Vì sao cùng một màn hình nhưng mỗi người lại thấy màu sắc khác nhau?

Dù cài đặt cùng tiêu chuẩn màu sắc, các dòng màn hình OLED, chấm lượng tử hay máy chiếu laser hiện đại vẫn có thể khiến người xem nhìn ra các tông màu khác biệt. Nghiên cứu của Andrew Rider và Andrew Stockman tại Viện Nhãn khoa thuộc Đại học College London (Anh) công bố trên tạp chí Optics Express cho thấy dải sáng hẹp của công nghệ hiển thị mới đang khuếch đại những sai lệch thị giác vốn không bộc lộ trên TV CRT cũ.

Nghiên cứu mới giải mã hiện tượng mắt người nhìn sai lệch màu trên màn hình.

Mắt người tiếp nhận màu sắc qua ba loại tế bào nón phản hồi với các dải quang phổ đỏ, lục và lam. Việc các màn hình hiện đại và chuẩn Rec. 2020 thu hẹp dải bước sóng để mở rộng không gian màu vô tình khiến hình ảnh chuẩn của người này lại bị ám màu trong mắt người khác.

Thử nghiệm trên 15 thiết bị cho thấy biến thể di truyền dịch chuyển độ nhạy tế bào nón ở 45% dân số có thể gây lệch cân bằng màu tới 12% trên máy chiếu laser. Với người có tế bào nón lệch mạnh, mức bù sắc đỏ cần thiết để nhìn ra màu trắng chuẩn tăng từ 7% trên TV CRT lên tới 56% trên máy chiếu laser, khiến các vùng xám và màu da bị phủ sắc hồng hoặc xanh lơ.

Yếu tố tuổi tác cũng tác động rõ rệt khi thủy tinh thể tích tụ sắc tố vàng theo thời gian khiến người lớn tuổi thấy hình ảnh ám tím, trong khi người trẻ tuổi thấy sắc vàng xanh lục. Tình trạng sai lệch càng phức tạp hơn khi các thiết bị đo màu hiện vẫn dùng quy chuẩn từ năm 1931 của Ủy ban Chiếu sáng Quốc tế (CIE) vốn không còn tương thích với công nghệ mới.

Tiêu chuẩn màu lỗi thời khiến màn hình tân tiến hiển thị lệch màu mắt người.

Dù mới dừng ở mô hình dự đoán, các nhà khoa học cảnh báo vấn đề này sẽ ảnh hưởng lớn nhất tới các phòng chỉnh màu chuyên nghiệp. Nhóm nghiên cứu dự kiến sẽ thử nghiệm trực tiếp trên mắt người và cân nhắc phát triển màn hình sử dụng nhiều hơn ba nguồn sáng màu để phù hợp với nhiều đối tượng người xem.