Bắc Ninh: Tạo nguồn vận động viên kế cận cho thể thao thành tích cao

Phát hiện, bồi dưỡng từ sớm

Trong số các bộ môn đang được Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao Bắc Ninh số 1 và Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao Bắc Ninh số 2 đào tạo, cờ tướng là một trong những môn có lực lượng vận động viên trẻ chiếm tỷ lệ cao. Đội tuyển hiện có 26 kỳ thủ, trong đó gần 90% vận động viên có tuổi đời từ 6 đến 20. Dù mới được thành lập cách đây vài năm và đưa vào hệ thống các giải thi đấu, cờ tướng Bắc Ninh đã sớm tạo được dấu ấn trong làng cờ tướng Việt Nam.

Các kỳ thủ của đội tuyển cờ tướng tỉnh Bắc Ninh ôn luyện các thế cờ.

Để có được lực lượng này, công tác phát hiện, tuyển chọn được thực hiện ngay từ cơ sở. Anh Phạm Xuân Quang, huấn luyện viên môn cờ tướng cho biết: “So với nhiều môn khác, cờ tướng là môn thể thao trí tuệ, khá kén người chơi. Hằng năm, các huấn luyện viên được giao nhiệm vụ phối hợp tìm kiếm, tuyển chọn vận động viên từ các câu lạc bộ cờ tướng ở thôn, xóm, tổ dân phố và trường học. Trên cơ sở đó, tham mưu với lãnh đạo đơn vị xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ thi đấu cho các em”.

Dưới sự kèm cặp, huấn luyện của huấn luyện viên, nhiều kỳ thủ nhí đã từng bước khẳng định năng lực qua các giải đấu, trong đó, Phùng Bảo Quyên (sinh năm 2007), Thân Quang Phúc, Vũ Đức Đạt, Vũ Đức Nguyên (sinh năm 2018)… là những gương mặt trẻ, từng thi đấu và giành nhiều huy chương ở các giải vô địch trẻ trong nước và quốc tế. Chỉ tính từ đầu năm 2026 đến nay, các vận động viên cờ tướng Bắc Ninh thi đấu 3/6 giải trong hệ thống thi đấu quốc gia giành tổng số 100 huy chương, gồm 29 Huy chương Vàng, 29 Huy chương Bạc và 42 Huy chương Đồng.

Cùng với cờ tướng, đá cầu, jujitsu cũng là những bộ môn có nhiều vận động viên trẻ lứa tuổi học sinh đạt thành tích tại các giải trẻ vô địch quốc gia, châu lục và thế giới. Ở môn đá cầu có các vận động viên Lê Hào Quang (sinh năm 2010), Tăng Tiến Đạt (sinh năm 2009), Nguyễn Quang Trương, Nguyễn Văn Phong (sinh năm 2011), Nguyễn Anh Tú (sinh năm 2012)… Môn Jujitsu có các võ sĩ Chu Thị Trang, Chu Thị Huyền (sinh năm 2009), Nguyễn Trường Thủy, Hoàng Tuấn Anh, Trần Huy Lâm (sinh năm 2012)…

Nguồn vận động viên trẻ cũng được các trung tâm tìm kiếm chủ yếu từ các giải phong trào do ngành Giáo dục và các địa phương tổ chức. Theo ông Bùi Ngọc Anh, Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao Bắc Ninh số 1, những vận động viên đạt thành tích xuất sắc tại các giải được đơn vị tuyển chọn, tiếp tục bồi dưỡng theo hướng chuyên sâu. Việc tăng cường tham gia các giải trẻ cũng là giải pháp quan trọng giúp vận động viên có cơ hội cọ xát, trưởng thành về chuyên môn và bản lĩnh thi đấu.

Thu hút, giữ chân vận động viên triển vọng

Bên cạnh những thuận lợi, công tác tuyển chọn và đào tạo vận động viên trẻ của tỉnh vẫn gặp không ít khó khăn. Hiện nay, các gia đình định hướng cho con theo con đường thể thao chuyên nghiệp chưa nhiều. Với những học sinh có năng khiếu được tuyển chọn vào các trung tâm huấn luyện, thời gian tập luyện còn hạn chế do phải học chính khóa, học phụ đạo… Đáng chú ý, sau khi học xong lớp 12, không ít em lựa chọn ôn thi vào các trường đại học, theo đuổi những ngành nghề không phải chuyên ngành thể thao.

Thời gian tới, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục phối hợp với các ngành, đoàn thể, chính quyền các địa phương tổ chức nhiều giải phong trào nhằm phát hiện, tuyển chọn những vận động viên trẻ tiêu biểu, xuất sắc để có hướng đào tạo, bồi dưỡng.

Theo các chuyên gia, để một vận động viên từ lúc được tuyển chọn đến khi có thể thi đấu ở các giải trẻ, giải vô địch là cả quá trình rèn luyện về thể lực, chiến thuật và tâm lý. Để giành được một tấm huy chương, vận động viên có thể phải mất 5-10 năm, thậm chí lâu hơn. Trong khi đó, thể thao thành tích cao ngày càng có sự cạnh tranh rất lớn. Nhiều tỉnh, thành phố, ngành đầu tư mạnh cho lực lượng trẻ. Nếu không có chiến lược lâu dài, việc duy trì nguồn vận động viên kế cận sẽ khó đáp ứng yêu cầu phát triển.

Thực tế, Bắc Ninh đã có nhiều vận động viên trưởng thành từ khi còn là học sinh, hiện vẫn gắn bó với sự nghiệp thể thao của tỉnh, thi đấu giành nhiều huy chương danh giá ở các đấu trường trong nước, quốc tế như: Nguyễn Thị Oanh, Phạm Tiến Sản (điền kinh), Đoàn Thị Vân Anh (cờ vua), Nguyễn Thị Thu Thủy (wushu), Phùng Mạnh Tú (đá cầu)… Những gương mặt này là minh chứng cho giá trị của quá trình đào tạo, bồi dưỡng lâu dài, đồng thời là niềm tự hào của thể thao Bắc Ninh.

Để tạo nguồn vận động viên trẻ rất cần sự phối hợp giữa ngành thể thao, ngành Giáo dục, các địa phương, các câu lạc bộ và gia đình. Theo ông Nguyễn Trọng Bắc, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, thời gian tới, Sở tiếp tục phối hợp với các ngành, đoàn thể, chính quyền các địa phương tổ chức nhiều giải phong trào nhằm phát hiện, tuyển chọn những vận động viên trẻ tiêu biểu, xuất sắc để có hướng đào tạo, bồi dưỡng.

Tích cực tạo điều kiện cho vận động viên trẻ tham gia các giải đấu lớn, tạo môi trường để các em trưởng thành về bản lĩnh, tích lũy kinh nghiệm chuyên môn, đạt thành tích cao trong thi đấu. Cùng đó, tiếp tục tham mưu hoàn thiện các cơ chế, chính sách, chế độ đãi ngộ phù hợp để các vận động viên trẻ có thêm động lực theo đuổi đam mê, phát huy tài năng, cống hiến cho thể thao thành tích cao của tỉnh.