Bắc Ninh: Kiên quyết xử lý các dự án chậm đưa đất vào sử dụng

Làm rõ nguyên nhân

Theo khoản 8, Điều 81, Luật Đất đai 2024, đất được giao, cho thuê để thực hiện dự án đầu tư mà không được sử dụng trong 12 tháng liên tục kể từ khi nhận bàn giao trên thực địa hoặc chậm sử dụng quá 24 tháng so với kế hoạch ghi trong dự án sẽ được xem xét gia hạn tối đa 24 tháng và phải nộp bổ sung tiền sử dụng hoặc thuê đất. Hết thời gian gia hạn, doanh nghiệp vẫn không đưa đất vào sử dụng thì Nhà nước thu hồi, không bồi thường.

UBND thành phố thu hồi khu đất của dự án đầu tư xây dựng Trường Đại học Kinh Bắc, phường Từ Sơn.

Dự án đầu tư xây dựng Trường Đại học Kinh Bắc tại phường Từ Sơn do Công ty trách nhiệm hữu hạn Chân - Thiện - Mỹ làm chủ đầu tư là một ví dụ. Năm 2011, doanh nghiệp được cấp có thẩm quyền cho thuê hơn 280.949 m² để thực hiện dự án phục vụ mục đích giáo dục và đào tạo. Chủ đầu tư cam kết năm 2013 sẽ triển khai dự án. Sau đó, do không bảo đảm tiến độ, chủ đầu tư được gia hạn sử dụng đất. Tuy vậy, đất vẫn chưa được đưa vào sử dụng theo cam kết sau khi hết thời gian gia hạn.

Tương tự, dự án Khu nhà ở xã Tam Sơn, phường Tam Sơn do Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng và Phát triển Trường An 28 làm chủ đầu tư cũng chậm tiến độ sử dụng đất. Dự án có diện tích hơn 13.527 m², được phê duyệt năm 2020 để đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu nhà ở, thực hiện trong giai đoạn 2020-2021. Đến đầu năm 2026, dự án được xác định chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong hồ sơ đầu tư.

Tại phường Bắc Giang cũng có hai dự án chậm đưa đất vào sử dụng. Đó là dự án Phòng khám Đa khoa chất lượng cao quốc tế Tâm Hồng Ngọc, diện tích 780 m², do Công ty cổ phần Bệnh viện đa khoa quốc tế Toàn Mỹ làm chủ đầu tư; dự án Trung tâm thương mại và dịch vụ khách sạn do Công ty cổ phần Trung Tín thực hiện.

Tại các xã, phường, nhiều dự án khác cũng chậm đưa đất vào sử dụng như: Dự án Trung tâm vui chơi và dịch vụ du lịch của Công ty trách nhiệm hữu hạn Thái Sơn Blu, phường Tiền Phong; dự án của Công ty cổ phần IBT tại tổ dân phố Dõng, phường Tân Tiến...

Qua rà soát sơ bộ của cơ quan chức năng, toàn thành phố hiện có hơn 100 dự án chậm triển khai, chưa đưa đất vào sử dụng hoặc sử dụng không hiệu quả, tập trung ở các xã, phường: Bắc Giang, Lục Nam, Yên Dũng, Từ Sơn, Tam Sơn, Đại Đồng, Tân Tiến… Nguyên nhân xuất phát từ cả khó khăn khách quan và hạn chế trong quá trình tổ chức thực hiện. Một số nhà đầu tư chưa bảo đảm năng lực tài chính. Bên cạnh đó có những vướng mắc về thủ tục pháp lý, quy hoạch và giải phóng mặt bằng khiến thời gian thực hiện dự án kéo dài. Có chủ đầu tư chưa chủ động khắc phục bất cập, thiếu quyết liệt trong tổ chức thực hiện dự án.

Xử lý đúng quy định

Tháng 4/2026, UBND thành phố quyết định thành lập Tổ công tác rà soát, thống kê, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và xử lý các dự án không đưa đất vào sử dụng, chậm tiến độ sử dụng đất. Tổ trưởng là đại diện lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thành viên Tổ công tác gồm đại diện các sở, ngành liên quan và chủ tịch UBND các xã, phường nơi có dự án. Tổ công tác có nhiệm vụ rà soát hiện trạng, làm rõ nguyên nhân chậm tiến độ, kiểm tra nghĩa vụ tài chính và đề xuất hướng xử lý theo thẩm quyền. Kết quả thực hiện được báo cáo Chủ tịch UBND thành phố định kỳ trước ngày 25 của tháng cuối mỗi quý.

Trên cơ sở rà soát, Tổ công tác đã kiểm tra, đánh giá và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Nhà đầu tư cam kết đưa vào hoạt động khoảng 50 dự án. Ngoài ra, thành phố đã thực hiện các biện pháp xử lý cụ thể. Dự án Đại học Kinh Bắc bị thu hồi hơn 280.949 m² đất, giao Trung tâm Phát triển quỹ đất quản lý, khai thác theo quy định. UBND thành phố cũng thu hồi hơn 42.000 m² đất của Công ty trách nhiệm hữu hạn Thái Sơn Blu, giao Trung tâm Phát triển quỹ đất quản lý.

Với dự án Khu nhà ở xã Tam Sơn, tháng 7 năm nay, Chủ tịch UBND thành phố đã ban hành quyết định cho phép Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng và Phát triển Trường An 28 gia hạn sử dụng hơn 13.527 m² đất trong 24 tháng kể từ ngày ký để tiếp tục thực hiện dự án. Doanh nghiệp này phải nộp khoản tiền bổ sung trong thời gian gia hạn theo thông báo của cơ quan thuế; điều chỉnh dự án đầu tư theo quy định và triển khai đúng thời hạn. Nếu hết thời gian gia hạn mà đất vẫn chưa được đưa vào sử dụng, Nhà nước sẽ thu hồi đất, không bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất. UBND thành phố cũng gia hạn tiến độ sử dụng đất cho Công ty cổ phần IBT 24 tháng.

Tuy nhiên, thu hồi đất mới là bước đầu trong quá trình xử lý các dự án vi phạm. Sau thu hồi, việc quản lý chặt chẽ hiện trạng, xác định phương án sử dụng phù hợp với quy hoạch và sớm phát huy giá trị quỹ đất mới có ý nghĩa quan trọng, nhằm tránh phát sinh tình trạng bỏ hoang. Về nhiệm vụ thời gian tới, ông Bùi Quang Huy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: "Tổ công tác sẽ tiếp tục rà soát từng dự án, làm rõ nguyên nhân chậm tiến độ, tham mưu tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc để sớm đưa dự án vào hoạt động, đồng thời xem xét đề xuất xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Những dự án đủ căn cứ thu hồi đất sẽ được xử lý theo quy định pháp luật, bảo đảm đất đai không bị bỏ hoang, lãng phí, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương".