trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, là thủ khoa đầu vào các trường đại học, được tôn vinh Công dân Ưu tú của tỉnh.

Như mới đây em Nguyễn Nhật Thiên, học sinh lớp 7A, Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Phúc Sơn I (xã Đại Sơn) đã xuất sắc giành Huy chương Vàng tại Cuộc thi Robotic quốc tế. Tháng 4/2026, em Phạm Ngọc Khôi, học sinh Trường Tiểu học Tây Yên Tử (xã Tây Yên Tử) được trao giải Đặc biệt duy nhất tại cuộc thi vẽ tranh “Đan Mạch trong mắt em” năm 2026 do Đại sứ quán Đan Mạch tổ chức. Mới đây, tháng 7/2026, em Trần Thảo Uyên, lớp 7A1, Trường Trung học cơ sở An Châu (xã Sơn Động) xuất sắc đạt giải Ba tại Festival Trạng nguyên Tiếng Anh toàn quốc năm 2026.

Ông Nguyễn Văn Thêm, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: “Mục tiêu của ngành là tập trung nguồn lực, tạo đột phá, hướng đến nâng chất lượng giáo dục, rút ngắn khoảng cách giữa các vùng miền, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương”.

Để tạo động lực bứt phá, các xã miền núi đã ưu tiên dành kinh phí từ ngân sách và các nguồn huy động khác đầu tư cho sự nghiệp giáo dục. Trong giai đoạn 2026-2030, sau khi thực hiện sắp xếp tinh gọn hệ thống trường, lớp, các xã miền núi tiếp tục kiểm tra, rà soát hệ thống cơ sở vật chất để đầu tư cho các trường bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới.

Trước mắt là tập trung hoàn thiện để đưa vào sử dụng các công trình, hạng mục đang triển khai, tích hợp phát triển hạ tầng kỹ thuật số phục vụ công tác giảng dạy, quản trị trường học, đẩy mạnh giáo dục STEM để học sinh miền núi không chỉ nắm bắt kiến thức mà còn thành thạo các kỹ năng thực hành, trải nghiệm thực tế.