Bắc Ninh: Theo sát tiến độ, xử lý nghiêm vi phạm đê điều

Nhiều vi phạm mới phát sinh

Theo báo cáo của Chi cục Thủy lợi (Sở Nông nghiệp và Môi trường), toàn tỉnh hiện còn 532 trường hợp vi phạm trong lĩnh vực đê điều và thủy lợi, gồm 159 trường hợp vi phạm Luật Đê điều và 373 trường hợp vi phạm Luật Thủy lợi. Đáng chú ý có đến hơn 70% số vụ là hành vi lấn chiếm hành lang bảo vệ công trình đê điều, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thoát lũ.

Người dân thôn Trung Hưng, xã Hợp Thịnh tự nguyện tháo dỡ công trình vi phạm đê tả Cầu.

Bên cạnh các vi phạm cũ chưa được xử lý dứt điểm thì một số nơi còn để phát sinh nhiều vi phạm mới. Hành vi vi phạm chủ yếu là lấn chiếm hành lang bảo vệ đê điều, công trình thủy lợi để tập kết trái phép vật liệu xây dựng; xây dựng công trình ngoài bãi sông, làm ảnh hưởng đến khả năng thoát lũ và an toàn công trình. Nhiều trường hợp tồn tại trong thời gian dài, việc xử lý gặp khó khăn do vướng mắc về nguồn gốc sử dụng đất, hồ sơ pháp lý cũng như trách nhiệm quản lý của chính quyền cơ sở.

Nguyên nhân là sau khi thay đổi địa giới hành chính, địa bàn quản lý rộng hơn trong khi một số nơi chưa kịp kiện toàn công tác quản lý; người dân lợi dụng ngày nghỉ, ban đêm để xây dựng công trình vi phạm. Một số trường hợp liên quan đến lịch sử bán đất trái thẩm quyền, hồ sơ đất đai chưa đầy đủ nên việc xử lý còn kéo dài. Đáng lưu ý, sau khi thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính, tình trạng vi phạm có xu hướng gia tăng, gây thêm khó khăn cho công tác quản lý. Trên thực tế, nguyên nhân lớn hơn vẫn là sự cả nể, thiếu quyết liệt của chính quyền cơ sở.

Bám sát kế hoạch của UBND tỉnh, nhiều địa phương đã đồng loạt rà soát, lập hồ sơ và xây dựng phương án xử lý đối với từng trường hợp vi phạm. Xã Hợp Thịnh có 14/40 thôn ven đê tả Cầu với chiều dài gần 19 km. Qua rà soát, địa phương xác định có 26 trường hợp vi phạm tại thôn Trung Hưng, chủ yếu là xây dựng cổng, tường rào, mái che và các hạng mục lấn chiếm hành lang đê.

Đồng chí Nguyễn Văn Hảo, Phó Chủ tịch UBND xã Hợp Thịnh cho biết, xã thành lập tổ công tác tuyên truyền, vận động xử lý vi phạm đê điều. Thực hiện nguyên tắc "vận động trước, cưỡng chế sau", đến ngày 3/8, xã đã hoàn thành trước thời hạn đợt cao điểm xử lý vi phạm mà không phải áp dụng biện pháp cưỡng chế. Sau khi được cán bộ xã, thôn phân tích, gia đình các ông Triệu Vân Thư, Nguyễn Văn Thành, thôn Trung Hưng đã chủ động tháo dỡ quán bán hàng, cổng, tường rào nhà ở thuộc mái đê.

Tuy nhiên, tình trạng vi phạm chưa được xử lý dứt điểm ở nhiều xã, phường. Đến nay, xã Bắc Lũng mới xử lý được 4/12 trường hợp vi phạm, phường Nếnh xử lý 2/16 trường hợp. Các xã, phường như: Yên Trung, Cao Đức, Hiệp Hòa, Lục Nam, Nếnh… số lượng vi phạm nhiều nhưng tiến độ còn rất chậm. Ngoài ra, toàn tỉnh vẫn còn 17 trạm trộn bê tông ngoài bãi sông cần phải xử lý dứt điểm.

Thường xuyên kiểm tra, đôn đốc

Mùa mưa bão đang bước vào giai đoạn cao điểm, việc xử lý dứt điểm các vi phạm về đê điều, thủy lợi được xác định là nhiệm vụ cấp thiết nhằm bảo đảm an toàn hệ thống đê điều, công trình thủy lợi; giữ thông thoáng hành lang thoát lũ và hạn chế nguy cơ xảy ra sự cố khi có mưa lớn, lũ, bão.

Đợt cao điểm đồng loạt ra quân xử lý vi phạm đê điều, thủy lợi từ ngày 1 đến 30/8; tổng kết trước ngày 15/10/2026.

Theo Kế hoạch của UBND tỉnh, các địa phương phải hoàn thành rà soát, lập danh sách, hoàn thiện hồ sơ xử lý đối với từng trường hợp vi phạm. Đồng chí Đặng Công Hưởng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: “Mục tiêu của đợt cao điểm là xử lý dứt điểm các trường hợp vi phạm còn tồn đọng, ngăn chặn vi phạm mới phát sinh và tái phạm, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đê điều, thủy lợi, đồng thời gắn trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương trong công tác quản lý, bảo vệ công trình”.

Điểm mới của đợt cao điểm lần này là yêu cầu bám sát tiến độ thực hiện tại từng địa phương, từng vụ việc. Sở Nông nghiệp và Môi trường giao Chi cục Thủy lợi phối hợp với các ngành chức năng thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, tổng hợp kết quả, kịp thời báo cáo UBND tỉnh để chỉ đạo xử lý những địa phương triển khai chậm hoặc thiếu quyết liệt. Trường hợp để phát sinh vi phạm mới, chậm xử lý hoặc không hoàn thành nhiệm vụ theo kế hoạch, người đứng đầu địa phương, đơn vị sẽ phải kiểm điểm trách nhiệm.

Qua khảo sát được biết, sau khi sáp nhập tỉnh, tại một số địa phương vẫn tiếp tục phát sinh vi phạm mới. Điển hình tại xã Yên Trung từ cuối năm 2025 đến nay phát sinh 16 trường hợp vi phạm tại hai thôn Phù Yên và Lương Cầm. Mặc dù lực lượng chức năng đã lập biên bản, yêu cầu dừng thi công, di chuyển vật liệu, thiết bị ra khỏi khu vực nhưng nhiều trường hợp cố tình vi phạm, ảnh hưởng đến an toàn công trình đê điều. Hành vi vi phạm chủ yếu là đổ móng, ép cọc bê tông cốt thép xây nhà kiên cố trong phạm vi hành lang bảo vệ đê hữu Cầu.

Đợt cao điểm xử lý vi phạm không chỉ hướng đến giải quyết dứt điểm các vi phạm mà còn nâng cao hơn nữa trách nhiệm của người đứng đầu địa phương. Cùng với quyết liệt xử lý vi phạm, các địa phương duy trì lực lượng tuần tra, kiểm soát thường xuyên trên các tuyến đê, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi lấn chiếm bãi sông, tập kết vật liệu, đổ phế thải, xây dựng công trình trái phép, tạo chuyển biến rõ nét trong công tác bảo vệ hệ thống đê điều, công trình thủy lợi.