Bắc Ninh: Trường nghề tự chủ để nâng chất lượng đào tạo

Tự quyết các hoạt động

Trong bối cảnh thị trường lao động biến động nhanh, yêu cầu về kỹ năng ngày càng cao, tự chủ được xem là giải pháp để hệ thống giáo dục nghề nghiệp đổi mới chương trình đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Trong đó, các trường tập trung thực hiện tự chủ về hoạt động chuyên môn, tổ chức bộ máy, nhân sự, tài chính và tài sản.

Giờ thực hành của sinh viên Trường Cao đẳng công nghệ Việt - Hàn Bắc Giang.

Từ tháng 1/2026, Trường Cao đẳng Kỹ thuật công nghiệp (phường Bắc Giang) thực hiện tự chủ. Bảo đảm quá trình vận hành hiệu quả, nhà trường tập trung cao đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường thực hành nghề, đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp trong và ngoài nước. Ông Thân Văn Hùng, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Nhà trường đã rà soát lại hoạt động đào tạo và nhân sự, chủ động cắt giảm, sáp nhập những bộ phận chồng chéo chức năng, yêu cầu đội ngũ thường xuyên tự học, tự nghiên cứu nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ, đảm nhận được nhiều vị trí công việc, giảng dạy tích hợp các môn học, chuyên ngành liên quan”. Trước khi thực hiện tự chủ, nhà trường đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa, yêu cầu, nội dung đổi mới cơ chế quản lý, cơ chế tài chính đến đội ngũ lãnh đạo, cán bộ, viên chức, tạo sự đồng thuận cao trong quá trình thực hiện.

Đặt nhiệm vụ tuyển sinh là vấn đề “sống còn” khi thực hiện tự chủ, thời điểm này, nhà trường tiếp tục chú trọng nâng chất lượng đào tạo, nhất là những ngành nghề trọng điểm để giữ uy tín, thương hiệu. Ngoài ra, nhà trường còn triển khai các chương trình đào tạo chuyên sâu về một số ngành nghề công nghệ mới như: Công nghệ điện tử và năng lượng tòa nhà, công nghệ kỹ thuật cơ điện tử, chế tạo khuôn mẫu... để đón đầu xu thế phát triển, đáp ứng nguồn nhân lực cho doanh nghiệp.

Trước đó, nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh đã tự bảo đảm một phần chi thường xuyên. Thực hiện tự chủ giúp các cơ sở giáo dục nghề nghiệp chủ động trong một số hoạt động như: Xây dựng chương trình đào tạo, nội dung học thuật theo hướng dẫn chung và đề xuất riêng của đơn vị, thành lập các hội đồng học thuật, tổ chức tuyển dụng nhân sự theo chỉ tiêu được giao, tạo điều kiện để nhà trường linh hoạt hơn trong công tác chuyên môn và tổ chức bộ máy. Đặc biệt, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp giao chỉ tiêu tuyển sinh, tạo việc làm cho học sinh, sinh viên đối với mỗi giáo viên, mỗi khoa. Giáo viên phải đạt chỉ tiêu tuyển sinh mới được xét thi đua, khen thưởng. Đây là yêu cầu bắt buộc người thầy chú trọng nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy. Thầy Phan Đăng Thực, giảng dạy chuyên ngành chế tạo máy tại Trường Cao đẳng công nghiệp Bắc Ninh (phường Võ Cường) chia sẻ: “Thực tiễn cho thấy, khi thực hiện tự chủ, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp gắn kết với doanh nghiệp nên tỷ lệ sinh viên ngay sau tốt nghiệp có việc làm đạt cao, ổn định. Bởi trong quá trình đào tạo, các em được thực hành trên dây chuyền công nghệ mới, tham gia sản xuất thực tế tại doanh nghiệp và hình thành tác phong công nghiệp ngay trong quá trình học. Quyền tự chủ cũng cho phép các trường nhanh chóng cập nhật công nghệ mới, tích hợp kỹ năng số, tự động hóa và chuyển đổi xanh vào chương trình đào tạo”.

Đổi mới tư duy

Tiếp tục thực hiện tự chủ, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đẩy mạnh sắp xếp bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Mới đây, tỉnh Bắc Ninh triển khai đề án sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập và đầu mối bên trong các cơ quan, tổ chức hành chính trên địa bàn tỉnh. Theo đó, tổ chức lại Trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh trên cơ sở tiếp nhận nguyên trạng Trường Trung cấp Nghề Kinh tế kỹ thuật và Thủ công mỹ nghệ truyền thống Thuận Thành trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo. Tổ chức lại Trường Cao đẳng Công nghệ Việt - Hàn Bắc Giang trên cơ sở tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ về đào tạo nghề và sinh viên cao đẳng của Trường Cao đẳng Miền núi Bắc Giang. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp này đều phải tự bảo đảm một phần chi thường xuyên.

Theo đánh giá của Sở Giáo dục và Đào tạo, lộ trình thực hiện tự chủ giáo dục nghề nghiệp hiện mới trong giai đoạn đầu. Cơ chế, chính sách về tự chủ chưa đồng bộ, nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp vẫn phụ thuộc vào ngân sách, trong khi nguồn thu sự nghiệp còn hạn hẹp, quy mô tuyển sinh và khả năng huy động xã hội hóa chưa cao. Bởi vậy, thực hiện tự chủ cũng mang lại cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp nhiều trách nhiệm và nhiệm vụ mới. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần đa dạng hóa nguồn thu để bù đắp thiếu hụt ngân sách hoặc chi trả cho các chi phí không nằm trong hạng mục phân bổ bởi ngân sách nhà nước.

Ông Đoàn Xuân Thanh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: “Thời gian tới, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tập trung đổi mới tư duy đào tạo theo hướng mở, chủ động đẩy mạnh hợp tác, liên kết đào tạo, tư vấn, chuyển giao công nghệ, thương mại hóa sản phẩm, các nguồn thu, khai thác tốt cơ sở vật chất hiện có. Cùng với việc đa dạng hình thức tuyển sinh, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cũng có nhiều thay đổi trong công tác đào tạo, chú trọng đến các ngành nghề thiếu nhân lực, ngành nghề đòi hỏi nhân lực chất lượng cao”.

Thực hiện tự chủ đòi hỏi mỗi cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải không ngừng đổi mới tư duy quản trị, lấy doanh nghiệp và người học làm trung tâm. Nhà trường cần chủ động xây dựng chương trình đào tạo phù hợp lợi thế địa phương, ngành nghề mũi nhọn, tăng cường liên kết với doanh nghiệp và các cơ sở giáo dục phổ thông để phân luồng, hướng nghiệp hiệu quả.

Bài, ảnh: Minh Thu