Bài học đắt giá từ việc giao xe máy cho người chưa đủ tuổi điều khiển phương tiện

Hậu quả đau lòng

Hiện nay, không khó để bắt gặp tình trạng học sinh chưa đủ tuổi điều khiển xe máy tham gia giao thông vẫn diễn ra phổ biến tại nhiều địa phương. Không ít trường hợp các em tự ý lấy xe của gia đình, nhưng cũng có không ít trường hợp phụ huynh, người thân chủ động giao xe cho con em mình với lý do “đi học cho tiện”, “đi học xa”, “đường gần nhà”…. Tuy nhiên, với lứa tuổi còn non trẻ, tâm lý hiếu thắng, thích thể hiện nên việc giao xe máy cho các em khiến các em dễ vi phạm pháp luật như chạy quá tốc độ, không đội mũ bảo hiểm, vượt đèn đỏ, lạng lách, đánh võng… Đây chính là nguyên nhân tiềm ẩn dẫn đến nguy cơ tai nạn giao thông.

Thực tế cho thấy, nhiều vụ tai nạn thương tâm đã xảy ra khi người điều khiển là người chưa đủ tuổi lái xe. Có vụ khiến bản thân các em bị thương nặng, có vụ gây hậu quả cho người đi đường, để lại nỗi đau và ám ảnh lâu dài cho nhiều gia đình. Đáng nói, những tai nạn này hoàn toàn có thể phòng tránh nếu người lớn nâng cao ý thức và trách nhiệm ngay từ đầu.

Toàn cảnh phiên tòa xét xử.

Mới đây, ngày 23/1/2026, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 4 (Thanh Hóa) đã phối hợp với Tòa án nhân dân cùng cấp tổ chức phiên tòa xét xử vụ án “Giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ”. Theo nội dung vụ án: khoảng 19 giờ 00 phút ngày 18/8/2025, Ngô T.A (21 tuổi) trú tại phường Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa, mặc dù biết rõ Nguyễn T.N. chưa đủ điều kiện điều khiển phương tiện giao thông đường bộ (chưa đủ 18 tuổi, chưa có giấy phép lái xe) nhưng vẫn giao xe mô tô Honda Vision cho N. điều khiển. Khi N. chở theo Nguyễn T.Q.N đi mua cháo cho con trai A., do không chú ý quan sát, không làm chủ tốc độ nên đã va chạm với một người đàn ông đang đi bộ sang đường khiến người này tử vong trên đường đi cấp cứu; N. bị thương tích 7%.

Tại phiên tòa, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 4 đã phân tích, đánh giá hành vi phạm tội của bị cáo và nhấn mạnh: việc giao phương tiện cho người không đủ điều kiện điều khiển là hành vi tiềm ẩn nguy cơ rất lớn, trực tiếp đe dọa đến tính mạng, sức khỏe của người tham gia giao thông, đồng thời gây mất trật tự an toàn xã hội. Kiểm sát viên khẳng định việc xử lý nghiêm minh đối với hành vi này là cần thiết nhằm bảo đảm tính răn đe, giáo dục riêng và phòng ngừa chung.

Trên cơ sở xem xét, đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội do hành vi phạm tội của bị cáo gây ra, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và đề nghị của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử đã tuyên phạt bị cáo Ngô T.A mức án 18 tháng cải tạo không giam giữ.

Trách nhiệm không chỉ ở người điều khiển phương tiện

Thực hiện Chỉ thị số 31/CT-TTg ngày 21/12/2023 của Thủ tướng Chính phủ, lực lượng Cảnh sát giao thông trên cả nước đã tăng cường công tác kiểm tra, xử lý các vi phạm trật tự, an toàn giao thông trong lứa tuổi học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông, cũng như đối với phụ huynh, người giám hộ và các trường hợp giao phương tiện cho người chưa đủ điều kiện điều khiển.

Song thực tế, quá trình triển khai, lực lượng chức năng gặp không ít khó khăn khi nhận thức về an toàn giao thông trong một bộ phận gia đình vẫn chưa được nâng cao. Nhiều phụ huynh vẫn có tâm lý chủ quan, cho rằng việc giao xe cho con là tiện lợi, tiết kiệm thời gian đưa đón và tin rằng con "biết đường, biết cách đi". Điều đó dẫn đến không ít trường hợp xảy ra tai nạn giao thông dẫn đến hậu quả pháp lý phát sinh là vấn đề mà các bên liên quan phải đối mặt.

Không khó để bắt gặp tình trạng học sinh chưa đủ tuổi điều khiển xe máy tham gia giao thông.

Khoản 10, Điều 32, Nghị định số 168/2024/NĐ-CP quy định, hành vi giao xe máy hoặc để cho người không đủ điều kiện điều khiển tham gia giao thông bị phạt tiền từ 8 - 10 triệu đồng đối với cá nhân, từ 16 - 20 triệu đồng đối với tổ chức. Trong trường hợp hành vi này dẫn đến tai nạn nghiêm trọng, chủ phương tiện có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 264 Bộ Luật Hình sự.

Việc điều chỉnh tăng mức xử phạt được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính răn đe, từng bước nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân, qua đó hạn chế các hành vi vi phạm, đặc biệt là tình trạng giao xe cho người chưa đủ tuổi, chưa đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông.

Có thể thấy, từ những vụ việc giao xe máy cho người chưa đủ tuổi là một bài học đắt giá, không chỉ đối với các gia đình mà còn cho toàn xã hội. Mỗi hành động thiếu trách nhiệm hôm nay có thể dẫn đến những hậu quả không thể khắc phục ngày mai. Vì vậy, việc chấp hành pháp luật về an toàn giao thông chính là cách thiết thực nhất để bảo vệ tính mạng, tương lai của thế hệ trẻ và sự bình yên cho cộng đồng.

Nguyễn Ngân