Bae Suzy và Lee Byung Hun giảm cát-xê để cứu điện ảnh Hàn Quốc

Điện ảnh Hàn Quốc đang bước vào một cuộc cải tổ được đánh giá là lớn nhất trong nhiều năm trở lại đây. Sau giai đoạn dài đối mặt với khủng hoảng vì lượng khán giả đến rạp sụt giảm, chi phí sản xuất leo thang và dòng vốn đầu tư ngày càng thu hẹp, các bên trong ngành đã chính thức ngồi lại để tìm lời giải. Đáng chú ý, trọng tâm của lần cải cách này là việc tự nguyện giới hạn cát-xê diễn viên, một vấn đề vốn gây nhiều tranh cãi suốt thời gian qua.

Mới đây, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hàn Quốc cùng Hội đồng Điện ảnh Hàn Quốc (KOFIC) đã ký kết 'Thỏa thuận giữa Chính phủ - Nhà sản xuất - Công ty quản lý nhằm thúc đẩy sản xuất phim Hàn Quốc'. Thỏa thuận có sự tham gia của nhiều công ty quản lý hàng đầu như BH Entertainment, Management SOOP và J Wide Company, cùng các hiệp hội sản xuất phim lớn của Hàn Quốc.

Lee Byung Hun, Bae Suzy và nhiều tên tuổi khác nằm trong những công ty đã ký kết thỏa thuận.

Theo nội dung được thống nhất, các nhà sản xuất và công ty quản lý sẽ tự nguyện giới hạn cát-xê diễn viên ở mức dưới 10% tổng chi phí sản xuất thuần đối với những dự án phim ngân sách trung bình nhận hỗ trợ từ KOFIC. Đây không phải quy định bắt buộc mà là cam kết tự nguyện nhằm hướng đến việc xây dựng một môi trường sản xuất bền vững hơn.

Ví dụ, nếu một bộ phim có kinh phí sản xuất khoảng 5 tỷ won, cát-xê dành cho diễn viên chính sẽ được khuyến nghị không vượt quá 500 triệu won. Mục tiêu không phải hạ thấp giá trị của ngôi sao, mà nhằm dành thêm nguồn lực cho những khâu quan trọng khác như quay phim, mỹ thuật, hậu kỳ, kỹ xảo hay đội ngũ kỹ thuật, những yếu tố trực tiếp quyết định chất lượng tác phẩm.

Động thái này càng nhận được sự quan tâm khi những công ty quản lý tham gia đều sở hữu dàn sao đình đám của màn ảnh Hàn. BH Entertainment là "ngôi nhà chung" của Lee Byung-hun, Han Ji-min, Park Bo-young; Management SOOP quản lý Gong Yoo, Gong Hyo-jin, Jeon Do-yeon và Bae Suzy; trong khi J Wide Company quy tụ Kim So-yeon, Bae Jong-ok hay Choo Young-woo.

Điện ảnh Hàn Quốc trong những năm trở lại đây giảm nhiều sau đại dịch COVID-19.

Điều đó cũng đồng nghĩa với việc những ngôi sao hàng đầu như Lee Byung-hun hay Bae Suzy đều nằm trong hệ thống các công ty đã đồng thuận với chủ trương giới hạn cát-xê. Dù chưa có thông tin cụ thể về việc từng diễn viên sẽ giảm thù lao bao nhiêu, việc các công ty quản lý lớn hưởng ứng chính sách được xem là tín hiệu tích cực, thể hiện sự đồng hành của giới nghệ sĩ trong nỗ lực vực dậy điện ảnh Hàn Quốc.

Thực tế, sau đại dịch COVID-19, ngành điện ảnh Hàn vẫn chưa thể lấy lại phong độ như trước. Lượng khán giả đến rạp giảm mạnh khi thói quen xem phim chuyển dịch sang các nền tảng OTT. Trong khi doanh thu phòng vé đi xuống, chi phí sản xuất lại liên tục tăng khiến nhiều dự án rơi vào tình trạng khó thu hồi vốn, đặc biệt là các bộ phim có ngân sách trung bình.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến trong giới làm phim cho rằng tỷ trọng cát-xê của các ngôi sao đang chiếm phần quá lớn trong tổng kinh phí sản xuất. Điều này khiến ngân sách dành cho các bộ phận quan trọng như quay phim, mỹ thuật, âm thanh, dựng phim hay kỹ xảo bị thu hẹp đáng kể.

Trong khi đó, một bộ phim thành công không chỉ được tạo nên bởi tên tuổi của diễn viên mà còn là kết quả của sự phối hợp giữa hàng trăm nhân sự phía sau máy quay. Vì vậy, việc phân bổ ngân sách hợp lý được xem là chìa khóa giúp nâng cao chất lượng tác phẩm, đồng thời tạo điều kiện để nhiều dự án mới có cơ hội ra đời.

Quyết định thỏa thuận được đưa ra đê làm mới và cách lại ngành công nghiệp điện ảnh, một pha cứu nguy trông thấy của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hàn Quốc cùng Hội đồng Điện ảnh Hàn Quốc.

Song song với thỏa thuận này, Bộ Văn hóa Hàn Quốc và KOFIC cũng sẽ thành lập một hội đồng thảo luận với sự tham gia của nhà sản xuất, nhà đầu tư, đơn vị phát hành và các công ty quản lý để tiếp tục hoàn thiện cơ chế hợp tác. Quỹ hỗ trợ sản xuất phim ngân sách trung bình cũng được nâng từ 10 tỷ won lên 46 tỷ won trong năm nay nhằm tiếp thêm nguồn lực cho ngành.

Dẫu vậy, không ít chuyên gia vẫn giữ quan điểm thận trọng. Bởi thỏa thuận hiện chỉ áp dụng với các dự án phim ngân sách từ 2 đến dưới 10 tỷ won nhận hỗ trợ của KOFIC, trong khi phần lớn những tranh cãi về cát-xê khủng lại xuất phát từ các series gốc trên nền tảng OTT với quy mô đầu tư lên tới hàng chục tỷ won.

Chính sự cạnh tranh giữa các nền tảng trực tuyến trong những năm gần đây đã góp phần đẩy cát-xê của nhiều ngôi sao lên mức kỷ lục, khiến chi phí sản xuất tăng nhanh. Vì vậy, vẫn còn quá sớm để khẳng định mô hình giới hạn cát-xê đối với phim chiếu rạp có thể tạo ra sự thay đổi trên toàn bộ thị trường.

Dù còn nhiều thách thức, giới chuyên môn vẫn đánh giá đây là bước đi mang tính biểu tượng trong quá trình tái cấu trúc điện ảnh Hàn Quốc. Quan trọng hơn, câu chuyện lần này không đơn thuần là việc giảm cát-xê của diễn viên, mà là nỗ lực xây dựng một hệ sinh thái sản xuất cân bằng hơn, nơi nguồn lực được phân bổ hợp lý để tạo ra nhiều tác phẩm chất lượng và mở thêm cơ hội cho các nhà làm phim. Hiệu quả thực tế của mô hình này cũng sẽ là thước đo quan trọng cho khả năng thích ứng của điện ảnh Hàn Quốc trong bối cảnh ngành công nghiệp nội dung toàn cầu đang thay đổi mạnh mẽ.