Bắc Ninh: Tập trung gỡ 'nút thắt' khi làm sạch, làm giàu dữ liệu đất đai

Hồ sơ thiếu, dữ liệu chưa đồng bộ

Thực hiện kế hoạch làm sạch, làm giàu dữ liệu đất đai, toàn tỉnh hiện có gần 3,5 triệu thửa đất cần hoàn thiện theo tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”. Trong đó, khoảng 2,6 triệu thửa đất đã được xây dựng cơ sở dữ liệu; riêng năm 2026 phải thực hiện làm sạch, làm giàu trên 1,9 triệu thửa.

Đồng chí Phí Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường (người đứng, bên trái) kiểm tra công tác làm sạch, làm giàu dữ liệu đất đai tại thôn Đồng Đỉnh, xã Lục Sơn.

Khối lượng công việc lớn trong khi thời gian thực hiện gấp đang tạo áp lực không nhỏ đối với các địa phương. Nhiều xã, phường vẫn phải đồng thời triển khai các nhiệm vụ chính trị khác, đặc biệt là công tác sáp nhập thôn, tổ dân phố. Lực lượng tham gia chủ yếu gồm cán bộ địa chính, cán bộ thôn và các lực lượng không chuyên trách như đoàn viên thanh niên, giáo viên…, phần lớn chưa được đào tạo chuyên sâu về đất đai và công nghệ thông tin.

Cùng với khó khăn về nhân lực, những tồn tại kéo dài trong hồ sơ địa chính qua nhiều thời kỳ tiếp tục là “nút thắt” lớn cần được tháo gỡ.

Tại xã Phúc Hòa, địa phương được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã: Phúc Hòa, Liên Chung và Hợp Đức nên hệ thống bản đồ địa chính được đo đạc ở nhiều thời kỳ khác nhau, từ năm 2007 đến năm 2019. Qua nhiều năm sử dụng, dữ liệu phát sinh nhiều biến động nhưng chưa được cập nhật đồng bộ. Đáng chú ý, hồ sơ địa chính của các đơn vị cũ chủ yếu được lập từ giai đoạn 1992, nhiều tài liệu được trích đo thủ công.

Ông Nguyễn Biên Thùy, Phó Chủ tịch UBND xã Phúc Hòa cho biết: “Toàn bộ bản đồ giải thửa đất nông nghiệp của xã Phúc Hòa cũ và xã Hợp Đức cũ đã bị thất lạc, khiến việc quy chủ, xác định vị trí thửa đất gặp rất nhiều khó khăn. Nhiều giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp từ năm 2000 nhưng người dân chưa nhận hoặc hồ sơ lưu trữ không đầy đủ, khiến việc đối chiếu, xác minh kéo dài”.

Nhân dân thôn Quỷnh Sành, xã Nghĩa Phương đối chiếu số tờ, số thửa đất trên bản đồ.

Còn tại xã Nghĩa Phương, nhiều giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp từ lâu nhưng không có thông tin số tờ, số thửa theo bản đồ hiện hành. Có trường hợp giấy chứng nhận được cấp theo bản đồ giao rừng hoặc bản đồ lâm nghiệp cũ nên không trùng khớp với bản đồ địa chính hiện nay.

Không ít chủ sử dụng đất đi làm ăn xa, không còn cư trú tại địa phương hoặc giấy chứng nhận đang được thế chấp tại các tổ chức tín dụng nên việc thu thập hồ sơ, đối soát thông tin gặp nhiều khó khăn.

Qua nắm bắt, thực tế tại tỉnh Bắc Ninh, việc cập nhật biến động đất đai trong giai đoạn trước chưa được thực hiện thường xuyên dẫn đến khoảng trống dữ liệu hoặc không thống nhất giữa thực trạng sử dụng đất với dữ liệu đã lưu trữ trên hệ thống.

Ngay cả khi hệ thống phần mềm VBDLIS đã được triển khai đồng bộ trên toàn tỉnh, việc tham chiếu, ứng thửa giữa các loại bản đồ qua nhiều thời kỳ vẫn phải thực hiện thủ công đối với nhiều trường hợp; một số dữ liệu lịch sử chưa đồng nhất nên ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ xử lý và chuẩn hóa dữ liệu.

Vừa làm, vừa tích cực gỡ khó

Để tháo gỡ khó khăn cho các địa phương, những ngày qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục thành lập các tổ công tác vừa kiểm tra, vừa “cầm tay chỉ việc” và cùng cơ sở tháo gỡ khó khăn.

Đơn cử qua kiểm tra tại các phường, xã: Lục Sơn, Nghĩa Phương, Trường Sơn, Phúc Hòa, Vân Hà, tổ công tác hướng dẫn cách thức quy chủ, ghim vị trí thửa đất trên bản đồ đến đối chiếu hồ sơ, nhập dữ liệu lên hệ thống. Đối với những thửa đất chưa tìm được chủ sẽ phối hợp với chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai liên xã tra cứu dữ liệu đã được lưu trữ trên hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai để bổ sung những thông tin còn thiếu, chuẩn hóa dữ liệu theo đúng quy định. Bên cạnh đó, đề nghị Sở Nội vụ và các cơ quan liên quan cho mở kho lưu trữ phục vụ tra cứu thông tin các thời kỳ.

Xã Nghĩa Phương triển khai thu thập dữ liệu đất đai.

Ông Đặng Minh Khôi, Chủ tịch UBND xã Lục Sơn chia sẻ: “Sau khi được các tổ công tác của tỉnh trực tiếp xuống kiểm tra, hướng dẫn theo hình thức "cầm tay chỉ việc", cán bộ xã dần nắm được quy trình, phương pháp thực hiện. Từ đó, xã phát động đợt cao điểm làm sạch, làm giàu dữ liệu đất đai, quyết tâm hoàn thành kế hoạch”.

Thực tế cho thấy, có những thửa đất chỉ mất vài phút là xác định được chủ sử dụng nhưng cũng có trường hợp cả cán bộ địa chính, trưởng thôn và người dân phải ngồi hàng giờ mới tìm được vị trí trên bản đồ hoặc xác định được số tờ, số thửa. Ông Nguyễn Văn Đãng, Trưởng thôn Đồng Đỉnh, xã Lục Sơn cho biết: “Thôn có 163 hộ dân được chia thành 4 tổ để quy chủ bản đồ. Bình quân mỗi ngày, thôn huy động từ 28 - 30 hộ dân tham gia đối chiếu thông tin. Những hộ đủ hồ sơ thì xác nhận luôn, trường hợp còn vướng mắc sẽ tiếp tục rà soát”.

Trước khó khăn về quy chủ thửa đất trong làm giàu dữ liệu, xã Trường Sơn đã mời các đồng chí nguyên là trưởng thôn, cán bộ địa chính xã qua các thời kỳ tham gia hỗ trợ rà soát. Đây là những người nắm chắc lịch sử biến động đất đai, nhớ được vị trí các thửa đất, các lần chia tách, dồn điền đổi thửa nên việc đối chiếu số tờ, số thửa được thực hiện nhanh và chính xác hơn.

Theo ông Phí Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo thực hiện đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai tỉnh, thời gian tới, Sở tiếp tục chỉ đạo các địa phương thực hiện theo phương châm “dễ làm trước, khó làm sau”, “làm đâu chắc đó”; bám sát tiến độ từng tháng, từng nhóm nhiệm vụ; đồng thời phối hợp chặt chẽ với Công an tỉnh trong việc đối khớp, xác thực dữ liệu dân cư, chuẩn hóa thông tin người sử dụng đất và mã định danh thửa đất.

Chỉ đạo Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh bảo đảm quân số thường trực hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho cơ sở. Tăng cường công tác tuyên truyền để Nhân dân nắm được chủ trương của Nhà nước và phối hợp thực hiện. Đối với các khu vực chưa có cơ sở dữ liệu đất đai, Sở đang tập trung triển khai các dự án đo đạc, lập bản đồ, hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai; đồng thời đề xuất bổ sung nguồn lực, kinh phí và các cơ chế đặc thù nhằm bảo đảm hoàn thành mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai theo chỉ đạo của Chính phủ trong năm 2026.