Bắc Ninh: Ứng dụng công nghệ cao sản xuất giống thủy sản

Đổi mới công nghệ sản xuất

Công ty trách nhiệm hữu hạn Nuôi trồng thủy sản Hoàng Lượng, thôn Ngọc Nham, xã Ngọc Thiện (thành phố Bắc Ninh) chuyên sản xuất giống thủy sản với quy mô 8 ha ao nuôi, ương; tổng đàn cá bố mẹ khoảng 14.200 con. Hiện tại, các giống cá do doanh nghiệp sản xuất được tiêu thụ rộng rãi tại các tỉnh, thành phố như: Bắc Ninh, Hà Nội, Hải Phòng, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên với sản lượng mỗi năm khoảng 8 triệu con cá bột các loại gồm: Chép, rô phi, trắm cỏ, chim trắng và khoảng 50 tấn cá giống các loại.

Cán bộ Chi cục Chăn nuôi - Thú y và Thủy sản kiểm tra mô hình sản xuất, ương dưỡng cá giống của Công ty trách nhiệm hữu hạn Nuôi trồng thủy sản Hoàng Lượng.

Để đáp ứng yêu cầu sản lượng cũng như chất lượng con giống, những năm gần đây, doanh nghiệp tập trung ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất. Toàn bộ khu vực ao nuôi vỗ cá bố mẹ, ương nuôi cá bột và nuôi cá giống được quy hoạch khang trang với hệ thống bờ bao, kênh dẫn nước bằng bê tông kiên cố, được lắp đặt hệ thống quạt nước và sục khí tạo ô xy. Nguồn nước vào, ra tại tất cả ao nuôi được xử lý bằng hóa chất nhằm tránh ô nhiễm môi trường.

Theo ông Nguyễn Văn Lượng, Giám đốc Công ty, cùng với tuân thủ nghiêm các quy trình sản xuất con giống thủy sản theo tiêu chuẩn VietGAP, từ năm 2017, đơn vị đã ứng dụng kỹ thuật ấp trứng kết hợp nuôi ương trong bình vây. Sau khi thụ tinh nhân tạo, trứng được cho vào bình vây với lưu lượng dòng chảy điều chỉnh vừa đủ để trứng lơ lửng, không bị dồn cục hay thoát ra ngoài. Nhờ theo dõi sát nhiệt độ, độ sạch của nước và tiến hành thu cá bột tự động theo dòng chảy khi trứng nở (thường sau 18 - 30 giờ tùy loài) nên tỷ lệ trứng cá ấp nở thành công thường đạt trên 80%, cao hơn 20 - 30% so với ấp nở thông thường trong bể tĩnh. Sau đó cá bột được chuyển sang ao hoặc bể ương với mật độ thích hợp, cho ăn thức ăn tự nhiên rồi chuyển dần sang thức ăn công nghiệp theo từng giai đoạn cá hương, cá giống.

Thành phố hiện có 15.700 ha mặt nước được khai thác vào nuôi trồng thủy sản, ngoài ra tận dụng lợi thế hệ thống sông trên địa bàn, các hộ nuôi thủy sản đầu tư xây dựng hơn 2.900 lồng nuôi cá trên sông. Với diện tích mặt nước, lồng nuôi hiện có, nhu cầu con giống thủy sản mỗi năm ước khoảng 450 triệu con.

Ưu điểm khi sử dụng bình vây ấp, ương cá giống là tiết kiệm nước do hệ thống tuần hoàn hoặc dòng chảy nhỏ gọn, giúp giảm đáng kể lượng nước so với phương pháp truyền thống. Cùng với đó, sử dụng bình vây trong ấp, ương cá giống giúp kiểm soát môi trường, duy trì dòng nước chảy nhẹ liên tục, cung cấp đủ ô xy và hạn chế trứng bị lắng đọng, nhiễm nấm (thủy mi). Kỹ thuật này có chi phí hợp lý, suất đầu tư vừa phải, dễ vận hành.

Trung tâm Giống nông nghiệp Bắc Ninh hiện có 7 ha ao, bể nghiên cứu, sản xuất các giống thủy sản tại phường Lạng Giang như: Chép, trắm cỏ, trôi, mè, chim trắng, rô phi, lăng, trắm đen, trắm cỏ, cua đồng, lươn… với số lượng cá bố mẹ khoảng 22.000 con, mỗi năm sản xuất và cung ứng khoảng 5 triệu con giống các loại. Để nâng cao chất lượng con giống, thời gian qua, Trung tâm đặc biệt quan tâm tới việc khảo nghiệm, tuyển chọn nhập cá bố mẹ đủ tiêu chuẩn. Đồng thời thực hiện tốt việc ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nhân giống, nuôi ương cá giống cung cấp cho các cơ sở sản xuất, nuôi trồng thủy sản của thành phố Bắc Ninh và các tỉnh, thành phố: Lạng Sơn, Cao Bằng, Quảng Ninh, Thái Nguyên.

Theo ông Đoàn Bá Thiêm, Giám đốc Trung tâm Giống nông nghiệp Bắc Ninh, hiện tại, đơn vị đang áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật như chọn lọc đàn cá bố mẹ chất lượng cao và quy trình ươm nuôi tiên tiến để sản xuất cá giống. Cụ thể, thời điểm từ tháng 9 đến tháng 10 hằng năm, đơn vị tuyển chọn kỹ lưỡng các loại cá khỏe mạnh, không bệnh tật, có nguồn gốc rõ ràng để làm giống gốc.

Về quy trình ương nuôi, Trung tâm áp dụng chế độ ăn bằng thức ăn công nghiệp kết hợp chế độ sinh học, quản lý chất lượng nguồn nước ao nuôi nghiêm ngặt giúp cá bột phát triển khỏe mạnh, tỷ lệ sống cao trước khi cung cấp cho nông dân... Đến nay, Trung tâm đã nghiên cứu sinh sản nhân tạo và xây dựng thành công mô hình nuôi thương phẩm cá lăng chấm, cá anh vũ; cá chình và giống tôm càng xanh... Những kết quả trong sản xuất, khảo nghiệm của Trung tâm Giống nông nghiệp Bắc Ninh góp phần làm đa dạng, chủ động nguồn giống thủy sản trên địa bàn thành phố.

Bảo đảm nguồn giống chất lượng

Theo thống kê của Chi cục Chăn nuôi - Thú y và Thủy sản, thành phố hiện có 9 cơ sở đủ điều kiện sản xuất, ương nuôi giống thủy sản theo quy định với tổng diện tích mặt nước khoảng 25 ha. Mỗi năm, các cơ sở sản xuất khoảng 550 triệu con cá bột, ương nuôi đạt khoảng 450 triệu con cá giống các loại.

Công ty cổ phần MTT Việt Nam, phường Nam Sơn sản xuất cá giống cung cấp cho thị trường.

Thành phố hiện có 15.700 ha mặt nước được khai thác vào nuôi trồng thủy sản, ngoài ra tận dụng lợi thế hệ thống sông trên địa bàn, các hộ nuôi thủy sản đầu tư xây dựng hơn 2.900 lồng nuôi cá trên sông. Với diện tích mặt nước, lồng nuôi hiện có, nhu cầu con giống thủy sản mỗi năm ước khoảng 450 triệu con.

Để bảo đảm và nâng cao chất lượng giống thủy sản, Chi cục Chăn nuôi - Thú y và Thủy sản tăng cường thanh, kiểm tra nguồn gốc, chất lượng đàn cá bố mẹ, kiên quyết loại bỏ giống không rõ nguồn gốc hoặc nhiễm bệnh. Đôn đốc kịp thời các cơ sở sản xuất, kinh doanh giống thực hiện tốt việc ban hành tiêu chuẩn chất lượng cơ sở hàng hóa chuyên ngành thủy sản theo QCVN 02-33-3:2021/BNNPTNT và thực hiện nghiêm quy định về quản lý giống thủy sản tại Luật Thủy sản năm 2017. Về phía các cơ sở sản xuất, kinh doanh giống thủy sản cần chú trọng chuyển dịch cơ cấu sang các giống thủy sản có năng suất, chất lượng và giá trị kinh tế cao, đáp ứng tốt nhu cầu về con giống của người nuôi trồng thủy sản trên địa bàn thành phố và một số tỉnh, thành phố lân cận.