Bắc Ninh: Đa dạng cách làm, giảm nghèo bền vững

Đa dạng cách làm

Bên căn nhà kiên cố sắp hoàn thành, anh Nguyễn Minh Thoa, tổ dân phố Cô Mễ, phường Vũ Ninh không giấu được niềm vui khi gia đình sắp có nơi ở khang trang. Trước đây, do công việc của hai vợ chồng không ổn định, lại phải nuôi hai con nhỏ, cả gia đình anh Thoa sinh sống trong gian nhà cấp 4 lụp xụp, diện tích khoảng 10m2; nhiều năm thuộc diện hộ nghèo. Nắm bắt hoàn cảnh, năm nay, UBND phường Vũ Ninh kết nối các nguồn lực hỗ trợ gia đình anh 100 triệu đồng xóa nhà tạm. Cùng đó, giới thiệu việc làm cho hai vợ chồng, tạo nguồn thu nhập thường xuyên, ổn định. Nhờ vậy, gia đình anh có điều kiện ổn định cuộc sống, vươn lên thoát nghèo.

Lãnh đạo UBND xã Tây Yên Tử kiểm tra tiến độ rà soát hộ nghèo năm 2026.

Sống một mình, nguồn thu nhập chủ yếu từ việc bán trà đá, nhiều năm nay, bà Phạm Thị Kim, trú tại tổ dân phố Thanh Sơn (cùng phường Vũ Ninh) không có điều kiện cải tạo nhà ở. Mới đây, địa phương hỗ trợ 20 triệu đồng giúp bà sửa chữa toàn bộ mái nhà, khắc phục tình trạng dột mỗi khi trời mưa. Đồng chí Nguyễn Hoàng Long, Bí thư Đảng ủy phường Vũ Ninh cho biết: “Công tác giảm nghèo không dừng ở việc hỗ trợ theo chính sách chung mà được cụ thể hóa trên cơ sở rà soát, nắm bắt hoàn cảnh, nhu cầu của từng hộ. Với những gia đình còn sức lao động, địa phương chú trọng kết nối việc làm, tạo nguồn thu nhập ổn định; với người già neo đơn, khó khăn về nhà ở, ưu tiên hỗ trợ cải thiện điều kiện sinh hoạt”.

Vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều nhiệm vụ cấp huyện trước đây được chuyển giao về cấp xã. Khi trực tiếp đảm nhận nhiều nhiệm vụ, cấp ủy, chính quyền các xã, phường có điều kiện bám địa bàn, nắm chắc hoàn cảnh từng hộ để kịp thời triển khai giải pháp hỗ trợ phù hợp. Tại xã Tây Yên Tử, bên cạnh đầu tư các công trình giao thông, địa phương chú trọng hướng dẫn người dân chuyển đổi phương thức sản xuất, lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế. Hiện xã có 46 cơ sở sản xuất kinh doanh, tạo việc làm, thu nhập ổn định cho hàng trăm lao động địa phương. Qua rà soát sơ bộ năm 2026, xã có 102 hộ thoát nghèo, 228 hộ thoát cận nghèo; tỷ lệ nghèo đa chiều còn 3,4%, thấp hơn mục tiêu dưới 5% đặt ra đến năm 2027.

Ở xã An Lạc, địa phương phân công cán bộ phụ trách địa bàn; lựa chọn những người có kinh nghiệm, uy tín để hướng dẫn, hỗ trợ các hộ khó khăn phát triển sản xuất. Từng có nhiều năm thuộc diện hộ nghèo, bà Phan Thị Vinh, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn Thác, xã An Lạc mạnh dạn thay đổi phương thức sản xuất, lựa chọn cây trồng phù hợp với điều kiện đất đai. Từ trồng khoai tây, dưa đến phát triển cây táo, bà từng bước xây dựng mô hình sản xuất hiệu quả, ổn định kinh tế. Không chỉ vươn lên thoát nghèo, bà Vinh tích cực chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn hội viên phụ nữ lựa chọn cây trồng để phát triển kinh tế.

Phát huy vai trò cán bộ cơ sở

Theo thống kê, đến hết năm 2025, toàn thành phố còn 4.809 hộ nghèo, chiếm 0,56% và 13.537 hộ cận nghèo, chiếm 1,56% theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022 - 2025. Theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2027 - 2030, tỷ lệ hộ nghèo của thành phố là 0,91%, hộ cận nghèo là 1,58%.

Bà Phạm Thị Kim, tổ dân phố Thanh Sơn, phường Vũ Ninh được hỗ trợ kinh phí sửa nhà.

Tại nhiều địa phương, nhất là địa bàn miền núi, vùng đông đồng bào dân tộc thiểu số, một bộ phận người dân còn tâm lý trông chờ, chưa mạnh dạn thay đổi tập quán sản xuất; nguy cơ tái nghèo vẫn hiện hữu khi gặp thiên tai, dịch bệnh hoặc biến động về việc làm, thu nhập. Cùng đó, vận hành chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu cao hơn đối với đội ngũ cán bộ cơ sở bởi địa bàn quản lý rộng, đối tượng cần hỗ trợ đa dạng.

Giai đoạn 2026 - 2030, thành phố phấn đấu duy trì mức giảm tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2027 - 2030 từ 1-1,5%/năm; đến năm 2030, tỷ lệ hộ nghèo toàn thành phố xuống dưới 1%, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều tại các xã đặc biệt khó khăn dưới 10%.

Đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch UBND xã An Lạc cho biết: “Để giảm nghèo hiệu quả, cán bộ không chỉ nắm chắc chính sách mà còn phải sâu sát địa bàn, có kỹ năng vận động, hướng dẫn người dân phát triển sản xuất và kết nối các nguồn lực hỗ trợ. Chúng tôi yêu cầu, mỗi cán bộ được giao nhiệm vụ phải thường xuyên theo dõi, đồng hành, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho các hộ”.

Theo kế hoạch thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, giai đoạn 2026 - 2030, thành phố phấn đấu duy trì mức giảm tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2027 - 2030 từ 1-1,5%/năm; đến năm 2030, tỷ lệ hộ nghèo toàn thành phố xuống dưới 1%, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều tại các xã đặc biệt khó khăn dưới 10%. Để hoàn thành mục tiêu, trong giai đoạn này, UBND thành phố dự kiến bố trí hơn 12,3 nghìn tỷ đồng từ nguồn ngân sách trung ương, địa phương và các nguồn vốn hợp pháp khác thực hiện ba chương trình mục tiêu quốc gia: Xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Trên cơ sở nguồn lực được phân bổ, các địa phương chủ động rà soát, xác định mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ và danh mục công trình, dự án ưu tiên; đồng thời xây dựng kế hoạch, tiến độ và phương án huy động, bố trí nguồn lực phù hợp.