Bắc Ninh: Sắp xếp thôn, tổ dân phố, tạo dư địa phát triển

Linh hoạt điều chỉnh

Phường Vũ Ninh có 28 tổ dân phố song quy mô chưa đồng đều, nhiều tổ có số hộ và dân số thấp hơn tiêu chuẩn quy định. Cùng đó, quá trình đô thị hóa khiến nhiều khu dân cư liền kề sử dụng chung hệ thống giao thông, điện chiếu sáng và các công trình hạ tầng công cộng. Phường xây dựng phương án sắp xếp theo hướng tổ chức lại không gian quản lý dân cư phù hợp với yêu cầu phát triển đô thị.

Đồng chí Nguyễn Hoàng Long, Bí thư Đảng ủy phường Vũ Ninh trao quyết định thành lập các chi bộ tổ dân phố sau sắp xếp.

Không chỉ thực hiện hợp nhất các tổ dân phố có quy mô nhỏ, địa phương rà soát tổng thể dân số, hạ tầng, địa giới hành chính và định hướng phát triển để điều chỉnh, hình thành các tổ dân phố mới có quy mô hợp lý hơn. Sau sắp xếp, phường còn 13 tổ dân phố, giảm 15 tổ so với trước, tương ứng 53,6%.

Đáng chú ý, 12/13 tổ dân phố mới được thành lập có sự điều chỉnh, bổ sung diện tích và dân số từ các tổ khác liền kề. Việc sắp xếp được thực hiện trên cơ sở bảo đảm sự tương đồng về điều kiện sinh hoạt, yếu tố văn hóa cộng đồng, đồng thời lựa chọn các tuyến giao thông hiện có cũng như đang quy hoạch làm ranh giới, tạo thuận lợi cho công tác quản lý và định hướng phát triển.

Đồng chí Nguyễn Hoàng Long, Bí thư Đảng ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo sắp xếp tổ dân phố phường Vũ Ninh cho biết: “Việc sắp xếp không chỉ nhằm bảo đảm tiêu chuẩn về quy mô dân số, số hộ dân theo quy định mà còn hướng tới mục tiêu mở rộng không gian phát triển. Nhờ đó, các tổ dân phố mới được hình thành có quy mô hợp lý hơn, dân cư sống tập trung hơn”.

Cán bộ Ban Xây dựng Đảng phường Nếnh rà soát, xây dựng Đề án nhân sự tại các tổ dân phố sau sắp xếp.

Thực hiện chỉ đạo của cấp trên, toàn tỉnh sắp xếp 2.393 thôn, tổ dân phố để thành lập 923 thôn, tổ dân phố mới (một số thôn, tổ dân phố giữ nguyên, không phải sắp xếp lại). Sau sắp xếp, tỉnh Bắc Ninh còn 1.388 thôn, tổ dân phố; giảm 1.470 thôn, tổ dân phố, tỷ lệ 51,43%. Cùng với hợp nhất các đơn vị, nhiều địa phương đã xem xét điều chỉnh một số khu vực dân cư phù hợp với ranh giới tự nhiên, hệ thống giao thông và định hướng phát triển đô thị.

Phường Đa Mai tiến hành sắp xếp toàn bộ 725 hộ dân thuộc tổ dân phố số 1 và số 2, cắt một phần tổ dân phố Mỹ Cầu, tổ dân phố số 3 và tổ dân phố số 4 để thành lập tổ dân phố Minh Khai. Tương tự, cùng với sắp xếp nguyên hiện trạng xóm 1 và 2, phường Bồng Lai cắt một phần xóm 3 và 4 (nằm ở phía bên này ranh giới) để thành lập tổ dân phố Vũ Dương 1.

Hay như tại xã Quang Trung, do 123 hộ dân thôn Lữ Vân sinh sống tại hai khu vực xa nhau, địa phương rà soát, quyết định giữ 81 hộ để sáp nhập với các thôn: Khánh Châu, Long Vân và Đài Sơn thành lập thôn Lữ Vân (mới); 42 hộ còn lại của thôn Lữ Vân (cũ) sáp nhập với các thôn: Cảm, Mai Hoàng để thành lập thôn Phúc Sơn.

Đồng chí Hoàng Văn Hải, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND, Trưởng Ban Chỉ đạo sắp xếp thôn xã Quang Trung cho biết: “Trước đây, 59 thôn trên địa bàn có quy mô nhỏ, dân cư phân tán nên công tác quản lý, đầu tư hạ tầng và tổ chức các hoạt động cộng đồng gặp không ít khó khăn. Sau sắp xếp, 15 thôn của xã đều có quy mô từ 515 - 530 hộ/thôn, bảo đảm liền vùng, liền khoảnh”.

Mở rộng không gian phát triển

Hoàn thành sắp xếp các thôn, tổ dân phố mới đánh dấu bước chuyển quan trọng, phù hợp với yêu cầu đổi mới mô hình quản lý và xây dựng chính quyền địa phương tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Theo ghi nhận tại nhiều địa phương, người dân cơ bản đồng tình, ủng hộ chủ trương sắp xếp bởi những lợi ích thiết thực mang lại trong công tác quản lý, đầu tư phát triển và nâng cao chất lượng đời sống cộng đồng.

Cử tri đại diện hộ gia đình bỏ phiếu tham gia ý kiến về Đề án sắp xếp thôn trên địa bàn xã Yên Thế.

Sau sắp xếp, quy mô các thôn, tổ dân phố được mở rộng, số lượng đầu mối giảm đáng kể, góp phần tinh gọn đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở, giảm chi phí quản lý hành chính.

Theo tổng hợp của Sở Nội vụ, toàn tỉnh giảm khoảng 4,4 nghìn người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Quan trọng hơn, việc hình thành các đơn vị dân cư có quy mô lớn tạo điều kiện thuận lợi để tập trung nguồn lực đầu tư, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở.

Sau sắp xếp, quy mô các thôn, tổ dân phố được mở rộng, số lượng đầu mối giảm đáng kể, góp phần tinh gọn đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở, giảm chi phí quản lý hành chính. Theo tổng hợp của Sở Nội vụ, toàn tỉnh giảm khoảng 4,4 nghìn người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Ông Thẩm Đức Độ, thôn Phồn Xương, xã Yên Thế chia sẻ: “Tôi cũng như nhiều người dân trong thôn đều đồng thuận với chủ trương sắp xếp. Chúng tôi tin tưởng cấp ủy và đội ngũ cán bộ thôn sau sắp xếp sẽ phát huy tinh thần đoàn kết, đổi mới phương thức hoạt động, tạo động lực để xây dựng khu dân cư ngày càng phát triển”.

Tại xã Yên Thế, sau khi sắp xếp 50 thôn thành 12 thôn mới, địa phương xác định ưu tiên đầu tư hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là các tuyến giao thông kết nối vùng, kết nối liên xã và giao thông đối ngoại. Đây được xem là nền tảng quan trọng để từng bước hoàn thiện các tiêu chí phát triển đô thị, phấn đấu trở thành phường trước năm 2030. Cùng với đó, xã đẩy mạnh thu hút đầu tư xây dựng các khu dân cư, thương mại, dịch vụ sinh thái gắn với phát huy giá trị quần thể Di tích quốc gia đặc biệt Những địa điểm khởi nghĩa Yên Thế.

Tương tự, xã Bảo Đài cũng xác định việc sắp xếp thôn là cơ hội để tổ chức lại không gian sản xuất, phát huy hiệu quả lợi thế về đất đai và nông nghiệp. Trên cơ sở 22 thôn mới được thành lập, địa phương định hướng phát triển các vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung theo hướng hiện đại, ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

Theo đồng chí Dương Công Định, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND, Trưởng Ban Chỉ đạo sắp xếp thôn xã Bảo Đài, các đơn vị dân cư sau sắp xếp có quy mô lớn hơn, tạo điều kiện thuận lợi để địa phương quy hoạch vùng sản xuất tập trung, đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất và từng bước hình thành các chuỗi liên kết trong nông nghiệp.

Thực tế, sắp xếp thôn, tổ dân phố không chỉ tạo thuận lợi trong quản lý mà còn mở ra cơ hội để các địa phương quy hoạch lại không gian phát triển, tập trung đầu tư kết cấu hạ tầng và khai thác hiệu quả hơn các tiềm năng, lợi thế sẵn có.

Bài, ảnh: Sỹ Quyết

Đồng chí Nghiêm Văn Hách, Bí thư Đảng ủy xã Tam Đa: Nâng chất lượng đội ngũ cán bộ, tạo nền tảng quản trị đô thị

Vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã Tam Đa luôn xác định tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý là nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Nhờ đó, bộ máy chính quyền hoạt động thông suốt, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.

Thực hiện chủ trương xây dựng tỉnh Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, Tam Đa đang nỗ lực phấn đấu trở thành phường. Xã khẩn trương thực hiện việc xây dựng Đề án và tập trung hoàn thiện các tiêu chí theo quy định.

Quá trình chuyển đổi từ địa bàn nông thôn sang đô thị đòi hỏi tư duy quản trị hiện đại, khoa học và chuyên nghiệp hơn. Vì vậy, việc kiện toàn tổ chức, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đủ mạnh được xác định là khâu then chốt. Thực hiện chỉ đạo của Trung ương, của tỉnh về sáp nhập các thôn, tổ dân phố, xã Tam Đa vừa thực hiện sắp xếp, sáp nhập từ 12 thôn xuống còn 9 thôn theo hướng tinh gọn, phù hợp thực tiễn.

Ngay sau sắp xếp, Đảng ủy xã tập trung lãnh đạo công tác nhân sự đội ngũ cán bộ chủ chốt ở các thôn, chú trọng lựa chọn, bố trí những cán bộ có phẩm chất, năng lực, uy tín, có khả năng quy tụ Nhân dân, tư duy đổi mới và tinh thần trách nhiệm cao để đáp ứng yêu cầu quản lý theo định hướng phát triển đô thị.

Cùng với đó, Đảng ủy xã tiếp tục lãnh đạo đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành. Tam Đa tự hào là một trong những địa phương tích cực đi đầu trong chuyển đổi số. Việc số hóa quy trình công việc không chỉ nâng cao hiệu quả hoạt động của cán bộ từ xã đến thôn, giảm áp lực quản lý mà còn tạo thuận lợi cho người dân trong tiếp cận thông tin và sử dụng dịch vụ công.

Việc vận hành hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp, tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức xã cùng với xây dựng đội ngũ những người làm việc không chuyên trách các thôn trên nền tảng chuyển đổi số vững chắc chính là tiền đề quan trọng để Tam Đa nâng cao năng lực quản trị, sẵn sàng trở thành phường trong thời gian tới, đóng góp tích cực vào mục tiêu xây dựng tỉnh Bắc Ninh văn minh, hiện đại.

Đồng chí Nguyễn Khắc Hùng, Bí thư Chi bộ thôn Tráng Qúan, xã Tiên Lục: Phát huy tinh thần trách nhiệm, xây dựng Chi bộ vững mạnh

Từng kinh qua nhiều vị trí chủ chốt tại xã, gần đây nhất là Bí thư Chi bộ thôn Gai Bún trước sáp nhập, tôi rất vinh dự khi được Ban chấp hành Đảng bộ xã tin tưởng, tín nhiệm phân công giữ chức vụ Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng Ban Công tác mặt trận thôn Tráng Quán.

Tôi hiểu rằng, sáp nhập thôn tạo dư địa phát triển nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác lãnh đạo của chi bộ để tạo sự đồng thuận và gắn kết trong Nhân dân nhằm thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế -xã hội. Tôi sẽ phát huy vai trò gương mẫu, trách nhiệm cùng tập thể chi ủy xây dựng chi bộ vững mạnh, giữ vững sự đoàn kết, nguyên tắc tập trung dân chủ.

Chi bộ sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, phát huy hiệu quả hệ thống loa truyền thanh kết hợp với các nhóm Zalo chi bộ, Zalo cộng đồng để kịp thời truyền tải chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đến từng người dân. Đồng thời, tập trung lãnh đạo cán bộ, đảng viên và Nhân dân thực hiện các nhiệm vụ chính trị trọng tâm của địa phương. Đặc biệt là công tác tuyên truyền, vận động cán bộ, đảng viên và Nhân dân chấp hành tốt chủ trương thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng giai đoạn 2 dự án đầu tư hạ tầng Khu công nghiệp Nghĩa Hưng.

Chi bộ phân công, gắn trách nhiệm đến từng đảng viên trực tiếp phụ trách từng hộ gia đình; quyết tâm thực hiện tốt quy trình, phối hợp rà soát nguồn gốc đất, đối thoại thẳng thắn, tôn trọng quyền lợi chính đáng và giải quyết những vấn đề phát sinh (nếu có) ngay từ cơ sở nhằm sớm bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư triển khai dự án, tạo đà phát triển kinh tế địa phương. Từng đồng chí đảng viên trong chi bộ phải gương mẫu đi đầu trong mọi phong trào để quần chúng noi theo.

Sau khi sắp xếp, địa bàn thôn rộng hơn, dân số đông hơn, trong khi đội ngũ cán bộ thu gọn lại và phải tiếp cận nhanh với công nghệ số nên gặp không ít khó khăn, áp lực. Để đội ngũ những người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố yên tâm công tác và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, chúng tôi rất mong muốn cấp ủy, chính quyền tỉnh, xã quan tâm hơn nữa đến chế độ, chính sách cho đội ngũ này.

Đồng thời, kính mong các cơ quan chức năng tăng cường tổ chức tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác cho đội ngũ những người làm việc không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Ông Phan Văn Mậm (72 tuổi), tổ dân phố Trại Cháy, phường Phượng Sơn: Đầu tư xây dựng các thiết chế văn hóa, đáp ứng nhu cầu của người dân

Tổ dân phố Trại Cháy (mới) được hình thành trên cơ sở sắp xếp nguyên hiện trạng, dân cư của các tổ dân phố: Nhất Thành (223 hộ), Thum Mới (141 hộ) và Trại Cháy (221 hộ). Sau sắp xếp, quy mô dân cư lớn hơn, số hộ dân tăng lên đáng kể, đặt ra yêu cầu mới trong công tác quản lý, điều hành ở cơ sở.

Tuy nhiên, theo tôi đây cũng là cơ hội để địa phương tập trung quy hoạch lại nguồn lực đầu tư hạ tầng và các công trình phục vụ cộng đồng theo hướng đồng bộ, hiệu quả hơn. Điều chúng tôi quan tâm nhất sau sắp xếp là việc đầu tư các thiết chế văn hóa, thể thao tương xứng với quy mô của tổ dân phố mới.

Trước đây, mỗi tổ dân phố đều có nhà văn hóa hoặc khu sinh hoạt cộng đồng riêng, song quy mô còn nhỏ, cơ sở vật chất chưa thực sự đồng bộ. Một số hoạt động hội họp, sinh hoạt cộng đồng khác thường gặp khó khăn do không gian hạn chế. Trong khi đó, nhu cầu sinh hoạt văn hóa, rèn luyện thể chất của người dân ngày càng cao, nhất là đối với người cao tuổi, phụ nữ, thanh thiếu niên và trẻ em.

Chúng tôi mong rằng sau sắp xếp, chính quyền địa phương sẽ rà soát tổng thể hệ thống thiết chế hiện có để xây dựng phương án đầu tư phù hợp. Nếu có điều kiện, nên nghiên cứu nâng cấp hoặc xây dựng nhà văn hóa với quy mô lớn hơn, bảo đảm đủ không gian phục vụ hội họp, sinh hoạt cộng đồng và tổ chức các hoạt động văn hóa của Nhân dân.

Cùng với đó là đầu tư sân vận động, khu thể thao, khu vui chơi và các điểm luyện tập ngoài trời, đáp ứng nhu cầu rèn luyện sức khỏe, nâng cao đời sống tinh thần của người dân.Việc đầu tư các công trình này cần được tính toán trên cơ sở quy mô dân số hiện tại cũng như định hướng phát triển lâu dài của tổ dân phố mới, tránh tình trạng vừa xây dựng đã quá tải.