Bắc Ninh tìm cách nâng vị thế doanh nghiệp nội địa trong chuỗi giá trị

Mặc dù kim ngạch xuất nhập khẩu vượt mốc 1.000 tỷ USD sau 10 tháng, nhưng yêu cầu đặt ra đối với thương mại Việt Nam không chỉ là mở rộng quy mô mà còn nâng cao giá trị hàng hóa và vai trò của doanh nghiệp trong nước trong chuỗi giá trị toàn cầu. Đây cũng là vấn đề được đặt ra trong quá trình triển khai Chương trình Go Global.

Tại Diễn đàn Xúc tiến xuất khẩu Việt Nam 2026 với chủ đề “Go Global - Cùng doanh nghiệp vươn ra thế giới”, do Bộ Công Thương tổ chức sáng 4/11, ông Nguyễn Thế Thi, Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố Bắc Ninh cho biết, địa phương đang tập trung hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây là yêu cầu đặt ra khi quy mô xuất khẩu đã lớn nhưng năng lực tự chủ, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường quốc tế của doanh nghiệp trong nước vẫn còn những hạn chế.

Ông Nguyễn Thế Thi, Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố Bắc Ninh.

Xuất khẩu lớn, giá trị gia tăng còn hạn chế

Ông Nguyễn Thế Thi cho biết, 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của thành phố Bắc Ninh đạt 101,3 tỷ USD, tăng 32,51% so với cùng kỳ năm trước. Cùng với hạ tầng xuất khẩu và logistics, hệ thống dịch vụ ngân hàng, tài chính và thanh toán quốc tế trên địa bàn đã góp phần hỗ trợ hoạt động kinh doanh, hội nhập của doanh nghiệp. Dù vậy, quy mô xuất khẩu lớn chưa đồng nghĩa với năng lực tự chủ và giá trị gia tăng cao.

“Xuất khẩu vẫn tập trung chủ yếu vào nhóm hàng điện tử, sự tham gia của doanh nghiệp nội địa vào các công đoạn có giá trị cao, năng lực xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường quốc tế còn hạn chế. Đây là một trong những vấn đề thành phố Bắc Ninh cần tập trung để giải quyết”, ông Nguyễn Thế Thi chia sẻ.

Nhận định này cho thấy yêu cầu đặt ra đối với Bắc Ninh không chỉ là duy trì đà tăng trưởng kim ngạch mà còn phải cải thiện chất lượng tham gia của doanh nghiệp trong nước vào hoạt động sản xuất, xuất khẩu. Khi chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc, các yêu cầu về công nghệ, chất lượng, tiêu chuẩn xanh và truy xuất nguồn gốc ngày càng cao, doanh nghiệp cần có năng lực đáp ứng tốt hơn để không chỉ tham gia ở những công đoạn có giá trị gia tăng thấp.

Theo ông Thi, “xuất khẩu không chỉ là đưa hàng hóa ra nước ngoài mà còn phải hướng tới nâng cao giá trị gia tăng, phát triển thương hiệu và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu”. Đây cũng là định hướng mà Bắc Ninh xác định trong quá trình triển khai Chương trình vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026-2030.

Tăng kết nối, mở rộng không gian thị trường

Thực hiện chương trình vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026-2030, Bắc Ninh xác định doanh nghiệp là trung tâm, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, hỗ trợ kết nối và tháo gỡ rào cản. Theo ông Nguyễn Thế Thi, địa phương lấy hiệu quả nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và tham gia chuỗi giá trị của doanh nghiệp làm thước đo.

Thời gian qua, thành phố đã hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các hiệp định thương mại tự do, hướng dẫn quy tắc xuất xứ và kết nối giao thương. Từ đầu năm 2026 đến thời điểm diễn ra diễn đàn, Sở Công Thương Bắc Ninh đã cấp hơn 20.000 giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O). Địa phương cũng chú trọng xúc tiến xuất khẩu đối với nông sản chế biến, sản phẩm OCOP và sản phẩm làng nghề.

Bắc Ninh sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp nội địa nâng cao năng lực sản xuất, chất lượng sản phẩm, công nghệ và quản trị, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong thời gian tới, Bắc Ninh sẽ tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số; tăng cường cung cấp thông tin, cảnh báo rào cản thương mại, phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ và các tiêu chuẩn quốc tế. Mục tiêu là giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong tiếp cận thị trường, giảm chi phí và hạn chế rủi ro xuất khẩu.

Một nhiệm vụ được địa phương nhấn mạnh là kết nối doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI và các tập đoàn lớn. Ông Thi cho biết, Bắc Ninh sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp nội địa nâng cao năng lực sản xuất, chất lượng sản phẩm, công nghệ và quản trị, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cùng với đó, thành phố định hướng đa dạng hóa thị trường, mặt hàng và phương thức kinh doanh; đẩy mạnh xúc tiến thương mại, thương mại điện tử xuyên biên giới; hỗ trợ xây dựng thương hiệu và truy xuất nguồn gốc cho nông sản, sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề và sản phẩm công nghiệp có lợi thế.

Đáng chú ý, Bắc Ninh cũng đặt vấn đề tăng cường phối hợp với hệ thống ngân hàng và các tổ chức tài chính nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, tài trợ thương mại, thanh toán quốc tế và các công cụ phòng ngừa rủi ro trong giao dịch xuyên biên giới. Theo địa phương, đây là những điều kiện cần thiết để doanh nghiệp mở rộng hoạt động kinh doanh quốc tế, nhất là khi quy mô và phương thức giao dịch ngày càng đa dạng.

Từ thực tiễn triển khai tại địa phương, ông Nguyễn Thế Thi kiến nghị Bộ Công Thương tiếp tục phát huy vai trò điều phối trên phạm vi cả nước, tăng cường chia sẻ thông tin thị trường, dữ liệu ngành hàng và cảnh báo sớm các rào cản thương mại. Đồng thời, hỗ trợ địa phương kết nối với hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài và mạng lưới đồng hành Go Global.

Ông cũng đề xuất tổ chức các chương trình tư vấn chuyên sâu, kết nối doanh nghiệp với nhà cung ứng trong nước ở những lĩnh vực như điện tử, bán dẫn, cơ khí, công nghiệp hỗ trợ, nông sản và thực phẩm chế biến.

“Thành phố Bắc Ninh cam kết tiếp tục xây dựng một chính quyền kiến tạo, hành động, phục vụ và chủ động phối hợp với các bộ, ngành, các đối tác và cộng đồng doanh nghiệp, tạo môi trường thuận lợi để các doanh nghiệp mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu”, ông Nguyễn Thế Thi nhấn mạnh.