Sầu riêng Việt Nam phụ thuộc thị trường Trung Quốc, thị phần lên đến 95,5%

Số liệu từ Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT) cho thấy, trong 9 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đạt khoảng 3,45 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2025.

Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ chính với kim ngạch đạt gần 3,3 tỷ USD, tăng 27,6% so với cùng kỳ năm 2025. Tỷ trọng của thị trường này trong tổng kim ngạch xuất khẩu sầu riêng Việt Nam tăng từ 93,5% lên khoảng 95,5%, tương đương tăng 2 điểm phần trăm.

Các thị trường còn lại có quy mô nhỏ hơn nhiều. Trong đó, Papua New Guinea đứng thứ hai với kim ngạch 37,68 triệu USD, tiếp đến là Hong Kong - Trung Quốc với 36,7 triệu USD, Đài Loan - Trung Quốc đạt 31,3 triệu USD và Mỹ đạt gần 20,5 triệu USD.

Sầu riêng Việt Nam qua Trung Quốc ngày một nhiều. Ảnh: Trần Thắng

Đáng chú ý, trong nhóm 10 thị trường xuất khẩu hàng đầu, Hàn Quốc ghi nhận tốc độ tăng trưởng mạnh nhất, đạt 129%, với kim ngạch khoảng 4,2 triệu USD. Ngược lại, Thái Lan giảm sâu nhất, tới 93%, còn 2,4 triệu USD, đứng thứ 10.

Diễn biến trên cho thấy sầu riêng Việt Nam đang phụ thuộc rất lớn vào thị trường Trung Quốc. Dù một số thị trường khác ghi nhận tăng trưởng, quy mô kim ngạch vẫn còn cách biệt xa so với thị trường chủ lực này.

Dù kim ngạch xuất khẩu 9 tháng vẫn tăng trưởng, bước sang tháng 9, hoạt động xuất khẩu sầu riêng lại chững lại đáng kể.

Theo VINAFRUIT, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng trong tháng 9 đạt hơn 729 triệu USD, giảm 23,8% so với tháng 8 và giảm khoảng 25% so với cùng kỳ năm trước.

Như vậy, sầu riêng Việt Nam đã bỏ lỡ cơ hội lần đầu tiên vượt mốc 1 tỷ USD xuất khẩu trong một tháng như kỳ vọng của nhiều doanh nghiệp và chuyên gia.

Kim ngạch xuất khẩu sầu riêng qua các tháng trong năm 2025 và năm 2026. Nguồn: VINAFRUIT

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký VINAFRUIT, lý giải tháng 9 vừa qua thời tiết ở khu vực Tây Nguyên rất thất thường, mưa lớn kéo dài ảnh hưởng đến chất lượng trái. Tỷ lệ sầu riêng đạt tiêu chuẩn xuất khẩu vì thế giảm, kéo kim ngạch xuất khẩu đi xuống.

Theo ông Nguyên, mùa chính vụ năm nay còn gặp khó do giá bán bình quân thấp hơn và những bất cập về chất lượng tại một số vùng trồng. Đơn cử, khu vực miền Tây gặp vấn đề liên quan đến cadimi, trong khi miền Đông và Tây Nguyên chịu ảnh hưởng của thời tiết mưa nắng thất thường, tác động đến chất lượng, sản lượng và giá bán.

Dù vậy, theo ông Nguyên, sản lượng mặt hàng đông lạnh và chế biến tăng mạnh đã góp phần kéo kim ngạch chung đi lên trong 9 tháng đầu năm. Trong 9 tháng đầu năm, xuất khẩu sầu riêng đông lạnh đạt 581,8 triệu USD, tăng 63,2%.

Với những diễn biến hiện tại, ông Đặng Phúc Nguyên dự báo kim ngạch xuất khẩu sầu riêng cả năm 2026 có thể đạt khoảng 4,5-4,7 tỷ USD, thấp hơn kỳ vọng 5 tỷ USD trước đó.