Bắc Ninh: Hậu kiểm sau bàn giao nhà, đất dôi dư

Phân loại đúng, xử lý phù hợp

Theo báo cáo của Sở Tài chính, đến đầu tháng 11/2026, toàn thành phố có 1.055 cơ sở nhà, đất dôi dư cần xử lý. Trong đó 1.046 cơ sở đã được xử lý theo các hình thức khác nhau; 9 cơ sở còn lại chuyển giao vào Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố và các chi nhánh để quản lý, xử lý, khai thác. Trong nhóm đã xử lý có 734 cơ sở được giao, điều chuyển hoặc chuyển đổi công năng cho các cơ quan, đơn vị quản lý, sử dụng. Đây là nhóm có số lượng lớn nhất, cho thấy việc bố trí lại tài sản gắn với nhu cầu thực tế là hướng giải quyết chủ yếu. Ngoài ra, 26 cơ sở được bố trí tạm cư cho các hộ dân hoặc đơn vị phục vụ dự án; 34 cơ sở đã ký hợp đồng thuê, 17 cơ sở có thông báo cho thuê; số còn lại được thu hồi, thanh lý, phá dỡ hoặc bàn giao về cấp xã quản lý.

Lãnh đạo Trường Phổ thông liên cấp Đào Duy Từ kiểm tra cơ sở vật chất, lên lịch công tác tại cơ sở mới là trụ sở UBND phường Khúc Xuyên cũ sau khi cải tạo, phục vụ giáo dục.

Ông Nguyễn Hồng Quang, Giám đốc Chi nhánh Trung tâm Phát triển quỹ đất Kinh Bắc cho biết: “Đơn vị được giao quản lý 54 cơ sở; đã điều chuyển 35 cơ sở về các cơ quan, đơn vị và phường; hoàn tất cho thuê 15 cơ sở. Bên cạnh đó, Chi nhánh đang bố trí 2 cơ sở làm nơi tạm cư cho các hộ dân bị thu hồi đất thực hiện dự án đường H2 và duy trì 2 cơ sở cho tạm sử dụng trong thời gian chờ phương án dài hạn. Thời gian đầu, công tác định giá gặp khó khăn do hồ sơ thất lạc hoặc quá cũ song việc bám sát các quy định, hướng dẫn đã giúp đơn vị từng bước tháo gỡ vướng mắc”.

Đối với 9 cơ sở còn lại có giá trị lớn tại các phường Kinh Bắc, Yên Phong và Võ Cường đang chờ quy hoạch, Sở Tài chính đề xuất phương án quản lý, khai thác phù hợp theo quy định pháp luật. Ông Nguyễn Thành Trung, Trưởng phòng Quản lý giá và Công sản (Sở Tài chính) nhấn mạnh: “Giải quyết tài sản dôi dư không thể áp dụng một cách làm cho mọi cơ sở. Vấn đề cốt lõi là phải xác định rõ tài sản còn khả năng sử dụng hay không, địa phương có nhu cầu gì, điều kiện pháp lý và quy hoạch cho phép thực hiện phương án nào. Phân loại đúng là cơ sở quan trọng để tránh tình trạng vừa để trống tài sản còn giá trị, vừa lựa chọn phương án khai thác không phù hợp”.

Gắn trách nhiệm của người đứng đầu sau bàn giao

Thực tế, sau nhận bàn giao tài sản công, nhiều đơn vị đã sử dụng hiệu quả. Tại trụ sở UBND phường Khúc Xuyên cũ, sau khi hoàn tất thủ tục thuê cơ sở có diện tích đất 1.181 m2, diện tích nhà 734 m2, Trường Phổ thông liên cấp Đào Duy Từ (phường Kinh Bắc) đã khẩn trương đầu tư cải tạo để mở rộng không gian phục vụ giáo dục.

Trụ sở cũ của Ngân hàng Nhà nước khu vực 12 (phường Kinh Bắc) được Hội Doanh nhân trẻ thành phố thuê và đầu tư cải tạo khang trang.

Ông Hà Huy Bằng, Chủ tịch Hội đồng quản trị nhà trường chia sẻ: “Khi tiếp nhận, cơ sở vật chất đã xuống cấp, nhiều hạng mục cần sửa chữa và bên trong hoàn toàn không có trang thiết bị. Sau một tháng vừa cải tạo vừa dọn dẹp, nhà trường đã đưa tầng 1 và tầng 2 vào sử dụng làm phòng làm việc của Ban Giám hiệu cùng các phòng chức năng; tầng 3 tiếp tục được hoàn thiện hệ thống điện, điều hòa để làm hội trường. Cơ sở khang trang này là động lực lớn giúp chúng tôi nâng cao chất lượng giáo dục, phục vụ thiết thực cho con em Nhân dân địa phương”.

Đến đầu tháng 11/2026, toàn thành phố có 1.055 cơ sở nhà, đất dôi dư cần xử lý; trong đó 1.046 cơ sở đã được xử lý theo các hình thức khác nhau; 9 cơ sở còn lại đã được chuyển giao vào Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố và các chi nhánh để quản lý, xử lý, khai thác.

Tương tự, tại trụ sở Ban Quản lý dự án xây dựng thành phố Bắc Ninh cũ (số 120 đường Ngô Gia Tự, phường Kinh Bắc) với diện tích đất hơn 1.160 m2 diện tích nhà hơn 1.389 m2, sau khi được Công ty trách nhiệm hữu hạn Kỹ thuật cơ nhiệt lạnh Bình Minh (phường Võ Cường) thuê trong thời hạn 5 năm, doanh nghiệp đã bắt tay ngay vào sửa chữa hệ thống cơ điện, cải tạo thành không gian làm việc và kinh doanh hiện đại. Đại diện doanh nghiệp thông tin, đơn vị đang đẩy nhanh tiến độ để đưa công trình vào khai thác, sử dụng ngay trước Tết Nguyên đán 2027. Tuy nhiên, việc xử lý tài sản công tại một số địa phương, đơn vị có tình trạng lơ là, thiếu phương án khai thác cụ thể sau bàn giao, dẫn đến nguy cơ tài sản tiếp tục xuống cấp. Để khắc phục tình trạng này, thành phố đã yêu cầu giao tài sản phải đi đôi với gắn trách nhiệm cụ thể đến người đứng đầu, kiên quyết không để xảy ra thất thoát, lãng phí. Các địa phương, đơn vị liên quan khi xử lý tài sản công phải thiết lập hợp đồng chặt chẽ, với những điều khoản ràng buộc cụ thể: Bên thuê phải nộp tiền đặt cọc bảo đảm nghĩa vụ (tương ứng 3 tháng tiền thuê), tuân thủ nghiêm ngặt mục đích sử dụng, chịu trách nhiệm duy tu, bảo dưỡng, không làm ảnh hưởng kết cấu công trình; đồng thời, phải chấp nhận thu hồi theo quy định nếu Nhà nước cần sử dụng đất cho các dự án phát triển chung.

Cùng với đó, việc áp dụng chính sách ưu đãi giảm tiền thuê đất cũng cần đi đôi với công tác thanh tra, kiểm tra điều kiện thụ hưởng, bảo đảm hỗ trợ đúng đối tượng, đúng mục đích. Từ yêu cầu thực tiễn, ngành Tài chính và các cơ quan chức năng tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu số hóa theo từng cơ sở, cập nhật xuyên suốt từ quyết định xử lý đến bàn giao và sử dụng. Với nhóm chờ quy hoạch hay các cơ sở đã chuyển giao về cấp xã, chính quyền cơ sở phải chủ động bảo vệ hiện trạng, quản lý chặt ranh giới.

Giải quyết hiệu quả tài sản công dôi dư là bài toán quan trọng nhằm tăng thu ngân sách. Gắn chặt trách nhiệm sau bàn giao, phát huy tinh thần chủ động của các đơn vị trực tiếp quản lý sẽ góp phần chống lãng phí, sử dụng hiệu quả tài sản công.