VKSND Khu vực 2 - TP.HCM đề xuất giải pháp hạn chế tình trạng trả hồ sơ điều tra bổ sung

Ngày 27-1, VKSND Khu vực 2 - TP.HCM đã tổ chức Hội nghị chuyên đề "Hạn chế trả hồ sơ để điều tra bổ sung tại Khu vực 2, TP.HCM: Thực trạng - giải pháp và Triển khai Luật Tư pháp người chưa thành niên".

Hội nghị nhằm đánh giá tình hình trả hồ sơ điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng nhằm kéo giảm đến mức thấp nhất việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung, góp phần nâng cao chất lượng công tác điều tra - truy tố - xét xử, tránh bỏ lọt tội phạm và làm oan người không có tội.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: TẤN HẬU

Theo báo cáo, tình trạng trả hồ sơ để điều tra bổ sung giữa các cơ quan tố tụng có chiều hướng gia tăng, năm sau cao hơn năm trước. Năm 2024, VKS trả hồ sơ để điều tra bổ sung cho CQĐT chiếm tỉ lệ 38,4%, đến năm 2025 tỉ lệ này là 64,7%, tăng 26,3%. Năm 2024, tòa án trả hồ sơ điều tra bổ sung cho VKS chiếm tỉ lệ 16,1%, đến năm 2025 là 19,4%, tăng 3,3%.

Việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng phát sinh từ nhiều nguyên nhân khác nhau.

Có thể kể đến, tình hình tội phạm diễn biến ngày càng phức tạp, gia tăng về số lượng và mức độ nguy hiểm; địa bàn phạm tội mở rộng gây không ít khó khăn cho hoạt động điều tra, xác minh... buộc các cơ quan tiến hành tố tụng phải trả hồ sơ để điều tra bổ sung.

Một số vụ án phát sinh tình tiết mới sau khi đã kết thúc điều tra hoặc ban hành cáo trạng, vượt quá khả năng tự xác minh, bổ sung của VKS hoặc tòa án.

Việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung còn xuất phát từ những bất cập của hệ thống pháp luật. Sự thay đổi lớn về tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương đã ảnh hưởng đến tính liên tục và ổn định của hoạt động điều tra.

Bà Trương Thị Hương Giang, Phó Viện trưởng VKSND Khu vực 2 - TP.HCM, trình bày tham luận tại hội nghị. Ảnh: TẤN HẬU

VKSND Khu vực 2 - TP.HCM cho rằng để hạn chế tình trạng trả hồ sơ để điều tra bổ sung, cần nâng cao chất lượng công tác điều tra; chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra và chất lượng nghiên cứu hồ sơ, hoạt động xét xử sơ thẩm.

Tăng cường cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin giữa các cơ quan tiến hành tố tụng; nâng cao hiệu quả các cuộc họp liên ngành và xây dựng quy chế phối hợp phù hợp với mô hình tổ chức mới.

Phát biểu tại hội nghị, ông Võ Quang Huy, Phó Viện trưởng VKSND TP.HCM, nhìn nhận trong thời gian qua, VKSND Khu vực 2 - TP.HCM đã nhận được sự hỗ trợ, quan tâm rất lớn của các cơ quan tiến hành tố tụng.

Trong thời gian tới, VKS Khu vực 2 - TP.HCM sẽ tiếp tục nhận được sự quan tâm, phối hợp, hỗ trợ chặt chẽ của các cơ quan liên ngành tố tụng để hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ được giao.

Ông Võ Quang Huy, Phó Viện trưởng VKSND TP.HCM, phát biểu tại hội nghị. Ảnh: TẤN HẬU

VKSND Khu vực 2 - TP.HCM đã chủ động, nhạy bén và tuân thủ chủ trương, nghị quyết của Ngành cũng như kịp thời thích ứng với sự đổi mới của pháp luật.

Phó Viện trưởng VKSND TP.HCM cũng cho biết VKSND Tối cao đã tổ chức hội nghị quán triệt Luật Tư pháp người chưa thành niên cho toàn Ngành.

Bà Lê Thị Đông, Viện trưởng VKSND Khu vực 2 - TP.HCM, cho biết sẽ tiếp thu toàn bộ, toàn diện các ý kiến chỉ đạo. Qua đó nhìn nhận rõ những hạn chế, tồn tại để xây dựng kế hoạch và lộ trình cụ thể nhằm nâng cao chất lượng kiểm sát điều tra trong thời gian tới.

Đồng thời, đơn vị sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả Luật Tư pháp người chưa thành niên, bảo đảm tính nhân văn và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên trong quá trình tiến hành tố tụng.

Triển khai Luật Tư pháp người chưa thành niên

Tại hội nghị, VKSND Khu vực 2 - TP.HCM đã triển khai Luật Tư pháp người chưa thành niên và Thông tư liên tịch số 12/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP quy định chi tiết việc phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền trong thực hiện một số điều của Luật Tư pháp người chưa thành niên.

Trong đó, một trong những nguyên tắc cơ bản trong Luật Tư pháp người chưa thành niên là ưu tiên áp dụng 12 biện pháp xử lý chuyển hướng. Biện pháp xử lý chuyển hướng được ưu tiên áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội trong tất cả các giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử.

SONG MAI