Bắc Ninh chuyển hướng phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thông minh

Đô thị Bắc Giang - trung tâm hành chính của tỉnh Bắc Ninh. (Ảnh: Việt Hùng/TTXVN)

Bắc Ninh chuyển mạnh tư duy phát triển hạ tầng theo hướng đồng bộ, hiện đại, thông minh, xanh và an toàn, ưu tiên nguồn lực cho các công trình giao thông trọng điểm, hạ tầng đô thị, logistics và hạ tầng số, tạo nền tảng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế-xã hội nhanh, bền vững trong giai đoạn tới.

Đó là nội dung chính trong Kế hoạch triển khai thực hiện Quyết định số 1856/QĐ-TTg ngày 26/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ về phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thông minh, xanh, an toàn, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội nhanh và bền vững Ủy ban Nhân dân thành phố Bắc Ninh vừa ban hành.

Kế hoạch đặt ra yêu cầu đổi mới toàn diện tư duy quy hoạch, đầu tư, huy động nguồn lực và quản lý, khai thác hạ tầng, hướng tới hình thành hệ thống kết cấu hạ tầng có tính kết nối cao, đáp ứng nhu cầu phát triển đô thị, công nghiệp và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Theo định hướng này, thành phố chuyển từ cách tiếp cận đầu tư theo từng ngành, từng công trình riêng lẻ sang phát triển hạ tầng theo hệ thống tổng thể, đồng bộ, liên thông và đa tầng. Các công trình không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt mà còn phải có khả năng kết nối giữa các khu vực, tạo động lực phát triển dài hạn, thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm an toàn và nâng cao năng lực chống chịu trước những tác động bất lợi.

Cùng với việc xác định rõ định hướng phát triển, Bắc Ninh tập trung khắc phục những hạn chế trong công tác quy hoạch, đầu tư, huy động và phân bổ nguồn lực. Chất lượng chuẩn bị dự án, hiệu quả quản lý và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng sẽ được chú trọng, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn, đơn vị liên quan và chính quyền các xã, phường. Đây được xem là những điều kiện quan trọng để bảo đảm các dự án hạ tầng được triển khai đúng định hướng, hạn chế chồng chéo, lãng phí và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.

Trong công tác quy hoạch, Ủy ban Nhân dân thành phố giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và ủy ban nhân dân các xã, phường tham mưu tổ chức triển khai Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Trên cơ sở đó, thành phố tổ chức lập các quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết, bảo đảm tính thống nhất và đồng bộ với Quy hoạch tỉnh Bắc Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Nhiệm vụ này dự kiến hoàn thành trong năm 2027.

Việc đồng bộ hóa các cấp độ quy hoạch có ý nghĩa quan trọng trong việc định hình không gian phát triển đô thị, tổ chức hệ thống giao thông, bố trí các khu chức năng và xác định nhu cầu đầu tư hạ tầng trong từng giai đoạn. Qua đó, thành phố hướng tới hạn chế tình trạng phát triển manh mún, thiếu kết nối giữa các khu vực, đồng thời tạo cơ sở để lựa chọn các dự án có tính liên kết, phù hợp với định hướng phát triển chung.

Một góc thành phố Bắc Ninh. (Ảnh: Thanh Thương/TTXVN)

Song song với công tác quy hoạch, Bắc Ninh đặt trọng tâm nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư và quản trị tài sản kết cấu hạ tầng. Thành phố sẽ rà soát các quy định liên quan đến đầu tư công, đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), ngân sách nhà nước, đấu thầu và quản lý tài sản công; kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung những nội dung còn bất cập, chồng chéo, góp phần tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai dự án.

Công tác số hóa dữ liệu phục vụ quản lý cũng được đẩy mạnh. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành cập nhật cơ sở dữ liệu quy hoạch, dữ liệu giám sát và đánh giá đầu tư; đồng thời nghiên cứu xây dựng cơ sở dữ liệu về tài sản công theo tiến độ hướng dẫn của Bộ Tài chính. Việc chuẩn hóa và kết nối dữ liệu được kỳ vọng hỗ trợ nâng cao tính minh bạch, tăng cường khả năng giám sát, đánh giá hiệu quả đầu tư và tạo thuận lợi cho công tác quản lý, vận hành hệ thống hạ tầng.

Đối với nhiệm vụ huy động và phân bổ nguồn lực, thành phố định hướng đa dạng hóa các kênh đầu tư, trong đó đẩy mạnh thu hút nguồn vốn từ khu vực kinh tế tư nhân, nghiên cứu xây dựng danh mục dự án có khả năng triển khai theo phương thức PPP và khai thác các hình thức huy động vốn hợp pháp khác. Việc mở rộng sự tham gia của khu vực tư nhân được kỳ vọng góp phần bổ sung nguồn lực cho phát triển hạ tầng, giảm áp lực lên ngân sách nhà nước và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Đáng chú ý, nguồn lực sẽ được ưu tiên cho các công trình hạ tầng nền tảng, các dự án có tính liên vùng, công trình giao thông và đô thị trọng điểm, quy mô lớn, có khả năng kết nối và tạo sức lan tỏa đến các khu vực kinh tế. Thành phố chủ trương hạn chế tình trạng đầu tư phân tán, dàn trải, kéo dài, qua đó tập trung vốn cho những dự án thực sự cần thiết, có khả năng thúc đẩy phát triển sản xuất, lưu thông hàng hóa, mở rộng không gian đô thị và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Cùng với đó, Bắc Ninh khuyến khích thu hút vốn đầu tư trong nước và nước ngoài gắn với tiếp nhận, chuyển giao công nghệ tiên tiến, công nghệ cao và công nghệ chiến lược. Thành phố cũng nghiên cứu khai thác hợp lý phần giá trị đất đai tăng thêm từ đầu tư hạ tầng, thúc đẩy mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng, bảo đảm công khai, minh bạch và tuân thủ quy định pháp luật. Cách tiếp cận này hướng tới việc gắn kết chặt chẽ giữa đầu tư hạ tầng, tổ chức không gian đô thị và khai thác hiệu quả các nguồn lực phát triển.

Trong lộ trình phát triển kết cấu hạ tầng đến năm 2045, giao thông được xác định là một trong những lĩnh vực ưu tiên hàng đầu, giữ vai trò mở rộng kết nối và tạo động lực phát triển kinh tế-xã hội. Thành phố tập trung phối hợp đầu tư các dự án giao thông đối ngoại quan trọng, gồm các tuyến đường cao tốc, đường sắt tốc độ cao, đường sắt khổ tiêu chuẩn Hà Nội - Đồng Đăng, các tuyến đường sắt đô thị kết nối với Thủ đô Hà Nội và các tuyến đường trục kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

Bên cạnh việc phát triển mạng lưới giao thông, hệ thống logistics và cảng cũng được chú trọng nhằm nâng cao năng lực vận chuyển, lưu thông hàng hóa và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Thành phố định hướng tăng cường kết nối các khu công nghiệp, cụm công nghiệp với mạng lưới giao thông đối ngoại, trung tâm logistics và các khu đô thị dịch vụ. Việc hình thành mạng lưới kết nối đồng bộ sẽ góp phần giảm chi phí vận tải, cải thiện khả năng tiếp cận thị trường và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp mở rộng hoạt động.

Đối với hạ tầng công nghiệp và logistics, Bắc Ninh ưu tiên các dự án phục vụ công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, sản xuất xanh và chuyển đổi năng lượng. Định hướng này không chỉ đáp ứng nhu cầu phát triển sản xuất mà còn góp phần nâng cao chất lượng thu hút đầu tư, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, gia tăng hàm lượng công nghệ và giảm tác động đến môi trường.

Trong lĩnh vực đô thị, thành phố hướng tới phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, bền vững, bảo đảm các khu đô thị và khu dân cư mới được hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật trước khi đưa vào khai thác. Đối với các khu vực đô thị hiện hữu, công tác chỉnh trang, cải tạo và nâng cấp sẽ được đẩy mạnh, gắn với việc từng bước hoàn thiện hệ thống cây xanh, công viên, quảng trường và không gian công cộng.

Việc nâng cao chất lượng hạ tầng đô thị được đặt trong mối quan hệ tổng thể giữa phát triển không gian, giao thông, môi trường và nhu cầu sinh hoạt của người dân. Theo đó, các khu đô thị không chỉ cần đáp ứng yêu cầu về nhà ở và hạ tầng kỹ thuật mà còn phải bảo đảm khả năng tiếp cận các tiện ích công cộng, tạo dựng môi trường sống thuận tiện, an toàn và có chất lượng.

Cùng với giao thông và đô thị, hạ tầng cấp nước, thoát nước và xử lý chất thải tiếp tục là những nhiệm vụ cần được quan tâm. Thành phố định hướng nâng cao năng lực cung cấp nước sạch, cải tạo hệ thống thoát nước, xử lý các điểm ngập úng cục bộ, đồng thời tăng cường thu gom, phân loại, vận chuyển và xử lý chất thải. Công tác kiểm soát nguồn thải tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và khu dân cư cũng được chú trọng nhằm hạn chế ô nhiễm, bảo vệ môi trường và nâng cao khả năng đáp ứng của hệ thống hạ tầng trước tốc độ đô thị hóa.

Diện mạo thành phố Bắc Ninh. (Ảnh: TTXVN phát)

Ở lĩnh vực hạ tầng số, Bắc Ninh định hướng phát triển đồng bộ hệ thống viễn thông, mạng băng rộng và các cơ sở dữ liệu dùng chung; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cấp chính quyền, đẩy mạnh ứng dụng nền tảng bản sao số trong quản lý đô thị. Đây là hướng đi nhằm nâng cao hiệu quả điều hành, hỗ trợ giám sát tình trạng vận hành của các hệ thống hạ tầng và từng bước hình thành phương thức quản lý đô thị dựa trên dữ liệu, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số.

Hạ tầng xã hội cũng được xác định là một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển đồng bộ. Thành phố sẽ rà soát nhu cầu, đầu tư nâng cấp trường học, cơ sở y tế, thiết chế văn hóa, thể thao và các công trình phúc lợi công cộng; đồng thời bảo đảm quỹ đất dành cho những công trình thiết yếu tại các khu đô thị, khu dân cư mới. Việc bố trí đầy đủ các công trình xã hội góp phần đáp ứng nhu cầu học tập, khám chữa bệnh, sinh hoạt văn hóa, thể thao và hưởng thụ các dịch vụ thiết yếu của người dân.

Với định hướng xuyên suốt là phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thông minh, xanh và an toàn, Bắc Ninh đặt mục tiêu nâng cao chất lượng quy hoạch, sử dụng hiệu quả nguồn lực và tăng cường khả năng kết nối giữa các hệ thống hạ tầng. Từ giao thông, công nghiệp, logistics đến đô thị, môi trường, hạ tầng số và hạ tầng xã hội, các lĩnh vực được triển khai theo hướng bổ trợ lẫn nhau, tạo nền tảng cho phát triển dài hạn./.