Bản đồ số văn hóa Việt Nam (CMAP): Từ vận hành công nghệ đến chiến lược dữ liệu 'sống'

Trái với những mô hình tra cứu thông tin tĩnh trước đây, CMAP được xây dựng như một hệ thống dữ liệu không gian thời gian thực, trực tiếp giải quyết bài toán vận hành dữ liệu văn hóa số từ khâu lập trình, phân quyền quản lý cho đến định hướng tích hợp sâu vào nền tảng định danh quốc gia trong tương lai.

Sáng kiến này chính là minh chứng sinh động cho việc hiện thực hóa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, đưa chuyển đổi số thấm sâu và tạo ra đột phá thực chất cho phát triển công nghiệp văn hóa.

Ứng dụng công nghệ số giúp người dân dễ dàng tra cứu

Bản đồ số văn hóa Việt Nam (CMAP) do Tập đoàn Vietsoftpro trực tiếp tham gia xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Anh Vũ Quốc Trung, chuyên viên phát triển phần mềm, Tập đoàn Vietsoftpro cho biết, đội ngũ kỹ sư của tập đoàn đã sử dụng công cụ lập trình Visual Studio Code kết hợp cùng các công nghệ front-end và back-end chuyên dụng.

Theo anh Trung, về cơ chế hoạt động, CMAP ứng dụng công nghệ định vị tọa độ địa lý kết hợp với hệ thống quản trị dữ liệu theo không gian (spatial data engine). Khi người dùng kích hoạt ứng dụng trên thiết bị di động hoặc máy tính, hệ thống tự động xác định tọa độ hiện tại để quét và truy xuất danh mục các sự kiện văn hóa nghệ thuật, lễ hội truyền thống, giải đấu thể thao quần chúng hoặc các hành trình di sản đang và sắp diễn ra trong bán kính xung quanh.

Bộ trưởng Bộ VH,TT&DL Lâm Thị Phương Thanh phát biểu tại Lễ ra mắt nền tảng Bản đồ số văn hóa Việt Nam (CMAP). Ảnh: BTC

Giới thiệu về CMAP, anh Trung nói, mỗi điểm di tích hoặc sự kiện trên CMAP không chỉ đơn thuần là một dấu mốc trên bản đồ địa hình, mà được gắn kèm hệ thống trường dữ liệu đa chiều. Người dùng có thể tra cứu lịch trình chi tiết, tiếp cận các chính sách ưu đãi vé, xem trước hình ảnh, cũng như kích hoạt tính năng chỉ đường trực tiếp tới địa điểm.

"Không chỉ dừng lại ở vai trò một công cụ tra cứu địa điểm, CMAP được định vị là kênh thông tin số hóa hạ tầng văn hóa, thể thao và du lịch toàn diện, cho phép cập nhật liên tục các sự kiện văn hóa nghệ thuật, các lễ hội truyền thống, các giải đấu thể thao quần chúng cũng như các hành trình du lịch di sản theo thời gian thực" - anh Vũ Quốc Trung cho biết.

Như vậy, việc tích hợp đa dạng các trường thông tin này giúp hình thành một hệ sinh thái dữ liệu văn hóa số vừa rộng mở, vừa chuyên sâu.

Không chỉ có vậy, đối với người dân và du khách, CMAP cung cấp thêm kênh tìm hiểu thông tin về di sản, sự kiện, hoạt động văn hóa và các điểm đến, qua đó hỗ trợ lựa chọn hành trình tham quan, trải nghiệm. Chẳng hạn như tour đêm tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám hay các hoạt động trải nghiệm gắn với làng nghề, ẩm thực và văn hóa địa phương có thể trở thành những nội dung thiết thực để công chúng tìm hiểu và tiếp cận khi dữ liệu được cập nhật đầy đủ trên nền tảng. Đồng thời, người dùng có thể chủ động định vị và tìm kiếm các sự kiện văn hóa, thể thao diễn ra ngay xung quanh tọa độ địa lý của mình, qua đó gia tăng sự gắn kết và nâng cao mức độ thụ hưởng văn hóa tinh thần.

TS Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám đánh giá, với việc bản đồ số di sản hiện hữu, Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng như các di tích khác xuất hiện trên bản đồ số sẽ có sự kết nối công nghệ mạnh mẽ, giúp du khách - đặc biệt là khách quốc tế - dễ dàng tiếp cận thông tin. "Việc ra mắt nền tảng hôm nay là kết quả hiện thực hóa Nghị quyết 57 rất thực tiễn, đáp ứng đúng nhu cầu của các điểm đến di sản trên địa bàn Hà Nội cũng như cả nước" - ông Kiêu nói.

Bên cạnh đó, nền tảng CMAP cung cấp thông tin và chính sách ưu đãi giúp người dân, du khách tối ưu chi phí, chủ động chọn gói dịch vụ phù hợp. Tính năng này tạo cầu nối cho các đơn vị quảng bá sản phẩm, kích thích tiêu dùng và thu hút công chúng đến với di sản văn hóa.

Ông Nguyễn Hồng Hải, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam nhận định, việc số hóa dữ liệu văn hóa mang lại hiệu quả rất lớn: vừa giúp lưu trữ dữ liệu không bị thất lạc, vừa cung cấp thông tin cho du khách - đặc biệt là khách quốc tế - một cách nhanh chóng.

"Khi đến bất kỳ địa phương nào, du khách tra cứu bản đồ số là có thể nắm được thông tin văn hóa vật thể, phi vật thể để chủ động lựa chọn lịch trình phù hợp. Dữ liệu dùng chung này giúp quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam tới du khách trong và ngoài nước một cách minh bạch, kịp thời" - ông Hải nói.

Tiêu chuẩn dữ liệu "đúng - đủ - sạch - sống"

Tính đến mốc thời gian vận hành đầu tháng 11/2026, nền tảng Bản đồ số văn hóa Việt Nam đã công bố 391 sự kiện được tổ chức tại 34/34 tỉnh, thành phố trong cả nước; các thiết chế văn hóa thuộc Bộ VH,TT&DL công bố 33 sự kiện hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026.

Tuy hạ tầng kỹ thuật đã tương đối hoàn thiện, bài toán lớn nhất đặt ra cho sự bền vững của CMAP lại nằm ở chu kỳ cập nhật dữ liệu. Ông Nguyễn Hồng Hải nhận định rằng việc số hóa để lưu trữ thông tin chỉ là bước khởi đầu. Nếu dữ liệu không được làm mới liên tục, nền tảng sẽ nhanh chóng rơi vào trạng thái "dữ liệu chết", mất đi tính hấp dẫn đối với các đơn vị lữ hành lẫn du khách.

Người dân sẽ dễ dàng tra cứu Bản đồ số văn hóa Việt Nam

Theo Bộ VH,TT&DL, để CMAP phát huy hiệu quả, sự tham gia cung cấp, cập nhật và chuẩn hóa dữ liệu của các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực văn hóa có ý nghĩa quan trọng. Cùng với đó, dữ liệu cần bảo đảm các yêu cầu "đúng - đủ - sạch - sống": Chính xác, có nguồn rõ ràng; được cập nhật thường xuyên, phản ánh kịp thời những thay đổi trong thực tiễn; đồng thời có khả năng kết nối và khai thác.

Tại lễ ra mắt, Bộ trưởng Bộ VH,TT&DL Lâm Thị Phương Thanh đề nghị các địa phương phối hợp cập nhật dữ liệu hằng ngày chính xác, rõ ràng để người dân dễ dàng truy cập. Bà mong muốn giới nghệ sĩ, nghệ nhân và doanh nghiệp đầu tư sản phẩm chất lượng, lan tỏa câu chuyện Việt Nam bằng lòng tự hào và tinh thần sáng tạo để thu hút công chúng. Đồng thời, bà đề nghị đơn vị vận hành liên tục lắng nghe phản hồi, tối ưu nền tảng nhằm giúp người dân tiếp cận các hoạt động văn hóa.

"Hiệu quả cần được thể hiện bằng việc người dân tiếp cận văn hóa thuận tiện hơn, các hoạt động văn hóa thu hút ngày càng nhiều người tham gia" - Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nói.

Định hướng tích hợp liên thông trong tương lai

Vận hành CMAP tại địa chỉ cmap.vn chỉ là bước đi đầu tiên trong chiến lược dài hạn về hạ tầng dữ liệu số của ngành văn hóa. Trong giai đoạn tiếp theo, nền tảng sẽ bước vào quá trình nâng cấp quy mô lớn về cả tính năng lẫn khả năng kết nối liên thông đa ngành.

Trọng tâm phát triển kỹ thuật trong tương lai gần của CMAP là tích hợp trực tiếp với hệ thống định danh và xác thực điện tử quốc gia (VNeID). Việc kết nối liên thông này mở ra khả năng cá nhân hóa trải nghiệm ở mức độ cao. Khi truy cập qua tài khoản VNeID, hệ thống có thể tự động đề xuất các sự kiện, hành trình du lịch di sản hoặc các chương trình ưu đãi được thiết kế riêng cho từng độ tuổi, sở thích và vị trí của người dùng. Đồng thời, việc tích hợp này cũng hỗ trợ công tác quản lý nhân khẩu học, dự báo lượng khách đến các điểm di tích để đưa ra phương án điều tiết giao thông và bảo tồn di sản hiệu quả.

Bằng việc kết hợp giữa công nghệ lập trình hiện đại, quy trình quản trị dữ liệu nghiêm ngặt và định hướng tích hợp liên thông quốc gia, Bản đồ số văn hóa Việt Nam (CMAP) từ một công cụ tra cứu sẽ phát triển thành một hệ điều hành dữ liệu văn hóa toàn diện, vận hành liên tục để nuôi dưỡng và phát triển các giá trị Việt Nam trong kỷ nguyên số.